REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Farmacja a Powstanie Wielkopolskie

27 grudnia 2018 08:11

Gdy zapytać przeciętnego Polaka, jakie zna powstania, z pewnością wymieni Styczniowe, Listopadowe lub Powstanie Warszawskie. Lecz jako dumny Wielkopolanin chciałbym przybliżyć, w przededniach setnej rocznicy, krótką historię zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Przy okazji podkreślę znaczenia farmacji i farmaceutów w przechylaniu szali zwycięstwa…

Powstanie Wielkopolskie odbyło się z dużym udziałem wielkopolskich aptekarzy (fot. Henryk Borawski, Creative Commons)
Powstanie Wielkopolskie odbyło się z dużym udziałem wielkopolskich aptekarzy (fot. Henryk Borawski, Creative Commons)

Powstanie Wielkopolskie było zbrojnym wystąpieniem polskich mieszkańców Wielkopolski przeciwko państwu niemieckiemu, wkrótce po zakończeniu I wojny światowej. Polacy domagali się powrotu ziem zaboru pruskiego do Polski, która w tym czasie umacniała swą niepodległość. Było przygotowywane przez wiele lat i przeprowadzone niemal perfekcyjnie.

Wybuch Powstania

Iskrą zapalną Powstania wielkopolskiego stał się przyjazd Ignacego Paderewskiego do Poznania. Uroczysta, patriotyczna atmosfera została zakłócona przez Niemców, którzy podczas manifestacji 27 grudnia 1918 roku próbowali zademonstrować swoją siłę. Tego dnia, około godziny 17:00 padły pierwsze strzały. Walki o Poznań zakończyły się 6 stycznia zdobyciem stacji lotniczej na Ławicy. Powstańcy w krótkim czasie opanowali całą Prowincję Poznańską z wyjątkiem jej północnych i południowo-wschodnich obrzeży.

REKLAMA

Wielkopolski zryw zakończył się sukcesem, ponieważ miał też dyplomatyczne wsparcie, głównie w osobie Romana Dmowskiego. Przebywał wtedy na konferencji pokojowej w Paryżu. Sprawa włączenia Wielkopolski do odrodzonej niepodległej Polski uzyskała poparcie państw zachodnich, zwłaszcza Francji. Powstanie zakończyło się 16 lutego 1919 roku rozejmem w Trewirze, który rozszerzał na front powstańczy zasady rozejmu w Compiègne z 11 listopada 1918 kończącego I wojnę światową. 28 czerwca 1919 roku traktat wersalski przyznawał Polsce niemal wszystkie tereny zajęte przez Powstańców wielkopolskich oraz Leszno, Kępno, Rawicz, Zbąszyń, Chodzież i Nakło. Było to jedno z czterech, obok powstania wielkopolskiego 1806 roku, powstania sejneńskiego w 1919 roku i II powstania śląskiego w 1920 roku, zwycięskich powstań w dziejach Polski.

REKLAMA

W 90. Rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego na ścianie apteki „Pod Złotym Lwem” na Starym Rynku w Poznaniu odsłonięto tablicę pamiątkową. Właśnie tam 28 grudnia 1918 r. przed południem do mieszkania Klary i Mariana Dalskich – właścicieli apteki, przyszedł porucznik Janusz Leszczyński, z wiadomością o zdobyciu poznańskiego Ratusza. Porucznik poprosił o wydanie sztandaru, który po 125 latach niewoli ponownie zawisł na wieży ratusza. Wśród tych, którzy brali aktywny udział w walce o narodowe odrodzenie Wielkopolski, a wreszcie w samym Powstaniu Wielkopolskim, było liczne grono aptekarzy oraz przedstawicieli młodzieży, którzy w przyszłości mieli się zająć farmacją.

Wielkopolskie apteki przed Powstaniem

W zajętej przez Prusy Wielkopolsce na mocy II rozbioru Polski działało wówczas 38 aptek, w tym dwie w posiadaniu Polaków. Były to apteki: w Gnieźnie „Pod Orłem” i w Poznaniu „Pod Murzynem” (późniejsza apteka „Czerwona”). Liczba aptek wielkopolskich powiększyła się w 1861 r. l do 100. Jednak 91 było w rękach niemieckich, a tylko 9 posiadali Polacy. W następnych latach liczba ta ulegała stopniowemu zwiększeniu. W momencie odzyskania niepodległości po zakończeniu wojny na 157 aptek, jakie działały w Wielkim Księstwie Poznańskim, w przypadku 57 z nich właścicielami lub zarządzającymi byli Polacy.

Aptekarze byli oddani sprawie polskiej, od dawna działając w instytucjach naukowych, społecznych lub organizacjach samoobrony. Wielu z nich wciągniętych zostało do konspiracji jeszcze w listopadzie  lub na początku grudnia 1918 r,. W rezultacie wybuch Powstania Wielkopolskiego 27 grudnia 1918 r. nie był dla aptekarzy żadnym zaskoczeniem. Wzięli więc udział w walkach w mieście i w przejmowaniu z rąk niemieckich ważniejszych instytucji wojskowych. Wśród tych, którzy z nazwiska wsławili się w walkach o Poznań należy wymienić Konstantego Koszutskiego, który uczestniczył w walkach o hotel Bazar i gmach policji. Należy wspomnieć też Witolda Antoniego Wichrowskiego, który po zdobyciu przez powstańców Dworca Głównego kierował tam utworzoną sekcją sanitarną. Z kolei kilkunastu aptekarzy znalazło się w służbach sanitarnych wojsk powstańczych i walczyło na wielu odcinkach frontu.

Aptekarze walczący

Ogromną rolę odgrywały same apteki, które dla rozwijającej się Armii Wielkopolskiej stanowiły ważny element systemu służącemu zaopatrzeniu medycznemu i należytemu działaniu szpitali. Apteki zapewniały walczącym żołnierzom leki i materiały opatrunkowe, pozwalając przedłużyć tym samym walki o kolejne dni lub tygodnie. Do tych, którzy swoją pracą zapisali się na kartach historii na rzecz szpitalnych aptek powstańczej wielkopolski, należy Władysław Karpiński. Przejął on z rąk niemieckich aptekę w Szpitalu Głównym w Poznaniu i prowadził ją do wymarszu na front litewsko-białoruski. Tak służył jako porucznik-aptekarz w Szpitalu Wojskowym Nr 5 w Lidzie – po nim aptekę przejął Kazimierz Kłaczyński. Z kolei na terenie szpitali wojskowych aptekami kierowali oficerowie aptekarze w stopniu porucznika w:

REKLAMA
  • Ostrowie wielkopolskim – Jarosław Bajoński
  • Inowrocławiu – Antoni Jurkowski
  • Krotoszynie – Zygmunt Gregorowicz
  • Gnieźnie – Franciszek Wierzchaczewski

Wspomniane apteki mogły jednakże realizować jedynie zamówienia lokalne. Pozostałe większe zaopatrzenia były realizowane w Składnicy Sanitarnej. Komendantem Składnicy Sanitarnej został kapitan aptekarz Bronisław Drygas. Sama składnica mieściła się w trzech budynkach i szeregu przybudówek przy ul. Karola 54/56 (dzisiejsza ulica J. Słowackiego). Składnica dzieliła się na dwa duże działy, leków i opatrunków, którymi kierowali doświadczeni aptekarze, w większości wojskowi – około 30. Dodatkowo w jednostkach walczących na froncie służyło kolejnych dwudziestu aptekarzy.

Mamy z czego być dumni

Nie sposób nie przyznać, iż udział aptekarzy w Powstaniu Wielkopolskim był znaczący. Jednakże biorący w nim udział aptekarze nie poprzestali jedynie na wspieraniu Armii Wielkopolskiej podczas walk. Wielu z nich w dwudziestoleciu międzywojennym zaangażowało się w tworzenie zrębów suwerennego państwa polskiego i organizacji suwerennych władz samorządowych. W czasie II wojny światowej, za zaangażowanie i patriotyzm uczestnicy wielkopolskiego zrywu byli ścigani, torturowani i mordowani przez sowietów i nazistów. Dość wspomnieć, że w samym Katyniu zginęli: wspomniani Władysław Karpiński czy Witold Antoni Wichrowski. Dzięki ich waleczności za kilka dni będziemy mogli z dumą świętować stulecie wybuchu tego zwycięskiego zrywu niepodległościowego.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej a nerki Długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej a nerki

Do tej pory uważano, że nawet długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej (IPP) jest bezpiec...

Minister zdrowia odwiedził Wrocław Minister zdrowia odwiedził Wrocław

Minister Marian Zembala odwiedził Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Analityki Medycznej Uniwersytet...

Tabletki antykoncepcyjne wycofywane z obrotu. Przyczyną błąd w treści ulotki… Tabletki antykoncepcyjne wycofywane z obrotu. Przyczyną błąd w treści ulotki…

Główny Inspektor Farmaceutyczny podjął decyzję o wycofaniu z obrotu trzech serii produktu leczniczeg...

REKLAMA

Potrzebujesz wsparcia
w znalezieniu pracownika do apteki?

Chcesz się dowiedzieć, jak możemy Ci pomóc?
Zostaw numer telefonu, skontaktujemy się z Tobą.

* Pola wymagane

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz