Magazyn mgr.farm

Ekspozycja, ekspedycja i samoobsługa

11 czerwca 2018 10:11

Ewolucja aptecznych wnętrz odbywa się na naszych oczach. Znikają szyby oddzielające farmaceutę od pacjenta, pojawia samoobsługa i wielkie ekrany zamiast półek… Na co zwrócić uwagę, by urządzić aptekę tak, by wpisywała się w najnowsze trendy?

Jeśli apteka dysponuje naprawdę dużą izbą ekspedycyjną, można pokusić się o stworzenie małych alejek zbudowanych z półek. (fot. Shutterstock)

Towarzyszą nam w pracy codziennie. Są niezbędne do funkcjonowania każdej apteki, zapewniają porządek i umożliwiają odpowiednie zarządzanie magazynem. Są dosłownie podstawą, dla całego aptecznego asortymentu. Mowa oczywiście o meblach, które w różnych wersjach, parametrach i kształtach są obecne w naszej pracy. Jak zmieniały się apteczne wnętrza można łatwo prześledzić wybierając się do jednego z kilku muzeów farmacji, jakie funkcjonują w Polsce. Charakterystyczne gabloty mieszczące na swoich rozlicznych półkach słoje z substancjami recepturowymi, niewielkie, ciężkie szuflady i lada ekspedycji z szybą – to umeblowanie charakterystyczne dla aptek z zamierzchłych czasów. A wszystko to wykonane z solidnego, acz ciężkiego drewna. Taki wzorzec panował i niekiedy gdzieniegdzie jeszcze nadal występuje w naszych aptekach – z tą różnicę, że obecnie zamiast litego drewna mamy rozmaite kombinacje płyt pilśniowych lub sklejek.

Jak wszystkie przedmioty użytkowe, również meble apteczne z roku na rok ewoluują. Zmiany dotyczą nie tylko trendów estetycznych, ale także służą poprawie ergonomii funkcjonowania aptek. Umeblowanie jest też istotnym elementem strategii marketingowej. Rzut oka na nowopowstające apteki wystarczy, by dostrzec szereg innowacji, o których dawnym farmaceutom się nawet nie śniło. To już nie tylko proste regały i półki, ale często konstrukcje z wbudowanym oświetleniem, szklanymi półkami o odpowiedniej nośności, często zwieńczone tablicą informacyjną dla laików na temat asortymentu znajdującego się na tym regale. Drewniane komody zastąpione zostały przez metalowe szafy głębokiego składowania, wyposażone w dużą ilość szuflad na prowadnicach. Również elementy służące do prezentacji asortymentu nie ograniczają się tylko do półek…

Półki i szuflady

Prawidłowo dobrane meble apteczne podkreślą charakter apteki, jako placówki ochrony zdrowia. Pomagają w organizacji pracy za pierwszym stołem i na ekspedycji oraz organizują powierzchnię magazynową dla leków i wyrobów medycznych. Są także ozdobą całej apteki. Jakie sprawdzone rozwiązania meblowe pojawiają się w aptekach najczęściej?

Otóż absolutną podstawą są… półki. Mają one dwojakie zastosowanie. Po pierwsze i najważniejsze, umożliwiają prezentację produktów aptecznych. Po drugie, stanowią to miejsce ich magazynowania. Wybierając tego typu mebel warto zwrócić zatem uwagę na to, istnieje możliwość dostosowywania wysokości półek do naszych potrzeb, zastosowane rozwiązania są na tyle proste oraz intuicyjne, by nie wymagały użycia dodatkowych narzędzi. Jednocześnie warto zadbać o to, by ich konstrukcja zapewniała odpowiednią stabilność całego mebla.

Półki (w formie regału lub wiszące) często zwieńczone są opisem (w formie panelu lub innego rozwiązania). Warto zwrócić uwagę, by był on łatwy w demontażu, np. mocowany na rzepy lub zatrzaski albo (co uważam za najlepsze rozwiązanie) stanowił miejsce do ulokowania magnetycznej folii z informacją o asortymencie. Dzięki temu kierownik lub właściciel może w dość szybki sposób dostosować informację do zmiennego i sezonowego asortymentu. Ten najbardziej podstawowy mebel może mieć też np. wbudowane oświetlenie.

Warto zwrócić uwagę również na szafy z szufladami głębokiego składowania. To rozwiązanie coraz częściej spotykane w nowoczesnych aptekach – mimo dość wysokiej ceny.

Szerokość, głębokość i wysokość tego mebla jest różnoraka i zwykle udaje się znaleźć kompromis pomiędzy parametrami izby ekspedycyjnej, a kubaturą tej metalowej komody. Nie zapominajmy, aby jej usytuowanie zapewniało łatwy dostęp do leków – tak by farmaceuci i technicy farmaceutyczni musieli przepychać między sobą szukając produktów. Wybierając model zwróćmy uwagę na kilka parametrów: szuflada po wysunięciu powinna sprawnie się blokować i nie wypadać z prowadnic, ale jednocześnie jej wyciągnięcie powinno być możliwe bez konieczności wzywania serwisu. Jest to o tyle ważne, że od czasu do czasu, nieprawidłowo ułożone w tylnej części szuflady leki, potrafią spaść na dno całego regału – wtedy wyjęcie, przynajmniej najniższej szuflady, jest jedynym sposobem na ich odzyskanie.

Same szuflady powinny być też wyposażone w przegródki, których przemieszczanie nie powinno sprawiać trudności – podobnie jak i ich wymiana, gdy w miarę używania ulegną zniszczeniu. Kupując system szuflad o wysokości przewyższającej wzrost przeciętnego człowieka, warto zadbać o to, by miały one przezroczyste dno. To umożliwia wgląd do szuflady również od dołu. Sam front szuflady powinien być pełny, idealnie dopasowany do całości – poprawia to estetykę wnętrza apteki. Oczywiście małe schodki lub tzw. „noga słonia” również są bardzo istotnymi elementami współgrającymi z tym rozwiązaniem.

_____________________________________________________
Zacytuj ten artykuł jako:


  • Maciej Czerwiński, Ekspozycja, ekspedycja i samoobsługa, MGR.FARM, nr 5/2017 (15), str. 28-31

Pozostając w temacie szuflad, pamiętajmy, że decydując się na system mebli opartych o to rozwiązanie, nie powinno się oszczędzać na jakości prowadnic i przegródek. Te ostatnie, ze względu na dość krótką żywotność, powinny być łatwe w zakupie i niedrogie. Nawet najpiękniejsze meble z szufladami, które skrywają chaotycznie rozrzucone opakowania, rozdzielone kawałkami kartonu lub spięte za pomocą gumek recepturek, nie są zbyt dobrą wizytówką apteki – poza tym na pewno nie usprawniają pracy farmaceutów.

Część samoobsługowa

Obecnie model apteki, ograniczającej się do pierwszego stołu i małej ekspedycji, powoli odchodzi w zapomnienie. Dziś placówki tego typu coraz częściej decydują się na powiększenie części ekspedycyjnej i umożliwienie pacjentowi samodzielnego obsłużenia się. Dotyczy to szczególnie aptek z dużym asortymentem kosmetyków i suplementów diety. Ze względu na bliższy kontakt pacjenta z produktem, a co za tym idzie jego większą skłonność do dokonania zakupu, tego typu placówki bardzo chwalą sobie takie rozwiązania. Ich minusem są oczywiście kradzieże i uszkodzenia produktów. Ten trend doprowadził do powstania zupełnie nowej kategorii mebli aptecznych.

W samoobsługowej części apteki wszystko powinno być przystępne i oczywiste dla pacjenta/klienta.

Wspomniane już półki także sprawdzą się tutaj doskonale – warto jednak zadbać o to, aby miejsce, w których rozpoczyna się prezentacja produktu nie zaczynało się dziesięć centymetrów od ziemi, ale sześćdziesiąt lub wyżej. W placówkach handlowych (markety, stacje benzynowe) najniżej umieszcza się marki o najmniejszej wartości, dlatego ekspozycja produktów aptece w taki sam sposób, wysyła sygnał o ich niskiej jakości. W aptece raczej nie powinno być miejsca na tego typu produkty, zatem nie ma potrzeby tworzenia „wystawek” tak nisko. Zamiast tego, przestrzeń przy podłodze i pod półkami, można zagospodarować na poręczne szafki (zamykane drzwiczkami) lub głębokie szuflady. Tym sposobem zyskuje się doskonałe miejsce magazynowe – oczywiście zamykane na klucz.

Jeśli apteka dysponuje naprawdę dużą izbą ekspedycyjną, można pokusić się o stworzenie małych alejek zbudowanych z półek. Pamiętajmy jednak, aby meble znajdujące się w środkowej części apteki nie były zbyt wysokie, gdyż blokujemy tym samym widok pacjenta na pozostały asortyment apteczny, a także na personel, który niewątpliwie jest niezbędny w celach doradczych. Tworząc tego typu zabudowę apteczną dbajmy o zachowanie odpowiedniej szerokości korytarzy komunikacyjnych. Rozlokowanie alejek powinno ułatwiać dostęp do pierwszego stołu oraz prawidłowe ukształtowanie jednej kolejki do pierwszego stołu. Zbyt gęsta zabudowa ekspedycji może powodować, że pacjenci będą stłoczeni, a to skutkuje brakiem dyskrecji podczas rozmowy z farmaceutą. Taka sytuacja może być przyczyną negatywnego wizerunku apteki.

