REKLAMA
Magazyn mgr.farm

7 faktów o odwodnieniu

20 sierpnia 2019 12:57

Jak najlepiej się nawadniać? Warto pamiętać, że zawarty w gazowanych napojach dwutlenek węgla drażniąc śluzówki przewodu pokarmowego oraz żołądka sprawia wrażenie szybszego ugaszenia pragnienia, czego skutkiem może być wypijanie ilości mniejszej niż organizm potrzebuje

W sytuacji niedoboru woda powinna być uzupełniania w postaci czystej małymi porcjami pozwalającymi na równomierne jej uzupełniani (fot. Shutterstock)
W sytuacji niedoboru woda powinna być uzupełniania w postaci czystej małymi porcjami pozwalającymi na równomierne jej uzupełniani (fot. Shutterstock)

Powoli kończy się lato i wraz z nimi upały zwiększające ryzyko odwodnienia. Jednak może ono wystąpić niezależnie od pory roku. Odwodnienie jest stanem organizmu, w którym obserwowany jest ujemny bilans wodny wynikający ze zbyt małej podaży przy określonym zapotrzebowaniu [1]. W zależności od stopnia niedoboru wody i elektrolitów można wyróżnić następujące rodzaje odwodnienia: hipertoniczne (przewaga utraty wody, zwiększenie stężenia elektrolitów), hipotoniczne (przewaga utraty elektrolitów), i izotoniczne (równomierna utrata elektrolitów i wody). Pragnienie jest odczuwane przy odwodnieniu, które wynosi około 1% masy ciała. Istotne jest też co pijemy. Dodatek cukru powoduje zmniejszenie ilości wody funkcjonalnej, jest to efektem wykorzystania jej w procesie przekształcania glukozy w glikogen.[2].

W sytuacji niedoboru woda powinna być uzupełniania w postaci czystej małymi porcjami pozwalającymi na równomierne jej uzupełnianie [1]. Pamiętajmy także, że zawarty w gazowanych napojach dwutlenek węgla drażniąc śluzówki przewodu pokarmowego oraz żołądka sprawia wrażenie szybszego ugaszenia pragnienia, czego skutkiem może być wypijanie ilości mniejszej niż organizm potrzebuje [2]

REKLAMA

1. Częstą przyczyną odwodnienia jest niedopasowana do stanu pacjenta terapia lekami moczopędnymi

Szczególnie u starszych pacjentów istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia odwodnienia izo- oraz hipoosmotycznego. Najczęstszą przyczyną tych stanów jest niewłaściwie dopasowana do stanu klinicznego oraz wieku pacjenta farmakoterapia lekami moczopędnymi (diuretykami pętlowymi albo tiazydowymi) [3]. Stosowanie leków sodopędnych bez kontroli stanu nawodnienia oraz przy postępującej wraz z wiekiem niewydolności nerek, może doprowadzić do odwodnienia hipotonicznego. Do jego objawów należą często zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego z delirium włącznie. W takiej sytuacji skutkiem niewłaściwej diagnozy często jest włączenie sedatywnych neuroleptyków. Jest to przykład dosyć często spotykanej w farmakoterapii geriatrycznej tzw. kaskady lekowej [3].

REKLAMA

2. Niektóre leki zmniejszają uczucie pragnienia

Do leków wpływających na bilans wody należą preparaty zmniejszające uczucie pragnienia takie jak: inhibitory ACE, selektywne inhibitory wychwytu serotoniny, sole litu, leki stosowane w chorobie Parkinsona, a także preparaty upośledzające termoregulację ( β-blokery, neuroleptyki, leki antycholinergiczne [3].,

3. Niedobór wody powoduje zmiany w układzie krążenia

Dla prawidłowej pracy serca oraz układu krążenia niezbędna jest odpowiednia ilość wody [4]. Niedobór wody w granicach 2-3 % powoduje pojawienie się zmian w układzie krążenia takich jak zagęszczenie krwi (wzrost hematokrytu) oraz zmniejszenie wypełnienia naczyń z ograniczeniem dystrybucji krwi na obwodzie [1]. Skutkiem niedoboru wody może być spadek ciśnienia tętniczego, zwiększający ryzyko niedokrwienia serca albo mózgu, a także zasłabnięć. Zaś zagęszczenie krwi to czynnik sprzyjający zaburzeniom krzepnięcia, co powoduje większe ryzyko wystąpienia zatorowości czy zakrzepicy [4]. Podczas upałów należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze. Zwiększona utrata wody w tym czasie może nasilić działanie leków obniżających je [2].

4. Odwodnienie może być przyczyną zaburzeń świadomości

Mózg to organ bardzo wrażliwy na odwodnienie. Do pogorszenia pamięci oraz zaburzeń koncentracji prowadzi utrata wody w ilości równej 1% masy ciała. Gdy jednocześnie występuje niewystarczające spożycie witamin z grupy B czy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, prowadzić to może do istotnego pogorszenia funkcji poznawczych [4].

5. Nieprawidłowe nawodnienie nasila niewydolność nerek

Nerki to organ odpowiedzialny między innymi za równowagę wodno-elektrolitową. Wraz z wiekiem zmniejsza się ich wydolność, co zaburza stan nawodnienia. Prowadzi to do powstania błędnego koła, gdyż niewydolność nerek powoduje nasilenie nieprawidłowego nawodnienia. Niewydolne nerki nie radzą sobie z kontrolą gospodarki wodnej organizmu, co może prowadzić do wystąpienia obrzęków [4]. Często pacjenci, gdy wystąpią u nich obrzęki ograniczają jeszcze ilość przyjmowanych płynów lub sięgają po leki diuretyczne, co jeszcze bardziej nasila zaburzenia dystrybucji wody znajdującej się w przestrzeni pozanaczyniowej i to z niej powinna zostać przesunięta do naczyń [1].

REKLAMA

6. Nieodpowiednie nawodnienie zwiększa ryzyko zaparć

Woda jest wydalana z organizmu człowieka także ze stolcem. Niewłaściwa jej podaż powoduje jej maksymalne wchłanianie ze stolca, co zwiększa ryzyko zaparć [4]. Zażywane w tej sytuacji preparaty przeczyszczające, mogą dodatkowo doprowadzić do dehydratacji oraz poważnych zaburzeń gospodarki elektrolitowej [3].

7. Odwodnienie zwiększa ryzyko wystąpienia ZUM

Do chorób związanych z odwodnieniem nalezą też zakażenia układu moczowego (ZUM). Działania profilaktyczne opierają się na właściwej podaży wody, która zapewnia co najmniej 5-6 mikcji dziennie, gdyż stały przepływ moczu przez drogi moczowe zmniejsza ryzyko kolonizacji bakteryjnej [4]. Zbyt małe nawodnienie może także skutkować zwiększona krystalizacja składników moczu, co prowadzi do rozwoju kamicy moczowej [1].

Literatura:

  1. Karowicz-Bilińska A. Woda i jej znaczenie dla organizmu kobiety, Ginekologia Polska Nr6/2011:455-459
  2. Bień B., Jarosz A., de Latour T., et al.: Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie zaleceń dotyczących spożycia wody i innych napojów przez osoby w wieku podeszłym. Acta Balneologica, 2014, 56, 118 – 127
  3. Jośko-Ochojska J. Spandel L. Brus R. Odwodnieni osób w wieku podeszlym jako problem zdrowia publicznego, Hygeia Public Healh 2014, 49(4):712-717
  4. Mziray M., Siepsiak M., Żuralska R., Modlińska A., Domagała P. Woda istotnym składnikiem pokarmowym diety osób w wieku podeszłym, Probl.Hig.Epidemiol. 2017, 98(2): 118-124
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

10 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

w moim odczuciu odwodnienie to najwieksza zmora seniorów:?
W moim małych dzieci, tutaj już doświadczyłam niestety.
male dzieci najszybciej się odwadniają, ale starsi najczęściej zaniedbują prawidłowe nawodnienie
I jednych i drugich ciężko nakłonić do picia wody:/
A jeszcze do tego jak przyplącze się biegunka to dopiero niezła batalia z odwodnieniem
Pomijam fakt, że często zbyt mało piją.
U starszych osób to często takie błędne kolo występuje. Często mają upośledzony odruch pragnienia i mało piją, tego efektem są zaparcia. A na zaparcia wiadomo najlepiej tabletki, bo komu chce się zmieniać nawyki i jeszcze bardziej zaburzają sobie gospodarkę wodno-elektrolitową.
z mojego doświadczenia wynika, że oni specjalnie mniej piją, żeby rzadziej siusiać, szczególnie jak są dodatkowo na lekach moczopędnych albo mają problemy z nietrzymaniem moczu
Ostatnio miałam pacjentkę, która skarżyła się, że boi się, że syn mający problemy z poruszaniem odwodni się, bo właśnie sam ma problem z udaniem się do wc, a nawet założeniem pieluchomajtek, a reszta rodziny mało się nim przejmuje (oprócz starszej matki) i właśnie, żeby mniej sikać- mniej pije. Dramat po prostu.
Jak najszybciej rozpoznać odwodnienie?

Powiązane artykuły

Wlewy, wlewki i zlewki Wlewy, wlewki i zlewki

Wiadomo, że nie należy dotykać palnika w kuchence, gdy jest gorący. Trzeba uważać, żeby nie poparzyć...

Postęp choroby Alzheimera szybszy u kobiet Postęp choroby Alzheimera szybszy u kobiet

Jak donoszą amerykańscy naukowcy, kobiety dotknięte chorobą Alzheimera mogą znacznie szybciej doświa...

Debridat z importu równoległego też wycofany Debridat z importu równoległego też wycofany

Główny Inspektor Farmaceutyczny wydał 6 decyzji wycofujących z obrotu kilkanaście serii produktu lec...

REKLAMA
Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz