Antybiotykooporność jak bumerang

22 maja 2018 08:49

Opublikowany w kwietniu raport Najwyższej Izby Kontroli dotyczący aptek szpitalnych powoli zbiera swoje żniwo w postaci rosnącego zapotrzebowania na zmianę zapisów prawnych i przekazania w ręce farmaceutów szpitalnych większych kompetencji. Jedna znacznie bardziej niepokojący jest raport NIK opublikowany 17 maja – dotyczący zakażeń szpitalnych. Jasno pokazuje, że przegrywamy wojnę z bakteriami.

Celem badaczy jest ograniczenie niepotrzebnego podawania antybiotyków tym dzieciom, u których występuje infekcja wirusowa (fot. Shutterstock)

Z raportu wynika, że rocznie w Polsce dochodzi do około 400-800 tysięcy zakażeń szpitalnych. W kontrolowanych szpitalach odnotowano wzrost liczby pacjentów, u których zdiagnozowano zakażenie szpitalne o 8,5%, mimo, że liczba wszystkich hospitalizowanych pacjentów w tym samym okresie spadła o 1,9%. Izba zwraca też uwagę na prawie trzykrotny wzrost (o 278,7%) między 2015 a 2016 rokiem zakażeń lekoopornymi bakteriami Klebsiella Pneumoniae NDM(+).

Niemalże każdy kontrolowany trend publikowany w raporcie jawi się jako pogarszający się na przestrzeni ostatnich lat. Wiadomym jest, że w pierwszej linii brudne ręce personelu medycznego, skażone otoczenie chorego, zatrudnianie osób nieprzygotowanych do pracy w szpitalach są czynnikami, które zmieniając, mogą znacząco wpłynąć na spadek liczny zakażeń szpitalnych czy lekoopornych. Jednakże natura zgodnie z koncepcją Czerwonej Królowej próbuje wygrać wyścig z czasem, dlatego istotne jest, byśmy stanęli na linii startu i próbowali nadrobić stracone metry.

Niemałym pokrzepieniem okazują się opublikowane niedawno wyniki programu NOVRIB, jednego z 13 projektów finansowanych przez Unię Europejską, które prowadzą przełomowe badania nad opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe. Jednym z największych wyzwań, przed jakimi staje nowoczesna medycyna, jest nieograniczone stosowanie antybiotyków, skutkujące opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz rozwojem „superbakterii”, które stają się wysoce odporne na działanie antybiotyków. Z oficjalnych danych wynika, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe jest obecnie przyczyną około 25 000 zgonów w UE i kosztuje Wspólnotę 1,5 miliarda euro w związku z wydatkami na opiekę zdrowotną oraz spadkiem wydajności pracowników. Zwalczanie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe należy zatem do najważniejszych priorytetów UE, która w ramach 7PR i programu Horyzont 2020 przeznacza miliony euro na finansowanie innowacyjnych projektów mających przeciwdziałać temu zagrożeniu.

Wspomniany projekt NOVRIB rozszerzył poszukiwania nieznanych mechanizmów działania, selektywności i oporności antybiotyków poprzez odkrycie nowych miejsc wiązania antybiotyków. Miejsca te wykazują duży potencjał, by stać się użytecznymi celami, na które w najbliższym czasie nie powinna rozwinąć się oporność. W tym celu określono szczegółową strukturę rybosomów bakterii chorobotwórczej, porównując ją do struktury rybosomów bakterii niepatogenicznych, identyfikując tym samym unikalne motywy strukturalne, które pozwalają na znalezienie nowych miejsc do projektowania nowych leków swoistych dla określonych patogenów.

Na tym jednak nie koniec. Pozostałe projekty celowane w inne strategie również rokują na przyszłość. Stworzenie opartego na genach testu wykrywającego pałeczkę zapalenia płuc, bakterię wielolekooporną występującą powszechnie w zakażeniach szpitalnych, opracowanie nowoczesnego urządzenia do analizy oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, które przyspiesza diagnostykę zapalenia płuc czy opracowanie nowatorskiej interwencji mającej na celu ograniczenie rozprzestrzeniania się wielolekoopornych bakterii Gram-ujemnych to tylko przykłady kolejnych małych kroków milowych dzięki wspomnianym projektom programu Horyzont 2020.

Być może dla farmaceutów pracujących w aptekach ogólnodostępnych problem ten jest widziany pośrednio poprzez rosnącą sprzedaż antybiotyków czy nieracjonalną antybiotykoterapię, jednak dla farmaceutów szpitalnych i klinicznych, którzy niejednokrotnie wchodzą w skład komitetów terapeutycznych czy zespołów epidemiologicznych aktualne trendy i nowe osiągnięcia w dziedzinie walki z antybiotykoopornością są podstawowym narzędziem pracy. Dlatego tak ważnym jest, by wyciągnąć wnioski z tego, co do tej pory robiliśmy źle i prócz zbrojenia się na kolejną bitwę i tworzenia nowej broni, naprawić to, co już dawno powinno działać.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Odpowiadasz:

avatar
Akceptuję regulamin dyskusji *
Komentujesz jako gość! Chcesz być informowany o nowych komentarzach w temacie? Zarejestruj się, lub jeśli już masz konto w grupie farmacja.net - .

Powiązane artykuły

Broda prawdę Ci powie Broda prawdę Ci powie

Najnowsze badania wykazały, że brodaci mężczyźni są dla kobiet bardziej atrakcyjni i dają nadzieję n...

To nie mamuty ani żubry – jeno dinozaury To nie mamuty ani żubry – jeno dinozaury

Z zainteresowaniem śledzę niezwykle kulturalną i merytoryczną przepychankę między kilkoma kolegami f...

Ryby – jeść czy nie jeść, oto jest pytanie Ryby – jeść czy nie jeść, oto jest pytanie

Z jednej strony ryby to bogactwo zdrowych tłuszczy nienasyconych, z drugiej strony mogą być źródłem ...