_____________________________________________________ Uwidacznianie cen w aptece

Kwestię uwidacznia detalicznych cen towarów przeznaczonych do sprzedaży reguluje Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług, które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Zgodnie z jego par. 3.1.: „Cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy”. Jednocześnie według par. 7 wspomnianego rozporządzenia „wymogu uwidaczniania cen jednostkowych nie stosuje się do produktów leczniczych w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne”.

Kwestię innych produktów sprzedawanych w aptece, reguluje par. 8. 1 i 2 wymienionego rozporządzenia, który brzmi następująco: „W cenniku uwidacznia się ceny towarów przeznaczonych do sprzedaży detalicznej umieszczonych w miejscu niedostępnym lub niewidocznym dla konsumentów. Cenniki wywiesza się, wykłada lub udostępnia w inny sposób w miejscu sprzedaży towarów.”

Jednocześnie produkty będące w bezpośrednim dostępie dla pacjentów (np. część samoobsługowa apteki), muszą mieć widoczną cenę jednostkową oraz wymagane jest podanie także ceny produktu przeliczonej na 100 ml w przypadku np. szamponów, balsamów, olejków i innych płynów, kremów, a także ceny za 1 kapsułkę, tabletkę – suplementu diety.
_____________________________________________________

Informacja o produkcie

Ponieważ nie zawsze istnieje możliwość oddelegowania pracownika apteki do rozmów i pomocy pacjentom korzystających z części samoobsługowej, w odpowiednie systemy informacyjne można wyposażyć meble. Wybór takich rozwiązań jest duży i ograniczony jedynie zasobnością portfela inwestora. Pamiętajmy, aby ten dodatkowy atut nie ograniczał nam w znaczącym stopniu powierzchni na półkach. Jednym z dostępnych na rynku rozwiązań, są meble połączone z niewielkimi wyświetlaczami prezentującymi najważniejsze informacje o produktach. Komunikacja taka może być jednokierunkowa lub interaktywna – wtedy możemy umieścić w prezentacji więcej informacji. Najtańszym rozwiązaniem jest umieszczenie obok konkretnych produktów, ulotek lub katalogów zawierających informacje na ich temat. Wadą takiego rozwiązania jest niestety fakt, że konieczne jest poświęcenie na nie odpowiedniej ilości miejsca na półce – kosztem ekspozycji innych produktów.

_____________________________________________________
Zacytuj ten artykuł jako:


  • Maciej Czerwiński, Ekspozycja, ekspedycja i samoobsługa, MGR.FARM, nr 5/2017 (15), str. 28-31

Decydując się na samoobsługową ekspedycję należy pamiętać o wynikającym z prawa obowiązku informowania konsumenta o cenach towarów. Jeszcze do niedawna konieczne było przyklejanie metek z cenami na każde opakowanie, do którego klient miał dostęp w aptece. Był to dość uciążliwy obowiązek, który pracownikom apteki zabierał sporo czasu. Obecnie obowiązujące przepisy zezwalają na inne rozwiązania. Jednym z nich są tzw. listwy cenowe, na których umieszcza się informacje o nazwie i cenie produktu. To rozwiązanie bardzo tanie jednak przy częstych zmianach cen może skutecznie przeciążyć pracownika oddelegowanego do zmiany informacji o należności za produkt. Poza tym tego typu listwy i drukowane etykiety, mają tendencję to ciemnienia pod wpływem światła, co skutkuje ich nieestetycznym wyglądem. Jeśli mamy dbać o dobry wizerunek apteki powinniśmy od czasu do czasu je wymieniać.

Oczywiście meble mogą być również wyposażone w elektroniczny sposób prezentacji ceny – w zależności od zastosowanego rozwiązania, ten dodatek do naszych mebli może zostać zsynchronizowany z oprogramowaniem aptecznym, co czyni go bardzo cennym narzędziem przy sprawnym zarządzaniu polityką cenową. Główną przeszkodę, jak na razie, stanowi tutaj cena za takie rozwiązanie, jednak z roku na rok coraz więcej aptek posiadających część samoobsługową będzie mogła sobie na to pozwolić, zważywszy na zahamowanie rozwoju konkurencji przez obowiązujące zapisy prawne.

Z futurystycznych, ale już obecnych na rynku rozwiązań, godnym uwagi są duże wyświetlacze dotykowe, zawierające prezentacje produktów znajdujących się w ofercie apteki (np. Rowa Vmotion).

Zastępują one tradycyjne półki, a co najważniejsze można zmieścić tam absolutny komplet informacji na temat produktu z części samoobsługowej. Jeden taki wyświetlacz może zawierać dość pokaźną liczbę leków, wszak nie są one tam zgromadzone fizycznie. Pacjent po zapoznaniu się z produktem może spokojnie udać się do farmaceuty w celu realizacji zamówienia na asortyment, z którym się zapoznał lub na uzyskanie dalszych informacji. Minusem tego rozwiązania w części samoobsługowej jest jednak to, że dostęp do takiego wyświetlacza ma tylko jedna osoba. Oczywiście w przypadku pierwszego stołu takiego problemu nie znajdziemy – tutaj taki elektroniczny mebel sprawdzi się idealnie, dodatkowo odciążając personel, który nie będzie musiał skupiać się na czynnościach związanych z układaniem produktów na półkach. Apteki z takimi rozwiązaniami dziś wydają się dość egzotyczne i innowacyjne, jednak za kilka lat staną się powszechnym standardem.

Sprzedaż impulsowa i reklama

Jednym z bardziej powszechnych rozwiązań, stosowanych w aptekach, są tzw. półki impulsowe. To mebel o dość pejoratywnych skojarzeniach, głównie przez upychanie na nim produktów leczniczych zawierających środki przeciwbólowe, antybiotyki do stosowania zewnętrznego lub wynalazki suplementowe, które wstyd wydawać. Warto zadbać, by cały mebel – dedykowany sprzedaży impulsowej – nie był zbyt wielki, a jego pierwsza półka zaczynała się dość wysoko. Decydujące tutaj powinny być względy bezpieczeństwa – szczególnie jeśli chodzi o dzieci, które mają tendencję do sięgania w aptece po wszystko do czego tylko mają dostęp.

Półki impulsowe powinny zapewnić doskonałą prezentację produktu, a jego przeniesienie przez klienta z półki na pierwszy stół nie powinno sprawić problemu. Pamiętajmy, że to rozwiązanie jest bardziej estetyczne niż układanie piramidek z leków obok stanowiska farmaceuty czy wrzucanie ich bezładnie do koszów lub szklanych kul.

Meble apteczne mogą również spełniać rolę nośnika reklam – pod warunkiem, że mamy na to miejsce wewnątrz apteki.

Jeśli nim dysponujemy to warto postarać się o to, by w naszej aptece znalazło się miejsce na plakat reklamowy z ofertą producenta, dane produktu lub nawet stolik, na którym pacjent może zapoznać się np. z działaniem ciśnieniomierza lub termometru bezdotykowego. W zależności od przyjętej polityki cenowej, dostęp do takiego miejsca dla producenta może być płatny, co stanowi dodatkowy zysk dla apteki. Ekspozycja na półkach to też cenny atut, o którym warto pamiętać. Wiele placówek już od lat stosuje rozwiązania związane ze sprzedawaniem półek lub powierzchni reklamowych, zatem jeśli nasze meble będą posiadały ich dużo, a produkty będą idealnie się na nich prezentowały, warto pomyśleć też i o tym.

Warto pamiętać, że dobrze dobrane meble apteczne sprawiające, że nasza apteka wygląda schludnie, czysto i profesjonalnie, to reklama na lata, w którą zainwestować trzeba tylko raz. Pierwsze wrażenie jest bardzo ważne, a wyposażenie apteki to kluczowy element tej wartości.

Ten artykuł ukazał się w 15 numerze magazynu MGR.FARM

_____________________________________________________
Zacytuj ten artykuł jako:


  • Maciej Czerwiński, Ekspozycja, ekspedycja i samoobsługa, MGR.FARM, nr 5/2017 (15), str. 28-31

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Odpowiadasz:

avatar
Akceptuję regulamin dyskusji *
Komentujesz jako gość! Chcesz być informowany o nowych komentarzach w temacie? Zarejestruj się, lub jeśli już masz konto w grupie farmacja.net - .

Powiązane artykuły

Gdy 5 mg jest równe 4 mg? Gdy 5 mg jest równe 4 mg?

Im więcej podpowiedzi i ułatwień pojawia się w aptecznych komputerach, tym mniej farmaceuci myślą o ...

Zgadzam się z Panem, Panie Ministrze! Zgadzam się z Panem, Panie Ministrze!

Ostatnio przeczytałem, że Minister Zdrowia poddaje w wątpliwość tezę, jakoby technik farmaceutyczny ...

Czy apteka powinna oddać pacjentowi pieniądze za wycofany lek? Czy apteka powinna oddać pacjentowi pieniądze za wycofany lek?

Każda decyzja o wycofaniu jakiegoś leku z obrotu wydana przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego i...