Europejski Urząd Statystyczny podał dane dotyczące samobójstw za rok 2015. Niestety, statystyki te nie napawają optymizmem. Zdecydowanie największy odsetek samobójstw ma Litwa – 30/100 000 mieszkańców), dalej Słowenia 21/100tys, za nią Łotwa i Węgry 19/100tys. Nasz kraj ze wskaźnikiem samobójstw wynoszącym 14 osób na 100 000 mieszkańców jest wciąż powyżej średniej unijnej, wynoszącej 11/100tys. Najmniej samobójstw odnotowano na Cyprze – 4/100tys., w Grecji – 5/100tys., Włoszech – 6/100tys., Wielkiej Brytanii – 7/100tys. i Hiszpanii 8/100tys. Dużo słabiej wypadamy, jeśli wartości by podać w konkretnych liczbach – w całej Unii Europejskiej zajmujemy trzecie miejsce, po Niemczech (10 166 zgonów) i Francji (9154 osób) z wynikiem 5420 osób – 87% stanowili mężczyźni. Z raportu Eurostatu wynika, że w całej Unii Europejskiej przed trzema laty samobójstwa dokonało 56 229 osób, w tym 43 147 mężczyzn (76%), co stanowi 1,1% populacji.
Przyczyn samobójstw jest z pewnością wiele, niemniej bezsprzecznie największe żniwo zbierają zaburzenia depresyjne.
Mówi się o nich jako o drugiej epidemii świata, która ma podwoić siłę w najbliższych kilkunastu latach. Nauka robi co może, by gonić za rosnącą w siłę chorobą i… chyba całkiem nieźle jej idzie. Pokrzepiający wydaje się artykuł w kwietniowym wydaniu magazynu „Lancet” (), który mówi wprost: leki przeciwdepresyjne działają. Metaanaliza objęła 522 badań dotyczących 21 leków przeciwdepresyjnych, którymi objęto 116 477 pacjentów. Uwzględniono w nich również dane, które nie zostały wcześniej opublikowane przez firmy farmaceutyczne, co dodatkowa uwiarygodnia analizę.
Główny wniosek płynący z badania jest taki, że leki przeciwdepresyjne wykazują większą skuteczność niż placebo – a zatem działają, choć pod względem efektywności różnią się między sobą. Były one stosowane przez co najmniej osiem tygodni, pacjenci byli w różnym wieku i stanie psychicznym. Skuteczność leków przeciwdepresyjnych wykazano zarówno w przypadku depresji umiarkowanej jak i ciężkich epizodów.
W metaanalizie bardzo pozytywne wyniki zebrała agomelatyna, która pod koniec ubiegłej dekady ogłoszona była pogromcą Prozacu. Ostatnio świat medycyny zwraca uwagę na kolejne cząsteczki. Substancja oznaczona symbolem CGP3466B łagodzi objawy depresji w zaledwie kilka godzin, a nie tygodni czy miesięcy, jak większość dotąd stosowanych leków. Naukowcy wiążą duże nadzieje z CGP3466B, ponieważ wcześniejsze badania kliniczne tego leku u pacjentów z chorobą Parkinsona oraz chorobą Lou Gehriga wykazały, że – choć nie jest on skuteczny w tych schorzeniach – to jest nietoksyczny i nie uzależnia. Badania na gryzoniach dowiodły za to, że może skutecznie i szybko łagodzić objawy depresji. W doświadczeniach na mysich komórkach nerwowych badacze wykazali, że związek ten na ten sam szlak białek, co ketamina, stosowana w dużych dawkach jako środek znieczulający u pacjentów operowanych, a w małych dawkach wywierająca szybkie działanie przeciwdepresyjne.
Kilka słów należy się w tym miejscu również ketaminie, która w formie swojego enencjomeru – esketaminy – brana jest pod uwagę jako potencjalny antydepresant. Esketamina w nowej formie farmaceutycznej rozwijana jest jako lek przeciwdepresyjny, stosowany zwłaszcza w depresji lekoopornej. Jedna z polskich spółek złożyła właśnie wniosek do URPLWMiPB o udzielenie zgody na rozpoczęcie II fazy badań klinicznych, która obejmie podanie leku w różnych dawkach pacjentom z depresją lekooporną jednobiegunową, a której celem będzie ustalenie efektywności, właściwości farmakokinetycznych i profilu bezpieczeństwa esketaminy w podaniu inhalacyjnym.
Medycyna i farmacja toczą od lat zacięty wyścig z czasem, by wyrwać ze szponów śmierci kolejnych pacjentów, skazanych na łaskę i niełaskę depresji. Jak pokazują przytoczone dane, choroba nie traci na sile, ale my też nie śpimy. Możemy być dumni, że farmacja realnie odmienia ludzkie życia na lepsze.
[size=12]* Andrea Cipriani, Toshi A Furukawa, Georgia Salanti, Anna Chaimani, Lauren Z Atkinson, Yusuke Ogawa, Stefan Leucht, Henricus G Ruhe, Erick H Turner, Julian P T Higgins, Matthias Egger, Nozomi Takeshima, Yu Hayasaka, Hissei Imai, Kiyomi Shinohara, Aran Tajika, John P A Ioannidis, John R Geddes [i]Comparative efficacy and acceptability of 21 antidepressant drugs for the acute treatment of adults with major depressive disorder: a systematic review and network meta-analysis;[/i] Lancet. 2018 Apr 7;391(10128):1357-1366. doi: 10.1016/S0140-6736(17)32802-7. Epub 2018 Feb 21.[/size]
