REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Czy komunikaty Ministra Zdrowia mają jakąkolwiek moc prawną?

śr. 16 lutego 2022, 10:33

Czy komunikaty wydawane przez Ministerstwo Zdrowia mają jakąkolwiek moc prawną? Jak się do nich odnosić, gdy zostają opublikowane? Co robić, gdy ich treść jest sprzeczna z obowiązującą ustawą, rozporządzeniem czy obwieszczeniem? Takie pytania zadaje sobie z pewnością wielu farmaceutów, gdy resort zdrowia publikuje kolejny komunikat, czy interpretację. Pojawiają się one zazwyczaj, gdy wprowadzony zostaje nowy przepis, który nie jest do końca zrozumiały i budzi wątpliwości. Niestety, niektóre komunikaty, zamiast upraszczać pewne sprawy, wprowadzają chaos i niepewność…

Planowane zmiany w "aptece dla aptekarza" spotkają się ze sprzeciwem środowisk, które dążyły do jej uchwalenia (fot. MGR.FARM)
Komunikaty Ministerstwa Zdrowia należy traktować jako opinie, a nie jako normę prawną, której należy się trzymać (fot. MGR.FARM)

Komunikaty, interpretacje, informacje, czy listy publikowane przez Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia, bądź przedstawicieli Naczelnej Izby Aptekarskiej tak naprawdę są jedynie opinią danego organu na temat tego, jak rozumie dany przepis. Niestety ich treść nie jest dla żadnej ze stron wiążąca. Tym bardziej nie mogą one być źródłem powszechnie obowiązujących norm prawnych. Co więcej, treść wydawanych komunikatów może się zmieniać, ze względu na fakt, że są one związane z konkretną osobą piastującą dane stanowisko. Jeśli się ona zmieni, wówczas osoba przejmująca obowiązki może przyjąć zupełnie inne stanowisko na dany temat… Treści komunikatów wydawanych przez poszczególne organy nie muszą brać pod uwagę także sądy rozstrzygające w spornej sprawie.

Ministerstwo Zdrowia swoje, a GIF i sądy swoje

Od 1 kwietnia 2019 roku, wszystkie podmioty odpowiedzialne, hurtownie farmaceutyczne, apteki ogólnodostępne, punkty apteczne, apteki szpitalne, działy farmacji szpitalnej są zobowiązane do raportowania do Zintegrowanego Systemu Monitorowania Obrotu Produktami Leczniczymi stanów magazynowych oraz wszelkich transakcji dotyczących każdego produktu leczniczego, oraz refundowanych wyrobów medycznych, oraz refundowanych środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Ze względu na liczne doniesienia podmiotów odpowiedzialnych za wytwarzanie leków roślinnych, dotyczących problemów organizacyjno- finansowych związanych z raportowaniem do ZSMOPL, Ministerstwo Zdrowia tuż przed wejściem w życie nowego obowiązku, wydało stosowny komunikat. W nim resort zdrowia wskazał, że dane dotyczące obrotu roślinnymi produktami leczniczymi, będzie można raportować do ZSMOPL fakultatywnie.

REKLAMA

Odmienne zdanie w tym temacie miał Główny Inspektor Farmaceutyczny, który na jedną z hurtowni farmaceutycznych nałożył karę w wysokości 15 000 zł za nieprzekazywanie do ZSMOPL informacji nt. przeprowadzonych transakcji i stanów magazynowych produktów podlegających raportowaniu. W odpowiedzi właściciel hurtowni wskazał, że prowadzi ona obrót jedynie roślinnymi produktami leczniczymi, a dane na ich temat według komunikatu Ministra Zdrowia można raportować w późniejszym czasie. GIF nie przyjął komunikatu Ministra Zdrowia jako wyznacznika prawa. Decyzję GIF-u podtrzymał Wojewódzki Sąd Administracyjny.

REKLAMA

Ta sytuacja, tylko potwierdza fakt, że komunikaty Ministerstwa Zdrowia należy traktować jako opinie, a nie jako normę prawną, której należy się trzymać.

Uprawnienia dodatkowe, a oznaczenie pełnej odpłatności

Przykładem treści przepisów, które są nie do końca zrozumiałe, jest §8  ust. 1 pkt 8 lit. c) rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie recept: w przypadku gdy recepta zawiera kod uprawnień dodatkowych pacjenta, osoba wydająca wydaje produkt leczniczy, środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego lub wyrób medyczny za odpłatnością wynikającą z określonego przez nią uprawnienia dodatkowego pacjenta, w przypadku jeżeli kod uprawnienia dodatkowego występuje w zbiegu z oznaczeniem „X” albo „100%” dotyczącym odpłatności, osoba wydająca przyjmuje, że oznaczenia tego nie wpisano;  Ministerstwo Zdrowia, aby wytłumaczyć, jaka jest intencja tego zapisu, wydała komunikat. Możemy w nim przeczytać, że słowo “oznaczenie” we fragmencie oznaczenia tego nie wpisano, dotyczy kodu uprawnień dodatkowych, a nie oznaczenia “X” albo “100%”, o którym w tym punkcie rozporządzenia również się wspomina… Czy to oznacza, że bezwarunkowo mamy ufać komunikatowi wydanemu przez resort zdrowia? Hmmm… W przyszłości przepis zostanie, minister się zmieni, a wraz z nim może pojawić się nowy komunikat, w którym będziemy mogli przeczytać, że w interpretacji tego przepisu chodziło, jednak o zupełnie inne oznaczenie. Scenariusz nierealny? Myślę, że już nic nas nie zaskoczy…

Jaką cenę ustalić?

W związku z tym nic dziwnego, że duże wątpliwości budzi komunikat Ministerstwa Zdrowia wydany w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 13 stycznia 2022 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług. Wprowadza ona obniżkę VAT na, m.in. niektóre preparaty, które znajdują się w najnowszym wykazie leków refundowanych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Wspomniany komunikat zawiera informacje na temat nowych cen produktów objętych refundacją, które są wynikiem obniżki podatku VAT. Łącznie dotyczy to 88 różnych preparatów.

Problem w tym, że zmiany cen opublikowane w komunikacie Ministerstwa Zdrowia kompletnie nie pokrywają się z tymi zawartymi w aktualnie obowiązującym obwieszczeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie wykazu refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych na 1 stycznia 2022 r. To właśnie do tego aktu prawnego, zgodnie z obowiązującą ustawą refundacyjną apteki zobowiązują się stosować po podpisaniu umowy z wojewódzkim oddziałem Narodowego Funduszu Zdrowia.

REKLAMA

Stąd zasadne wydają się być obawy, że realizacja recept zgodnie z komunikatem Ministerstwa Zdrowia zamiast zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia może stanowić podstawę do tego, by Narodowy Fundusz Zdrowia mógł żądać zwrotu nienależnie naliczonej kwoty refundacji. Z drugiej strony, działanie zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia będzie nieprawidłowe wobec ustawy o podatkach od towaru i usług.

Komunikaty wszelkich organów powinniśmy traktować tylko i jedynie jako ich opinię na dany temat. Do oceny ich prawidłowości niezbędna jest natomiast nasza wiedza i znajomość wszystkich przepisów koniecznych do wykonywania naszego zawodu.

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]