REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Czy kaszel z żółtą lub zieloną wydzieliną świadczy o bakteryjnym powikłaniu?

1 marca 2017 07:01

Kaszel jest częstym objawem z jakim pacjenci zgłaszają się po poradę zarówno do farmaceuty, jak i lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Czy jeśli towarzyszy mu odkrztuszanie zielonej czy żółtej wydzieliny to jednoznacznie świadczy ona o zakażeniu bądź nadkażeniu bakteryjnym oraz czy w związku z tym w takiej sytuacji potrzebna jest kuracja antybiotykowa?

Zmiana zabarwienia wydzieliny jest potwierdzeniem zakażenia bakteryjnego TO MIT!

Kaszel to odruchowa odpowiedź obronna układu oddechowego na zalegającą albo spływającą do gardła, krtani, tchawicy czy oskrzeli wydzielinę bądź na obecność ciała obcego. Ma on na celu oczyszczenie dróg oddechowych [1]. Kaszel należy do najczęstszych objawów chorób układu oddechowego. Powstaje na drodze odruchowej (mimowolnie) lub jest wywołany dobrowolnie [2]. W powstawaniu odruchu kaszlu udział biorą mechano- i chemoreceptory znajdujące się pod nabłonkiem dolnych i górnych dróg oddechowych oraz w opłucnej, osierdziu, żołądku, przeponie i przewodzie słuchowym zewnętrznym [3].

Zakażenia dróg oddechowych mogą być wywołane przez wirusy, bakterie, grzyby oraz pasożyty. Przy czym przyczyną ok. 80% ostrych zakażeń układu oddechowego są wirusy. Rhinowirusy najczęściej powodują zapalenie nosa, zatok i gardła, adenowirusy – zapalenie gardła, wirusy RS i grypy- zapalenia dolnych dróg oddechowych, wirusy paragrypy- zapalenie krtani i tchawicy [4]. Wirusy grypy, paragrypy oraz RS powodują zaburzenia funkcji komórek nabłonka oddechowego, a następnie zmiany martwicze, co doprowadza do uszkodzenia mechanizmu śluzowo rzęskowego, który jest ważnym elementem systemu obronnego błony śluzowej dróg oddechowych [5]. Dodatkowo uszkadzając nabłonek dróg oddechowych ułatwiają wniknięcie bakteriom, szczególnie tym, które kolonizują drogi oddechowe, co jest czynnikiem sprzyjającym powstawaniu zapaleń dolnych dróg oddechowych (w tym zapalenia płuc) [4].

REKLAMA

Zakażenia wirusowe także powodują stan zapalny, zwiększoną przepuszczalność śródbłonka naczyń oraz niekiedy nadreaktywność oskrzeli [5]. Podczas I fazy infekcji wirusowej uwolnione zostają cytokiny prozapalne odpowiedzialne za gorączkę, obrzęk i ból. Pojawiają się objawy typowe dla przeziębienia, w tym szczekający, suchy kaszel [3], duszność wdechowa oraz świszczący oddech. Obrzęk błony śluzowej oskrzeli i oskrzelików powoduje duszność wydechową oraz charakterystyczny świst wydechowy [1]. Po ustąpieniu obrzęku następuje faza hipersekrecji, która objawia się obfitym wysiękiem w jamie nosa, a następstwem ściekania wydzieliny po tylnej ścianie gardła jest męczący, suchy kaszel [1, 3]. W II fazie dochodzi do powstawania nacieku komórkowego w zamienionych zapalnie strukturach, a także zmiany fizykochemicznych właściwości śluzu[1]. Kaszel staje się mokry i produktywny [3]. Zagęszczenie i zaleganie śluzu stwarza dogodne warunki do rozwoju bakterii, co może prowadzić do rozwoju wtórnego zakażenia bakteryjnego będącego III fazą zakażenia dróg oddechowych [6]. Jednak nie zawsze musi dochodzić do rozwoju tej fazy [7]. Infekcje bakteryjne stanowią ok. 15-30% przypadków [7]. W ich przebiegu kaszel w początkowej fazie także jest suchy, jednak z większą tendencją do mokrego. Liczne komórki prozapalne takie jak neutrofile, limfocyty przechodzą najpierw do ścian dróg oddechowych, a następnie do tkanek otaczających, w których nie występują zakończenia nerwowe odpowiedzialne za kaszel (z wyjątkiem opłucnej) [3].

REKLAMA

Z wyników prospektywnego badania klinicznego GRACE (Genomics to combat Resistance against Antibiotics in community-acquired LRTI in Europe) obejmującego 3400 pacjentów z 13 krajów Europy wynika, że lekarze częściej przepisują antybiotyki pacjentom z ostrym kaszlem i wydzieliną zabarwioną na zielono czy żółto niż tym, u których kaszel przebiega bez wydzieliny lub ta wydzielina jest bezbarwna [8]. Pojawia się pytanie czy pojawienie się zabarwionej wydzieliny z dróg oddechowych świadczy o infekcji lub koinfekcji bakteryjnej?

MIT-zmiana zabarwienia wydzieliny jest potwierdzeniem zakażenia bakteryjnego

Okazuje się, że pojawienie się ropnej wydzieliny (plwociny) nie jest równoznaczne z nadkażeniem bakteryjnym, ani nie wskazuje na zapalenie płuc [5]. II faza zapalenia wirusowego charakteryzuje się powstaniem nacieku komórkowego w zmienionych zapalnie tkankach [7]. Gęsta wydzielina śluzowa powstała w wyniku domieszki złuszczonych nabłonków oraz migracji neutrofilów zmienia zabarwienie z białego na żółto-zielonkawe (tzw. wydzielina ropna), [1] czyli zmiana zabarwienia wydzieliny nie jest niepokojącym objawem w przebiegu infekcji wirusowej.

Zarówno w badaniu GRACE jak i w wieloośrodkowym badaniu klinicznym przeprowadzonym w Hiszpanii nie wykazano korzyści z podania antybiotyku przy ostrej infekcji dróg oddechowych przebiegającej z kaszlem i zmianą zabarwienia wydzieliny [8, 9]. W dwóch metaanalizach obejmujących tylko kontrolowane badania z randomizacją wykazano, że leczenie ostrego zapalenia oskrzeli antybiotykiem w porównaniu z placebo nie wpływa na skrócenie okresu, w ciągu którego pacjent czuł się chory, a jedynie powoduje skrócenie o pół dnia czasu trwania kaszlu, a jednocześnie nieznacznie zwiększa ryzyko objawów niepożądanych [5, 10, 11]. Leczenie zakażenia można rozważyć w sytuacji, kiedy czas trwania kaszlu przekracza 14 dni, gdy udokumentowano ekspozycję na krztusiec lub stwierdzona jest epidemia tej choroby [5].

W większości przypadków u dzieci od 4 miesiąca do 4 roku życia zarówno zakażenia górnych dróg oddechowych, ostre zapalnie oskrzeli, jak i zapalenie płuc jest spowodowane przez wirusy. Podstawowym kryterium różnicującym zakażenie wirusowe i bakteryjne w przypadku ostrego zapalenia oskrzeli jest kryterium czasowe. Etologię bakteryjną sugeruje utrzymujący się nasilony kaszel po 10 dniach od początku objawów. Jedynie zapalenie płuc u dorosłych z założenia jest bakteryjne, ale niezbędne jest zdjęcie RTG klatki piersiowej w celu różnicowania z ostrym zapaleniem oskrzeli [5]. Warto zauważyć, że obecność bakterii w plwocinie nie ma znaczenia diagnostycznego, gdyż mogą być one okresowo izolowane nawet z wydzieliny osób zdrowych [4].

REKLAMA

Zmiana koloru wydzieliny zwykle nie świadczy o rozwoju zakażenia bakteryjnego w drogach oddechowych i na pewno nie jest wskazaniem do natychmiastowej antybiotykoterapii, którą pacjenci często chcą stosować. W celu upewnienia się czy mamy do czynienia z infekcją wirusową czy bakteryjną można wykonać szybki test określający stężenie białka ostrej fazy (CRP). Warto pamiętać hasło Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków: „Antybiotyki – niekoniecznie, nie zawsze i nie na wszystko”.

Literatura:
1. Hryniewicz W., Ozorowski T., Radzikowski A. i wsp. Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego 2010
2. Jankowski M. Kaszel
3. Rygalski M., Zawisza E. Leczenie kaszlu infekcyjnego
4. Stanowisko Komisji Chorób Układu Oddechowego Komitetu Patofizjologii Klinicznej PAN Zakażenia układu oddechowego
5. Hryniewicz W., Albrecht P., Radzikowski A. Rekomendacje postępowania w pozaszpitalnych zakażeniach układu oddechowego 2016
6. Matysiak M. Leczenie wirusowych zakażeń dróg oddechowych
7. Yanushevych M., Feleszko W., Bartosiewicz W. Farmakoterapia infekcji górnych dróg oddechowych
8. Butler CC., Kelly MJ., Hood K., Schaberg T., Melbye H., Serra-Prat M., Blasi F., Little P., Verheij T., Mölstad S., Godycki-Cwirko M., Edwards P., Almirall J., Torres A., Rautakorpi UM., Nuttall J., Goossens H., Coenen S. Antibiotic prescribing for discoloured sputum in acute cough/lower respiratory tract infection.
9. Llor C., Moragas A., Bayona C., Morros R., Pera H., Plana-Ripoll O., Cots J.M., Miravitlles M. Efficacy of anti-inflammatory or antibiotic treatment in patients with non-complicated acute bronchitis and discoloured sputum: randomised placebo controlled trial.
10. Bent S., Saint S., Vittinghoff E. I wsp.: Antibiotics in acute bronchitis: a meta-analysis
11. Smucny J., Fahey T., Becker L., et al.: Antibiotics for acute bronchitis. Cochrane Database Syst Rev 2004

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Lek – odpad szczególnej troski? Lek – odpad szczególnej troski?

Pudełka i pudełeczka, blistry i buteleczki, tubki i tuby wszelakiej maści – niektóre opakowania pami...

Szybciej, wyżej, mocniej Szybciej, wyżej, mocniej

Ostatnio podzieliłem się swoją opinią, dotyczącą zachowań pacjentów w kontakcie z farmaceutą na lini...

Reklama dziury w moście Reklama dziury w moście

W ostatnim czasie obserwuję w mediach zwiększenie natężenia emisji reklam preparatów OTC i suplement...

REKLAMA

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz