Magazyn mgr.farm

Czy można przedawkować witaminę D?

27 sierpnia 2018 09:27

Witamina D to bezsprzeczny hit ostatnich lat. Polecana dla każdego: dla najmłodszych i najstarszych, dla kobiet i mężczyzn, dla chudych i grubych. Dostępna w postaci tabletek do ssania lub połykania, kapsułek miękkich i twardych, żelatynowych „rybek” do wyciskania, w postaci kropli lub aerozolu. Do wyboru do koloru – w dawce od 500 do 4000 jednostek, w przedziale cenowym od kilku do kilkudziesięciu złotych, o statusie leku bądź suplementu. Czy jej ogromna popularność może odbić się pacjentom czkawką?

Wiele nowych leków i terapii jest dostępnych już dla chorych (fot. Shutterstock)

Nie ulega wątpliwości, że w naszej szerokości geograficznej, w czasie jesiennych i zimowych miesięcy, przyjmowanie witaminy D jest konieczne. W okresie od kwietnia do września wystarczy już 15 minut ekspozycji na słońce (przy odsłoniętych 18% powierzchni ciała), aby zaspokoić dzienne zapotrzebowanie na tą witaminę. Pod wpływem promieni UV w skórze dochodzi do aktywacji prowitamin (ergosterolu i 7-dehydrocholesterolu) odpowiednio do witaminy D2 i D3. Aby związki te zyskały aktywność biologiczną konieczna jest jeszcze hydroksylacja pierścieni steranowych, zachodząca w wątrobie oraz nerkach (z tego względu, grupą osób szczególnie narażonych na hipowitaminozę są osoby starsze, u których spada wydolność nerek oraz wątroby).

Kiedy witamina D przestaje być bezpieczna?

Dotychczas jednoznacznie nie ustalono wartości osoczowego stężenia cholekalcyferolu, przy którym możemy mówić o hiperwitaminozie (choć wg doniesień objawy toksyczne mogą pojawić się przy 194 ng/ml). Przyjmuje się, że wyznacznikiem przekroczenia dopuszczalnego bezpiecznego spożycia jest hiperkalcemia, pojawiająca się wskutek działania aktywnych metabolitów witaminy. Górny bezpieczny poziom dziennego spożycia witaminy D (UL) ustalono na 2 000 j.m., zaś NOAEL („no observed adverse effect level”) wynosi 2 400 j.m. dziennie. Tak naprawdę są to wartości umowne – szacuje się, że podczas dziennej ekspozycji na światło słoneczne o dużym natężeniu, ludzki organizm potrafi zsyntetyzować nawet 10 000 jednostek wit. D bez żadnych efektów ubocznych.

Klinicznie, nadmiar witaminy D powoduje zwiększoną absorpcję wapnia ze światła jelit oraz resorpcję kości, które bezpośrednio przyczyniają się do powstania hiperkalcemii. Zwiększone stężenie wapnia we krwi objawia się zaburzoną funkcją nerek, niespecyficznymi dolegliwościami ze strony układu pokarmowego (nudności, biegunki) oraz pogorszeniem aktywności ośrodkowego układu nerwowego.

Case study

W 2011 roku do szpitala w Sao Paulo zgłosił się 53-letni pacjent z objawami ogólnego osłabienia, pogorszenia funkcji nerek i utratą wagi. Badania krwi wykazały znaczną hiperkalcemię, którą powiązano z przyjmowaniem suplementu zawierających witaminę D3. Próbkę preparatu poddano analizie, z której wynikało, iż fiolki, zamiast deklarowanych 2 000 j.m., zawierały aż 4 000 000j.m witaminy, czyli dwa tysiące razy więcej. Błąd popełniono w aptece, która przygotowywała lek dla pacjenta.

W innym przypadku, u mężczyzny zgłaszającego się z ostrą niewydolnością nerek, wykryto hiperkalcemię , która spowodowaną była przyjmowaniem suplementu o deklarowanej dawce 1 000 j.m. witaminy. Jak się okazało, dawka zmierzona eksperymentalnie wynosiła 50 000 j.m. Chory po zaprzestaniu suplementacji całkowicie wrócił do zdrowia.

Przez błąd w produkcji, jeden z suplementów, dostępnych na amerykańskim rynku, zawierał zamiast 1 660 jednostek, aż 1 864 000 jednostek witaminy D. Jeden z pacjentów, przyjmujący zgodnie z zaleceniami producenta 10 (!) kapsułek dziennie, po dwóch miesiącach wylądował w szpitalu z ciężkimi objawami hiperkalcemii, której objawy ustały po hospitalizacji.

Kolejną ofiarą witaminy D był czterdziestolatek, przyjęty na oddział jednego z amerykańskich szpitali z powodu nadmiernego pragnienia, poliurii, znużenia mięśni i nudności. Przez okres miesiąca, poprzedzającego pobyt w szpitalu, pacjent przyjmował on codziennie dawkę witaminy D bliską 1 000 000. Podobnie jak pozostali, także i ten chory wrócił do zdrowia, choć osoczowe stężenie aktywnej witaminy D wróciło do normy dopiero po roku.

Konkluzja

Badania kliniczne wskazują, iż codzienne przyjmowanie dawki równej 10 000 jednostek międzynarodowych nie niesie ze sobą ryzyka przedawkowania. Co więcej, dowody naukowe wskazują, że u zdrowych osobników, najniższą dawką, jaka może wywołać hiperwitaminozę jest 40 000 jednostek (i to przyjmowanych codziennie, przez kilka miesięcy). Jedynymi przeciwwskazaniami do suplementacji mogą być schorzenia przebiegające z uwrażliwieniem na witaminę D, takie jak sarkoidoza czy rak owsianokomórkowy płuc. Stosowanie nawet dużych dawek cholekalcyferolu można uznać za bezpieczne (o ile nie nastąpi błąd na linii produkcyjnej preparatu).

Źródła:


  • https://www.vitamindcouncil.org/blog/latest-case-stuides-on-vitamin-d-toxicity/
  • Dobrzańska A. et al.: Polskie zalecenia dotyczące profilaktyki niedoborów witaminy D, Polski Merkuriusz Lekarski, 2010, 28, 130-133;
  • Marins T.A. et al.: Vitamin D intoxication: case report, Einstein (São Paulo) 2014, 2(12), 242-244;
  • Napiórkowska L., Franek E.: Rola oznaczania witaminy D w praktyce klinicznej, Choroby Serca i Naczyń 2009, tom 6, nr 4, 203–210;
  • Vieth R.: Vitamin D Toxicity, Policy, and Science, Journal of Bone and Mineral Research 2007, 2(22), 64-68;

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Apteka stażowa Apteka stażowa

Jakie warunki musi spełniać apteka przyjmująca studenta na 6-miesięczny staż? Czy ma z tego jakieś k...

Farmaceuta w Irlandii: odpłatność za leki – LTI Farmaceuta w Irlandii: odpłatność za leki – LTI

Posiadacze zielonej książeczki zwanej [i]Long Term Illness Book[/i] nie zapłacą w Irlandii za leki z...

Dwie opcje aptekarstwa w Polsce – część 2 Dwie opcje aptekarstwa w Polsce – część 2

Przejdźmy do rozważań o możliwości utrzymania apteki przez indywidualnego młodego magistra farmacji....

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz