REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Fakty i mity na temat stanu przedcukrzycowego

wt. 19 lutego 2019, 12:40

Stan przedcukrzycowy jest rozpoznawany u coraz większej liczby osób na świecie, występować może nawet u ponad 1/3 dorosłych mieszkańców krajów rozwiniętych. Jednak często jest on lekceważony przez pacjentów, a nawet lekarzy. Czy bezobjawowy podwyższony poziom cukru może wpływać negatywnie na nasz organizm? Czy należy dążyć do niego obniżenia?

Projekt dotyczący „podatku cukrowego” pojawił się nagle, tuż przed końcem roku 2019, a zmiany mają wejść w życie 1 kwietnia 2022 r. (fot. Shutterstock).
Istotne jest, by do rozpoznania stanu przedcukrzycowego doszło jak najwcześniej, zanim dojdzie do rozwoju powikłań (fot. Shutterstock)

MIT: Przy prawidłowej glikemii na czczo można wykluczyć występowanie stanu przedcukrzycowego

Stan przedcukrzycowy (prediabetes) stanowi pośrednie stadium zaburzeń gospodarki weglowodanowej między prawidłowym stężeniem glukozy na czczo i prawidłową tolerancją cukrzycy, a cukrzycą jawną. W celu wczesnego rozpoznania tego stanu zalecane są badania przesiewowe u wszystkich osób powyżej 45 roku życia, a także u osób młodszych, gdy występują u nich czynniki ryzyka [3]. Obecnie pojęcie ”stanu przedcukrzycowego” oznacza 2 sytuacje kliniczne czyli nieprawidłową glikemie na czczo (IFG) czyli na poziomie 100-125mg/dl oraz nieprawidłową tolerancję  glukozy (IGT) rozpoznawaną po wykonaniu doustnego testu obciążenia glukozą (OGTT) –glikemia w zakresie 140-199 mg/dl w 120 minucie 75g OGTT [2, 4].

MIT: Badanie poziomu cukru w celu diagnostyki stanu przedcukrzycowego może być wykonane przy pomocy glukometru

Oznaczenie stężenia glukozy powinno być wykonane w laboratorium analitycznym, w osoczu krwi żylnej. Nie należy w celach diagnostycznych korzystać z oznaczeń glukometrycznych [3. Pomiar glikemii we krwi włośniczkowej u pacjenta badanego w kierunku stanu przedcukrzycowego albo cukrzycy mieć może jedynie charakter orientacyjny i powinien zawsze podlegać weryfikacji w laboratorium analitycznym [4].

REKLAMA

FAKT: Stan przedcukrzycowy znacząco zwiększa ryzyko cukrzycy

U osób ze stanem przedcukrzycowym ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 jest duże [3]. U pacjentów z IFG jest ono prawie 5-krotnie wyższe niż u osoby z normoglikemią, a u pacjenta z IGT nawet 6-krotnie wyższe. W sytuacji gdy IFG towarzyszy IGT to ryzyko rozwoju cukrzycy w porównaniu z osobami z prawidłowym poziomem cukru we krwi zwiększa się 12-krotnie. Współwystępowanie IGT i IFG świadczy o dużych nieprawidłowościach w regulacji gospodarki węglowodanowej i stanowi ostatni etap przed wystąpieniem klinicznie jawnej cukrzycy [4].

REKLAMA

Zobacz też:

Kalkulator insuliny

MIT: Stan przedcukrzycowy zwiększa tylko ryzyko rozwoju cukrzycy

Prediabetes to nie jedynie zwiększone ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2. Już na tym etapie występować mogą typowe dla cukrzycy zmiany mikronaczyniowe. U pacjentów ze stanem przedcukrzycowym, częściej niż u osób z prawidłowym stężeniem cukru, występuje przewlekła choroba nerek (PChN), a także może rozwinąć się retinopatia (zwykle niewielkie nasilenie zmian). Polineuropatia występuje również prawie 2-krotnie częściej niż u osób z normoglikemią. Stan przedcukrzycowy związany jest także ze zwiększonym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego, zgonów sercowo-naczyniowych i zgonów z dowolnej przyczyny oraz nowotworów złośliwych takich jak rak endometrium, wątrobokomórkowy oraz nowotwór przewodu pokarmowego [3].

FAKT: Zaburzenia gospodarki węglowodanowej mogą mieć przebieg bezobjawowy

Silnym predyktorem rozwoju cukrzycy jest występowanie któregokolwiek ze stanów nietolerancji glukozy. Wprowadzenie działań profilaktycznych ma dużą skuteczność, ponieważ stan przedcukrzycowy, w przeciwieństwie do cukrzycy, często ma charakter odwracalny [4]. Pomimo, iż zaburzenia gospodarki węglowodanowej wynikające z niedostatecznego obwodowego działania i /lub wydzielania insuliny mają charakter ciągły, to w początkowym okresie często są bezobjawowe [3].

REKLAMA

MIT: Podłoże patofizjologiczne stanu cukrzycowego jest zawsze takie samo

W przypadku nieprawidłowej glikemii na czczo (IFG) i nieprawidłowej tolerancji glukozy (IGT) podłoże patofizjologiczne stanu przedcukrzycowego jest nieco odmienne. W IGT defekt metaboliczny dotyczy głównie obwodowej oporności na insulinę, redukcji glukozozależnego polipeptydu insulinotropowego (GIP) oraz postępującej utraty funkcji komórek beta trzustki. Zaś patofizjologia IFG obejmuje zaburzenie czynności komórki beta i/lub małą masę komórek beta, zmniejszoną wątrobową insulinowrażliwość,  a także zaburzenia wydzielania glukagonopodobnego peptydu (GLP-1). W obu przypadkach występuje zwiększone wydzielanie glukagonu. Zaburzenie wydzielania insuliny w IFG dotyczy głównie fazy wczesnej, a w IGT zarówno fazy wczesnej jak i późnej [3].

MIT: Postępowanie niefarmakologiczne jest mniej skuteczne niż leczenie farmakologiczne

Istotne jest, by do rozpoznania stanu przedcukrzycowego doszło jak najwcześniej, zanim dojdzie do rozwoju powikłań [2]. Włączenie intensywnego leczenia powinno być następstwem rozpoznania. W pierwszej kolejności powinna być to zmiana stylu życia: właściwa dieta oraz zwiększenie aktywności fizycznej [2]. W kilku badaniach klinicznych przeprowadzonych z randomizacją wykazano, iż redukcja masy ciała i aktywność fizyczna zapobiegają cukrzycy typu 2 [1]. Aktualnie dosyć powszechnie uważa się, iż zarówno postępowanie niefarmakologiczne, jak i również stosowanie metforminy mają udowodnioną  rolę w zapobieganiu cukrzycy u pacjentów z prediabetes [4].

Literatura:

  1. Sharma D.M. Garber A.J. Jak leczyć stan przedcukrzycowy, Medycyna do Dyplomie, Vol 19/Nr5/Maj 2010:88-98
  2. Otto-Buczkowska E., Chwalba A. Stan przedcukrzycowy- to bardzo ważny i ciągle nierozwiązany problem, Forum Medycyny Rodzinnej 2017, Tom 11, Nr 4:143-148
  3. Hohendorff J. Stan przedcukrzycowy- czy możemy zapobiec rozwojowi cukrzycy typu 2?, https://diabetologia.mp.pl/stan-przedcukrzycowy/195711,stan-przedcukrzycowy-czy-mozemy-zapobiec-rozwojowi-cukrzycy-typu-2
  4. Czupryniak L. Praktyczne możliwości zapobiegania cukrzycy u osób ze stanem przedcukrzycowym, Diabetologia Kliniczna 2014, Tom 3, Nr 6:256-262
REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

6 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Przerażające jest, że stan przedcukrzycowy może występować u tak dużej ilości populacji, ale sami na to pracujemy. Cukier jest wszechobecny- jogurty owocowe, soki, napoje gazowane. A skoro podwyższony cukier nie boli to po co chociażby zmieniać dietę, żeby go obniżyć?!
Sami doprowadzamy się do destrukcji - mam wrażenie, że w każdej dziedzinie życia.
W naszej populacji jest tak, że jak nic nie boli i niedoskwiera to nie warto nic zmieniać. Tylko póznije jest trwogą.
Dokładnie tak jest, że jak przychodzi choroba, to wtedy człowiek chwyta się wszystkiego. Gdzie profilaktyka?
A lekarze tez czesto bagatelizują problem, nie zawsze traktują poważnie. Nie wspominając już o długim czasie oczekiwania na wizytę czy badanie.
Na taką niezbyt optymistyczną informację trafiłam wczoraj:"Przeciętny Polak spożywa rocznie aż o 12 kilogramów więcej cukru przetworzonego zawartego w słodkich przekąskach i gotowych potrawach niż 10 lat temu - wynika z raportu przedstawionego w czwartek przez Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia. Trzech na pięciu dorosłych Polaków ma nadwagę, a co czwarty jest otyły. "