Z obecnych danych epidemiologicznych wynika, że w Polsce na cukrzycę choruje 3,5 miliona osób, w tym co czwarty Polak powyżej 60. roku życia. Podejrzewa się, iż co trzeci chory nie wie o swoim stanie… Liczba zachorowań na cukrzycę systematycznie rośnie, zarówno w Polsce, jak i na całym świecie. Od niemal trzydziestu lat, co roku w dniu 14 listopada, kolejnej rocznicy urodzin odkrywcy insuliny Frederica Bantinga, obchodzony jest Światowy Dzień Cukrzycy. Jest to okazja do podniesienie świadomości ludzi na całym świecie na temat tego, czym jest cukrzyca, jak zapobiegać rozwojowi cukrzycy typu 2 oraz jak dbać o jakość życia będąc chorym.
Światowy Dzień Cukrzycy został ustanowiony w 1991 r. przez Międzynarodową Federację Diabetologiczną (ang. International Diabetes Federation, IDF) oraz Światową Organizacją Zdrowia (ang. World Health Organizatiom, WHO) jako odpowiedź na wyraz obaw związanych z nasilającym się występowaniem przypadków cukrzycy na całym świecie. Od tego czasu popularność tego dnia wzrosła i obecnie jest on obchodzony przez ponad 350 milionów ludzi z różnych regionów świata. W obchodach uczestniczą osoby ze środowisk opiniotwórczych, lekarze, dzieci, dorośli i oczywiście ludzie chorzy na cukrzycę.
W 2006 roku Federacja rozpoczęła kampanię „Zjednoczeni na Rzecz Cukrzycy”, mającą na celu zwiększenie ogólnej świadomości społeczeństwa na temat cukrzycy. Odpowiadając na apel IDF i jej członków, oraz m.in. poparcie organizacji diabetologicznych z całego świata, Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło rezolucję na rzecz walki z cukrzycą (rezolucja 61/225 z 20 grudnia 2006), ustanawiając dzień 14 listopada Światowym Dniem Cukrzycy Narodów Zjednoczonych.
Zobacz też:
Światowy Dzień Cukrzycy – edycja 2019
Hasłem tegorocznej edycji Światowego Dnia Cukrzycy było „Diabetes and Family” – Cukrzyca i rodzina. IDF postawiło na podnoszenie świadomości wpływu cukrzycy na rodzinę i sieć wsparcia osób dotkniętych chorobą oraz promuje rolę rodziny w zarządzaniu, opiece, zapobieganiu i edukacji cukrzycy. Rodzinom i bliskim proponuje się, aby dowiedziały się więcej o objawach ostrzegawczych cukrzycy i poznały podstawowe mierniki ryzyka cukrzycy typu 2.
Badania przeprowadzone przez IDF w 2018 r. wykazały, że rodzice będą mieli trudności z wykryciem tego poważnego stanu przez całe życie u swoich dzieci. Pomimo tego, że większość ankietowanych osób ma członka rodziny chorego na cukrzycę, niepokojące jest, że aż 80% rodziców miałoby problemy z rozpoznaniem symptomów choroby. Odkrycia te podkreślają potrzebę edukacji i świadomości, aby pomóc ludziom wcześnie wykryć objawy cukrzycy. Jest to o tyle poważny problem, że w przypadku cukrzycy typu 2 objawy są zwykle łagodniejsze niż w przypadku cukrzycy insulinozależnej, a to właśnie cukrzyca wieku dorosłego odpowiada za około 90% wszystkich rozpoznań tej choroby.
Według strony IDF, w Polsce wydarzeniem sprzężonym z Światowym Dniem Cukrzycy będzie II Forum Nowoczesnej Diabetologii, w ramach którego zaprezentowany zostanie cykl wykładów, warsztaty dla członków zespołów terapeutycznych oraz warsztaty dla pacjentów i ich opiekunów.
Co ja mogę zrobić?
Nadciśnienie tętnicze u chorych na cukrzycę występuje niemal dwukrotnie częściej w porównaniu z ogólną populacją i jest zdecydowanie częstsze u pacjentów z cukrzycą typu 2 aniżeli u pacjentów obciążonych cukrzycą typu 1. Powinni o tym pamiętać farmaceuci, doradzając chorym częste i systematyczne pomiary ciśnienia krwi. Kolejnymi zaburzeniami często występującymi w cukrzycy są zaburzenia lipidowe oraz nadwaga/otyłość pacjentów.
Aptekarz powinien wspierać i edukować pacjenta w zakresie dobrze dobranej i zrównoważonej diety, systematycznej aktywności fizycznej oraz farmakoterapii. Wczesna i skuteczna farmakoterapia zaburzeń lipidowych, współistniejącego nadciśnienia tętniczego oraz kontrola masy ciała znacząco ogranicza częstość występowania schorzeń układu sercowo-naczyniowego oraz śmiertelności u tych pacjentów.
A co możemy zrobić poza apteką? Przy spadku cukru w organizmie chorej osoby, najważniejszy jest czas reakcji – im szybciej, tym lepiej. Do objawów, które powinny nas zaniepokoić, należą:
- blada skóra
- zimne poty
- osłabienie
- przyspieszone bicie serca
- drżenie rąk
- niepokój
- zmiany w zachowaniu
- senność, splątanie
- trudności w mówieniu
- utrata przytomności
Pomoc w hipoglikemii – o ile osoba jest przytomna – jest stosunkowo prosta. Najlepiej podać łatwo przyswajalne węglowodany – słodki napój np. colę, sok owocowy, mocno słodzoną herbatę itp., gdyż cukier rozpuszczony w wodzie szybko się przyswaja. Należy przy tym pamiętać, że jeśli mamy do czynienia z pacjentem nieprzytomnym, należy ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej, wezwać pogotowie i kontrolować oznaki życia.
