Faktura w aptece

18 października 2017 10:49

Zasady wystawiania faktur na leki budzą wiele kontrowersji. Szczególnie od kiedy jeden niewłaściwy dokument może pozbawić aptekę zezwolenia na działalność. Komu apteka może wystawić fakturę, a komu nie powinna? Po co pacjenci biorą faktury na leki?

Przedsiębiorca, który nie wystawia faktury lub rachunku za wykonanie świadczenia, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych. (fot. Shutterstock)

Faktura to rodzaj dokumentu sprzedaży, który zawiera szczegółowe informacje o przeprowadzonej transakcji. Zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podatnik – czyli również właściciel apteki – jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, dostawę towarów i świadczenie usług.

Zasady ogólne wystawiania faktur

Na żądanie nabywcy towarów i usług właściciel apteki jest zobowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż. Zrobić to może również w imieniu i na rzecz podatnika upoważniona przez niego osoba trzecia, w szczególności jego przedstawiciel podatkowy. Przedsiębiorca, który nie wystawia faktury lub rachunku za wykonanie świadczenia, wystawia je w sposób wadliwy albo odmawia ich wydania, podlega odpowiedzialności karnoskarbowej. Zgodnie z normą art. 62 § 1 kodeksu karnego skarbowego, podlega on karze grzywny do 180 stawek dziennych.

Podatnicy nie mają obowiązku wystawiania faktur dla osób fizycznych, które przed, w momencie lub bezpośrednio po sprzedaży:

[left]• nie ujawnią się jako podmioty lub osoby, dla których faktura powinna zostać wystawiona[/left]
[left]• nie zgłoszą żądania wystawienia faktury jako osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej[/left]

Na wystawienie faktury poza kilkoma wyjątkami przedsiębiorca ma czas do 15-ego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę. Termin ten odnosi się również do:

[left]• faktur zaliczkowych dokumentujących otrzymanie części lub całości zapłaty[/left]
[left]• wystawienia faktury na żądanie osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej. Warunkiem jest, że zgłosi to do końca miesiąca, w którym została zawarta transakcja. Jeśli zgłoszenie nastąpi później – fakturę należy wystawić w terminie 15 dni od zgłoszenia żądania.[/left]

[img]https://mgr.farm/sites/default/files/mgr_8.png[/img]W przypadku, kiedy pacjent zgłasza żądanie wystawienia faktury, podatnik – właściciel apteki – zobligowany jest do wystawienia dokumentu pod warunkiem, że transakcja miała miejsce w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty. Przedsiębiorca nie ma obowiązku (ale ma prawo – zależy to od jego dobrej woli) wystawienia faktury, jeżeli żądanie zostało zgłoszone po upływie 3 miesięcy od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Faktura a ustawa „antywywozowa”

Od 12 lipca 2015 obowiązuje ustawa „antywywozowa” czyli nowelizacja Prawa Farmaceutycznego, która ma za zadanie ograniczyć wywóz leków za granicę. Zawarte w niej zapisy wywołały sporo zamieszania wśród aptekarzy – szczególnie w kontekście wystawiania faktur pacjentom i podmiotom nabywającym w aptekach leki oraz wyroby medyczne. Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw w punkcie 10 wprowadziła bowiem artykuł 86a zakazujący zbywania produktów leczniczych przez aptekę ogólnodostępną lub punkt apteczny hurtowni farmaceutycznej, innej aptece ogólnodostępnej lub innemu punktowi aptecznemu. Dowodem na taką transakcję jest właśnie faktura.

W rezultacie znane są w Polsce przypadki wszczęcia przez Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego procedury cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki dla przedsiębiorcy za sprzedaż leków udokumentowaną fakturami wystawionymi na osobę fizyczną, bez jakiejkolwiek nazwy firmy, z danymi adresowymi i numerem NIP.

Sprzedawca nie może odmówić nabywcy wystawienia faktury jako dowodu zakupu towaru. Podanie danych nabywcy towaru w postaci imienia i nazwiska oraz adresu wraz z numerem NIP lub numerem PESEL jest prawidłowe. Przypadki odmowy sprzedaży produktów farmaceutycznych dla pacjenta są ściśle określone w Prawie farmaceutycznym.

Jak zatem w takiej sytuacji apteka może ustrzec się nieopatrznego lub sprowokowanego zbycia produktu leczniczego przedsiębiorcy zajmującemu się obrotem produktami leczniczymi? Jedynym rozwiązaniem wydaje się kontrola czy osoba lub podmiot, który nabywa produkt żądając jednocześnie faktury dokumentującej tę transakcję, nie prowadzi obrotu wyrobami farmaceutycznymi. Informacja o takiej działalności zawarta jest w Krajowym Rejestrze Sądowym przedsiębiorców. Przedmiot działalności ujęty jest w dziale 3 rubryka 1 odpisu z rejestru.

Ulga rehabilitacyjna

Zdecydowanie najczęstszym powodem wystawienia faktury w aptece, jest chęć skorzystania z ulgi podatkowej. Mogę z niej skorzystać osoby niepełnosprawne, które posiadają chociaż jeden z poniższych dokumentów:

• orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach
• decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową, albo rentę socjalną
• orzeczenie o rodzaju i stopniu niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów

[img]https://mgr.farm/sites/default/files/mgr_8.png[/img]Z odliczenia mogą skorzystać też osoby, na których utrzymaniu pozostają niepełnosprawni: małżonek, dzieci własne i przysposobione, dzieci obce przyjęte na wychowanie, pasierbowie, rodzice, rodzice małżonka, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięciowie i synowe – jeżeli w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają 9 120 zł.

Pacjenci chcący skorzystać z ulgi podatkowej na leki muszą udokumentować ich zakup fakturą zakupu. Roli dokumentu stwierdzającego poniesienie wydatku nie może spełniać natomiast oświadczenie magistra farmacji o wysokości ceny detalicznej leku (PD 415/5/05) oraz paragon, który nie pozwala zidentyfikować osoby, która dokonała zakupu. Odliczeniu podlega tylko kwota stanowiąca różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł. Kwotę odliczenia ustala się miesięcznie – jeżeli w jednym miesiącu podatnik poniesie wydatek na leki do wysokości 100 zł, to za dany miesiąc nie będzie mu przysługiwało odliczenie. Jeżeli w następnym miesiącu wydatki wyniosą 250 zł, to od dochodu w ramach ulgi na leki będzie można odliczyć za ten miesiąc 150 zł.

W ramach ulgi nie można odliczać wydatków na zakup wszystkich preparatów. Możliwość skorzystania z ulgi jest bowiem uzależniona od stwierdzenia przez lekarza specjalistę, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo). Pacjenci mają jednak wątpliwości, co należy rozumieć pod pojęciem „leku”, bowiem przepisy podatkowe nie definiują tego pojęcia. Urzędy Skarbowe odwołują się w takich okolicznościach do przepisów Prawa farmaceutycznego. W rezultacie w przeszłości były przypadki zakwestionowania przez Urząd Skarbowy ulgi na zakup suplementu diety (PD-1-415-68-05) oraz produktu leczniczego przeznaczonego do specjalnych celów żywieniowych (BD-F/415-79/05). W uzasadnieniu podano, że preparaty te nie znajdują się na liście Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Urzędy Skarbowe wskazują także, że „brak jest podstaw do uznania jakiejkolwiek diety oraz środków opatrunkowych, cewników, strzykawek do podawania zmiksowanego jedzenia, igieł, wenflonów, zestawu do przetłaczania płynów, które niewątpliwie ułatwiają życie osobom niepełnosprawnym i współdomownikom takich osób, do wydatków na zakup leków odliczanych w ramach ulgi z tytułu wydatków na cele rehabilitacyjne” (PDFN/415-25/05). Leki muszą być ponadto zalecane przez „lekarza specjalistę”. Przepisy podatkowe nie określają, o kogo dokładnie chodzi, dlatego zdaniem Urzędów Skarbowych należy odwoływać się, do Ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Piśmiennictwo:

1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
2. Interpretacje prawa podatkowego:
• Urząd Skarbowy w Końskich, 13.01.2005r., PD 415/5/05
• Urząd Skarbowy w Nowym Sączu, 16.02.2006r., PD-1-415-68-05
• Izba Skarbowa w Poznaniu, 8.03.2005r., BD-F/415-79/05
• Urząd Skarbowy w Wodzisławiu Śląskim, 19.01.2006r., PDFN/415-25/05

[img]https://mgr.farm/sites/default/files/mgr_8.png[/img]

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Odpowiadasz:

avatar
Akceptuję regulamin dyskusji *
Komentujesz jako gość! Chcesz być informowany o nowych komentarzach w temacie? Zarejestruj się, lub jeśli już masz konto w grupie farmacja.net - .

Powiązane artykuły

Dom pachnący terpentyną Dom pachnący terpentyną

Swoje obrazy maluje w kuchni zakładając fartuch, który kiedyś służył jej podczas zajęć z chemii lekó...

Dwie opcje aptekarstwa w Polsce – część 3 Dwie opcje aptekarstwa w Polsce – część 3

Proponowana nowelizacja PF ma szereg zalet, w tym dla młodych magistrów farmacji, którzy chcieliby w...

Farmaceuta w Irlandii: szczepienia w aptece Farmaceuta w Irlandii: szczepienia w aptece

Farmaceuta w Irlandii, po ukończeniu odpowiednich kursów rozpoznawalnych przez PSI może szczepić prz...