REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Apteki w Powstaniu Warszawskim – część III

28 listopada 2018 09:23

Z historią Powstania Warszawskiego prócz zbrojnych akcji przeciw nazistowskiemu okupantowi związanych jest wiele niezwykłych historii, które po latach dodatkowo nabierają wartości. Przy okazji opisywania mocno splecionych losów polskiej farmacji i wojennej Warszawy nie sposób nie udać się jeszcze pod jeden adres: Mazowiecka 10.

Ulica Mazowiecka widziana od strony ulicy Świętokrzyskiej. Znad kamienicy Mazowiecka 10 wystaje kopuła soboru na placu Saskim (fot. seiren.pl)

Historia ulicy Mazowieckiej

Ulica Mazowiecka, jedna spośród wielu w Śródmieściu, ma swoją wielowiekową tradycję. Był to odcinek dawnego traktu biegnącego obecnymi ulicami Wierzbową, Mazowiecką, Szpitalną, Bracką i Wiejską do Ujazdowa. Droga nabrała większego znaczenia po usypaniu wału w 1621 jako droga okrężna za wałem. W pierwszej połowie XVIII w. droga zmieniła się w wąską ulicę. Przed 1730 przy rogu Mazowieckiej i Świętokrzyskiej wybudowano niewielki pałac Kazimierza Rudzińskiego, wojewody mazowieckiego, od którego godności ulica otrzymała nazwę. Zabudowana po 1865 kamienicami, wyposażona w piękne sklepy stała się w końcu XIX w. jedną z wykwintniejszych ulic Warszawy. Rolę tę utrzymała w dwudziestoleciu międzywojennym. Znajdowały się przy niej m.in. księgarnia Jakuba Mortkowicza, salony sztuki i popularna kawiarnia „Ziemiańska” z teatrzykiem „Małe Qui Pro Quo”. Została wyasfaltowana jako jedna z pierwszych ulic w Warszawie , bo w 1928 r., lecz kilkanaście lat później została zniszczona podczas Powstania Warszawskiego, a odbudowana dopiero w roku 1950. Nazwa ulicy podczas okupacji została zmieniona na „Blumenstrasse” czyli Kwiatową, co zapewne wiązało się z dążeniem do wymazywania śladów polskiej tradycji i historii w nazewnictwie miejskim. Z Blumenstrasse, czyli Mazowiecką, było o tyle zabawnie, że na Mokotowie była już ulica Kwiatowa, którą dla porządku zapisywano jako „Kwiatowastrasse”.

Mazowiecka 10

Przy jednej ze wspomnianych kamienic musimy zatrzymać się na dłużej. Neorenesansowa kamienica przy Mazowieckiej 10, będąca jednym z ostatnich dzieł H. Marconiego, powstała w latach 1862-63 na zlecenie prezesa Spółki Żeglugi Parowej, Stanisława Zamoyskiego i była pierwszym trzypiętrowym domem przy Mazowieckiej. Zniszczona w czasie Powstania Warszawskiego, w 1946 rozebrana do parteru a następnie odbudowana w nowej formie dla hotelu garnizonowego przy zachowaniu części dawnych podziałów i elementów, lecz bez oficyn. I tyle o samej historii budynku, bo teraz pora wejść do środka, by poznać jej prawdziwą historię…

REKLAMA

Apteka Mazowiecka

W tym budynku mieściła się bowiem „Apteka Mazowiecka”, od września 1930 roku należąca do Czesława Fink-Finowickiego. To on nadał aptece tę nazwę, wydzierżawiwszy ją wpierw od doktora Antoniego Sklepińskiego. Czesław Fink-Finowicki urodził się 22 lipca 1896 roku w Obodówce. Pochodził z rodziny, w której wiele osób było lekarzami lub pracownikami farmacji. Kiedy zabrakło pieniędzy na dalszą naukę w gimnazjum, Fink-Finowicki poszedł w ich ślady podjąwszy pracę w rodzinnej aptece w Bucharze. Łącząc pracę z nauką, w 1916 roku otrzymał dyplom na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu w Kijowie. Dziesięć lat później przeniósł się do Warszawy i zatrudnił w aptece Hermana Biertümpfla na Marszałkowskiej 136, stając się w tym czasie znaną i szanowaną osobą. Wielokrotnie bronił praw pracowników, uczestniczył w akcjach strajkowych, by wspomóc ich w walce o godniejsze warunki pracy, co sprawiło, że wielu właścicieli aptek uważało go za socjalistę. W 1930 r. Fink-Finowicki wydzierżawił aptekę na Mazowieckiej 10 i zmodernizował lokal. Wprowadził maszynowe wpisywanie sygnatur aptecznych, zaprojektował i zakupił wiele urządzeń przemysłowych.

REKLAMA

Ciekawą postacią, którą w latach 1930 – 1939 zatrudniał Fink-Finowicki, był mgr farmacji Marian Antoni Güntner, znany lepiej jako Marian Rentgen. Był piosenkarzem, aktorem kabaretowym i filmowym oraz farmaceutą. Występował w wielu kabaretach, m.in. w „Qui Pro Quo” czy „Cyruliku Warszawskim”. Dzięki znajomości z Rentgenem, Czesław Fink-Finowicki zyskał przyjaźń wielu literatów i artystów, m.in.: Marii Rodziewiczówny, Juliana Tuwima, Zofii Nałkowskiej, Adolfa Dymszy, Stefana Jaracza, czy Eugeniusz Bodo, a „Apteka Mazowiecka” stała się tłem dla jednego z filmów z udziałem Rentgena. Fink-Finowicki był też reżyserem technicznym filmu „Kryzys minął”, w którym rolę pracowników apteki odegrali Zula Pogorzelska i Eugeniusz Bodo.

Laboratorium Finka-Finowickiego

Właściciela apteki na Mazowieckiej, doktora Sklepińskiego bardziej interesowała jego druga apteka we Lwowie, więc wszelkie koszty inwestycji ponosił sam Fink-Finowicki. By uniezależnić się od dostaw i powiększyć przychody, obok apteki założył własne laboratorium. Interesował się lekami Dalekiego Wschodu, dlatego nazwał je „Dharma” – przeznaczenie, powinność. Te nieco egzotyczne zainteresowania zaowocowały rozpoczęciem wytwarzania w laboratorium kilkunastu suchych mieszanek ziołowych wg receptur tybetańskich. Jako pierwszy w Polsce produkował duże ilości przetworów ze świeżych roślin i utrwalonych soków roślinnych. W 1939 r. laboratorium oferowało 121 różnych leków i było jedną z największych firm farmaceutycznych na Mazowszu, a znaczna część surowców roślinnych pochodziła z własnej plantacji w Zalesiu Górnym koło Piaseczna.

Apteka w czasie II wojny światowej

Bombardowania i ostrzał artyleryjski we wrześniu 1939 roku nie wstrzymały działalności „Apteki Mazowieckiej”, która pomimo wpadających do wnętrza odłamków pocisków, pełniła ciągły 24-godzinny dyżur. W styczniu 1941 roku właściciel kamienicy, dr Sklepiński wymówił dzierżawę i jedynym źródłem utrzymania Fink-Finowickiego stało się laboratorium. Istnienie i funkcjonowanie tego laboratorium dawało fikcyjne zatrudnienie polskiej młodzieży zagrożonej wywózką do Niemiec. Prowadzono tu też tajne nauczanie. Nie były to jednak jedyne zasługi Finka-Finowickiego dla wojennej Warszawy. Jako członek AK pseudonim „Ostoja” aktywnie włączał się w pomoc dla mieszkańców oblężonej stolicy podczas Powstania Warszawskiego. W swym laboratorium produkował dla szpitali powstańczych sterylne leki, np. nowokainę w roztworze, salol, kofeinę, aspirynę, a walczącym oddziałom dostarczał butelki z substancją zapalającą, potrzebną do zwalczania wrogich czołgów i pojazdów opancerzonych. Po upadku Powstania dostał się do Zalesia Górnego, gdzie dotarli również jego synowie, którzy brali udział w walkach na Mokotowie i wyszli z miasta wraz z ludnością cywilną. Na miejscu okazało się, że teren plantacji zajęli Niemcy, ale całą rodzinę Finka-Fiowickiego przyjęli życzliwi sąsiedzi.

Dalsze losy Finka-Finowickiego

Czesław Fink-Finowicki do końca życia był aktywny zawodowo, choć ponownie uruchomione w Gdańsku laboratorium „Dharma”, zmuszony był zamknąć w 1949 roku z powodu działalności nowych władz ludowych. Niemniej, po dziś dzień możemy zgłębiać jego wydanie „Preparatyki galenowej – Zarysu Farmacji Stosowanej” Zmarł 1 lutego 1977 roku w Warszawie, gdzie został pochowany na cmentarzu bródnowskim.

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Ewolucja reklamy aptek? Ewolucja reklamy aptek?

Przedsiębiorcy łamiący zakaz reklamy aptek robią to celowo i z premedytacją – co do tego nie ma wątp...

A jednak Mamut A jednak Mamut

Czy apteki, takie jak widzimy obecnie wokół siebie i ich pracownicy odejdą w niebyt jak mamuty? Czy ...

Racjonalna Suplementacja Diety: 10 kroków zbliżających do racjonalnej suplementacji Racjonalna Suplementacja Diety: 10 kroków zbliżających do racjonalnej suplementacji

Wspomaganie diety coraz większą ilością preparatów suplementacyjnych (często źle dobranych), jest pr...

REKLAMA

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz