REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Fakty i mity na temat diagnostyki COVID-19

czw. 15 października 2020, 14:54

Koronawirus SARS-Co-V-2 na dobre zagościł w naszej rzeczywistości i niestety nic nie wskazuje, by w najbliższym czasie miał nas opuścić. Pojawia się coraz więcej pytań odnośnie diagnozowania tego wirusa. Pacjenci najchętniej chcieliby zdiagnozować go za pomocą domowych testów, lecz czy rzeczywiście mogą one być pomocne? Czy testy genetyczne zawsze wykrywają tego koronawirusa?

Testy te można wykonać w aptekach - od czasu wprowadzenia nowych regulacji, mają one przeżywać prawdziwy szturm (fot. Shutterstock).
Na rynku dostępnych jest wiele komercyjnych testów serologicznych, które służą do poszukiwania swoistych przeciwciał dla koronawirusa SARS-CoV-2 (fot. Shutterstock)

Metody serologiczne są tak samo skuteczne jak testy genetyczne – MIT

Zgodnie z aktualnymi zaleceniami WHO do diagnostyki zakażeń koronawirusem SARS-CoV-2 stosowane są testy, które są oparte o metodę RT-PCR, wykrywające materiał genetyczny nowego koronawirusa w badanej próbce [1]. W diagnostyce laboratoryjnej, oprócz testów genetycznych, wykorzystywać można także metody serologiczne, które pozwalają na wykrycie swoistych przeciwciał klasy IgG, IgM oraz IgA lub też wykrycie antygenu wirusa. Na rynku dostępnych jest wiele szybkich testów immunochromatograficznych, immunoenzymatycznych ELISA czy też chemiluminescencyjnych, które są opracowane przez różnych producentów i przeznaczone do diagnostyki zakażeń przez koronawirusa SARS-CoV-2. Jednak do tej pory nie ma rekomendacji WHO, ECDC, ani wiarygodnych badań, które by dotyczyły przydatności testów serologicznych wykonywanych poszczególnymi testami w diagnostyce COVID-19 [2].

Rozpoznanie COVID możliwe jest tylko na podstawie objawów – MIT

Zwykle infekcja wirusem SARS-CoV-2 objawia się występowaniem objawów grypopodobnych takich jak gorączka, bóle mięśni, kaszel, a także przede wszystkim jako zapalenie płuc, przebiegające od postaci lekkich do ciężkich, które mogą prowadzić do zespołu ostrej niewydolności oddechowej, zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, wstrząsu oraz zgonu. Czas wylęgania COVID-19 to zwykle 3 do 7 dni (maksymalnie aż 14). Z względu na fakt, iż zakażenie wirusem SARS-CoV-2 wywołuje nieswoiste objawy kliniczne, to rozpoznanie na ich podstawie, bez wykonania badań laboratoryjnych, jest niemożliwe. Potwierdzenie zakażenia zgodnie z wytycznymi WHO i ECDC opiera się na wykryciu RNA wirusa w próbce pobranej od pacjenta, który spełnia kryteria definicji podejrzenia przypadku [2].

REKLAMA

Testy genetyczne mogą być fałszywie ujemne – FAKT

Materiał do badań genetycznych pobierany jest zwykle z górnych albo dolnych dróg oddechowych (wymazy albo popłuczyny z gardła czy nosogardzieli, rzadziej materiał z dolnych dróg oddechowych). Uzyskanie dodatniego wyniku stanowi podstawę do uznania chorego za zakażonego koronawirusem. Jednak testy genetyczne we wczesnych fazach infekcji mogą dawać wyniki fałszywie ujemne. Wykazują one maksymalną czułość po około 7 dniach od kontaktu z osobą zakażoną. Dodatkowo po kilkunastu dniach od wystąpienia pierwszych objawów, maleje czułość testów genetycznych, ze względu na spadek liczby cząstek wirusa w nabłonku dróg oddechowych, co również może skutkować występowaniem fałszywie ujemnych wyników [2].

REKLAMA

Testy serologiczne mogą stanowić alternatywę dla testów genetycznych – MIT

Dynamiką pojawiania się przeciwciał w odpowiedzi humoralnej jest uwarunkowana przydatność testów serologicznych. Najwcześniej po 10 dniach od momentu wystąpienia pierwszych klinicznych objawów możliwe jest wykrycie diagnostycznego poziomu swoistych przeciwciał anty-SARS-CoV-2 klasy IgM, zaś kasy IgG jeszcze później. Ponadto należy uwzględnić duże osobnicze różnice, które są związane z intensywnością przebiegu infekcji, a także stanem układu odpornościowego oraz ograniczoną swoistość testów serologicznych. Właśnie z tych względów testy serologiczne nie mogą stanowić alternatywy dla badań genetycznych, szczególnie u osób, które są w początkowej fazie choroby. Przeciwciała IgG mogą utrzymywać się na wysokim poziomie przez długi czas od zakażenia i dlatego testy serologiczne mogą być przydatne w sytuacji, gdy dane kliniczne i epidemiologiczne sugerują zakażenia, a badania genetyczne dało wynik ujemny [2].

„Domowe” testy kasetkowe mogą być pomocne w wykryciu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 – MIT

Na rynku dostępnych jest wiele komercyjnych testów serologicznych, które służą do poszukiwania swoistych przeciwciał dla koronawirusa SARS-CoV-2. Większość z nich to tzw szybkie testy „kasetkowe”, które opierają się na technice immunochromatografii z przepływem bocznym. Zasada ich działania bazuje na reakcji obecnych w próbce osocza, surowicy bądź pełnej krwi przeciwciał z antygenami wirusa znakowanymi, np. cząsteczkami złota. Do zalet tych testów należy bardzo krótki czas uzyskania wyniku (zwykle 10-30 min.) oraz prostota ich wykonania [2]. Testy kasetkowe wykorzystane mogą być w laboratoriach medycznych, lecz na rynku dostępne są także testy do domowego użytku. W przypadku tego rodzaju testów wynik odczytuje się na podstawie wzrokowej ceny poziomu intensywności wybarwienia linii albo kropki testowej i w związku z tym każdy otrzymany wynik jest jedynie jakościowy i obarczony możliwym błędem ludzkim. Intensywność wybarwienia linii testowej nie zawsze ma związek z poziomem specyficznych przeciwciał w danej próbce [1].

Testy serologiczne wykrywające antygen wirusa SARS-CoV-2 często dają fałszywie dodatnie wyniki – FAKT

Na rynku oprócz testów serologicznych, które wykrywają swoiste przeciwciała koronawirusa SARS-CoV-2, dostępne są także testy serologiczne, służące do wykrywania antygenów tego wirusa. Stosuje się w nich zarówno technikę immunochromatografii, jak i także metody immunoenzymatyczne ELISA. Jednak z opublikowanych badan wynika, iż czułość „szybkich” testów wykrywających antygen wirusa SARS-CoV-2 u pacjentów chorych na grypę wynosi od 34 do 80% i z tego względu część pacjentów z COVID-19 może być błędnie zdiagnozowana. Stwierdzono także możliwość uzyskania wyników fałszywie dodatnich w przypadku próbek, w których występowały przeciwciała albo antygeny wirusów innych niż SARS-CoV-2, które wywołują infekcje układu oddechowego [2].


Literatura:

REKLAMA
  1. Fąferek A. Diagnostyka przeciwciał anty-SARS-Co-V-2- testy ELISA czy kasetkowe, https://euroimmun.pl/blog/diagnostyka-przeciwcial-anty-sars-cov-2-testy-elisa-czy-testy-kasetkowe
  2. Rastawicki W., Rokosz-Chudziak N. Charakterystyka oraz ocena przydatności serologicznych testów w diagnostyce zakażeń wywoływanych przez koronawirus SARS-Co-V-2 na podstawie dostępnych danych producentów i przeglądu piśmiennictwa, Przegląd Epidemiologiczny 2020;74(1):113-132
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Co z tego wynika? Że nic nie wiemy i niczego nie możemy być pewni...