REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Doustny test tolerancji glukozy – fakty i mity

19 lutego 2020 12:53

Pacjenci kupujący w aptece glukozę do badania, często są przerażeni koniecznością wykonania doustnego testu tolerancji glukozy i wizją cukrzycy. Niejednokrotnie mają obawy, by wcześniej dopytać lekarza o przebieg tego badania i zasypują pytaniami nas farmaceutów.

Uprawnienie powinno obejmować leki o kategorii dostępności „Rp”, których stosowanie przez kobiety w ciąży jest konieczne do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych (fot. Shutterstock).
Czy dodanie do wody soku z cytryny może znacznie zaburzyć wynik badania OGTT? (fot. Shutterstock)

OGTT nie powinien być wykonany podczas infekcji – FAKT

Doustny test tolerancji glukozy (oral glucose tolerance test, OGTT) to próba czynnościowa, która ocenia wydzielanie insuliny w reakcji na podaną doustnie glukozę oraz zależną od insuliny dystrybucję glukozy w tkankach, czego efektem jest glikemia w 120 minucie badania. OGTT jest oceną łącznego efektu dwóch głównych mechanizmów patogenezy cukrzycy czyli insulinooporności tkanek oraz upośledzenia wydzielania insuliny przez komórki β trzustki. Pacjent nie powinien wykonywać testu podczas ostrej choroby infekcyjnej [1].

Przed badaniem OGTT należy ograniczyć spożycie pokarmów bogatych w cukier – MIT

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego w ciągu co najmniej 72 godzin przed przeprowadzeniem doustnego testu tolerancji glukozy pacjenci nie powinni zmieniać dotychczasowej diety, a szczególnie ograniczać spożycia węglowodanów [2]. Na badanie pacjent powinien zgłosić się rano, na czczo, wypoczęty, po przespanej nocy oraz po co najmniej 8 godzinach od ostatniego posiłku i picia płynów [2, 3].

REKLAMA

Oznaczenia glikemii mogą być przeprowadzane przy pomocy glukometru – MIT

Doustny test tolerancji glukozy to jedna z trzech metod wykrywania cukrzycy oraz stanu nieprawidłowej tolerancji glukozy. Polega on na oznaczeniu na czczo wyjściowej glikemii i po obciążeniu 75 g glukozy [3].  Oznaczenie stężenia glukozy na potrzebę OGTT musi być wykonywane w osoczu krwi żylnej w laboratorium. Błędem jest wykonywanie tych oznaczeń w pełnej krwi (żylnej, włośniczkowej) za pomocą glukometru bądź innego analizatora. By uniknąć spadku glukozy w pobranych próbkach w wyniku glikolizy in vitro, osocze powinno być odwirowane od krwinek w ciągu 30 minut od pobrania próbki krwi albo powinny być użyte probówki zawierające substancje hamujące glikolizę [1].

REKLAMA

OGTT można wykonać jedynie u dorosłych  – MIT

W przypadku, gdy u pacjenta występują jakiekolwiek niepokojące objawy, takie jak częstsze oddawanie moczu, zwiększone pragnienie, zmniejszenie masy ciała, stany zapalne skóry, nieuzasadnione zmęczenie, częste zakażenia np. ujścia cewki moczowej, sromu, należy u niego oznaczyć przygodną glikemię. W przypadku niejednoznacznych wyników, w tym nieprawidłowej glikemii na czczo (100-125 mg/dl), wykonać należy doustny test obciążenia glukozą. Można go wykonać w każdym wieku. OGTT u dzieci polega na podaniu 1,75g glukozy/ kg mc (max. 75g) po co najmniej 8 godzinnym czasie głodzenia [4].

OGTT powinien być wykonany dla potwierdzenia rozpoznanej cukrzycy – MIT

Przeciwwskazaniami do wykonania doustnego testu tolerancji glukozy są choroby przewodu pokarmowego mogące utrudniać jego przeprowadzenie czyli zespoły upośledzonego wchłaniania, stany po resekcji żołądka, stany ostre oraz wcześniej rozpoznana cukrzyca [2]. OGTT wykonywany jest u osób, u których stwierdzono zaburzenia gospodarki węglowodanowej albo podejrzewa się ich występowanie, lecz nie ma podstaw do rozpoznania klinicznie jawnej cukrzycy. Wykonywany jest on także rutynowo w schorzeniach, w których przebiegu dochodzić może do różnego stopnia nietolerancji glukozy [5].

Gdy pacjent nie wypije roztworu glukozy w określonym czasie test należy przerwać – FAKT

OGTT rozpoczyna się od oznaczenia glikemii na czczo z krwi żylnej, potem następuje obciążenie glukozą polegające na wypiciu w ciągu 5 minut 75g bezwodnej glukozy rozpuszczonej w określonej ilości wody. Jeśli w tym czasie pacjent nie jest w stanie wypić całości roztworu to testu nie należy wykonywać. Przez czas pomiędzy obciążeniem, a pobraniem drugiej próbki krwi, pacjent powinien nie spożywać żadnych pokarmów czy też płynów, pozostawać w spoczynku, nie palić papierosów oraz nie przyjmować żadnych leków. Po 2 godzinach od zakończenia spożywania roztworu glukozy powinna być pobrana druga próbka krwi żylnej [1]. W diagnostyce cukrzycy ciążowej wykonuje się dodatkowo oznaczenie po godzinie od wykonania obciążenia [6].

Podczas badania można wypić dowolną ilość wody – MIT

Zalecaną dawkę glukozy rozpuszczoną w 250-300 ml wody należy wypić w ciągu 5 minut po oznaczeniu glikemii na czczo [3]. Badania wykazały, iż ilość wypitej wody ma znaczenie dla powtarzalności OGTT i w pewnym stopniu może wpływać na wartości glikemii. Wypicie dodatkowej porcji wody w czasie badania, powoduje bardziej nasilony przyrost glikemii. Największe różnice w stężeniu glukozy były obserwowane w 30, 45 oraz 60 minucie testu, zaś w 120 minucie wpływ przyjętej wody jest nieznamienny [7].

REKLAMA

OGTT może być wykonane o każdej porze dnia – MIT

Na skutek zmniejszonej wrażliwości tkanek na insulinę oraz mniejszej reaktywności komórek β trzustki, tolerancja glukozy zmniejsza się popołudniu oraz wieczorem. Z tego względu zarówno oznaczenie glikemii na czczo, jaki i OGTT powinno być wykonane w godzinach porannych, a najlepiej test rozpocząć pomiędzy godziną 7.00, a 8.00 [1].

Dodanie do wody soku z cytryny może znacznie zaburzyć wynik badania – MIT

Obecny w soku z cytryny kwas askorbinowy może mieć wpływ na oznaczenie glukozy we krwi, gdy oznaczenie wykonywane jest metodą wykorzystującą oksydazę glukozy i peroksydazę, która podatna jest na interferencje substancji ulegających łatwo utlenianiu. Stężenie kwasu askorbinowego w soku cytrynowym wynosi ok. 50 mg/dl, czyli ok 2,5 mg w jednej łyżeczce. Taka ilość, nawet po całkowitym wchłonięciu, nie będzie prowadziła do interferencji z oznaczeniem glukozy. Ponadto obecnie większość laboratoriów wykonuje oznaczenie glukozy metodą  heksokinazową, która nie ulega takiej interferencji [1].

Literatura:

  1. Rola testu tolerancji glukozy w diagnostyce cukrzycy- wywiad z prof. Bogdanem Solnicą, https://diabetologia.mp.pl/ekspert/wywiady/95416,rola-testu-tolerancji-glukozy-w-diagnostyce-cukrzycy-wywiad-z-prof-bogdanem-solnica
  2. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2007, Forum Medycyny Rodzinnej 2007;1,1:82-89
  3. Głowińska- Olszewska B. Wyniki doustnego testu tolerancji glukozy, Pediatria po Dyplomie; 15, 4:97-101
  4. Jarosz-Chobot P. W jakim wieku można ambulatoryjnie wykonać doustny test obciążenia glukozy i jakie dawki glukozy należy podać ?, https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.8.4.2.
  5. Otto-Buczkowska E., Dryżałowski M. Użyteczność pomiaru glikemii w pierwszej godzinie doustnego testu tolerancji glukozy, Clin Diabet 2016; 5,4:127-130
  6. Standardy Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników postępowania u kobiet z cukrzycą Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2017; 2, 5: 215–229
  7. Malczewska- Malec M. Przyjmowanie doustnie dodatkowych płynów, a wynik OGTT, https://diabetologia.mp.pl/ekspert/zdaniem_eksperta/169131,przyjmowanie-doustnie-dodatkowych-plynow-a-wynik-ogtt
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz