REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Fotodermatozy polekowe

17 lipca 2015 07:44

W sezonie letnim, gdy z nieba leje się żar, a temperatura zachęca do odsłaniania coraz większych powierzchni ciała, powinniśmy zwrócić na skład wydawanych leków (zwłaszcza do stosowania miejscowego). Jeśli zawierają one substancje lecznicze, mogące powodować fotowrażliwość, powinniśmy pouczyć pacjentów o sposobie ich stosowania i unikaniu nasłonecznienia podczas kuracji nimi.

Na zagadnienie fotowrażliwości (fotosensytyzacji) wywołanej ksenobiotykami, składają się dwa pojęcia: fototoksyczność oraz fotouczulenia. Reakcje fototoksyczne stanowią zdecydowaną większość przypadków fotosensytyzacji i wiążą się z uszkodzeniami komórek w obrębie naskórka i głębszych jego warstw. Zmiany skórne, przypominające wyglądem poparzenie słoneczne, pojawiają się już po pierwszym użyciu leku, w przeciągu kilku minut bądź godzin od ekspozycji na słońce, zaś zmieniony patologicznie obszar ogranicza się jedynie do powierzchni wystawionej na działanie promieni. U podłoża mechanizmu powstawania reakcji fototoksycznych leży budowa chemiczna cząsteczki ksenobiotyku, zwłaszcza obecność pierścieni aromatycznych i wiązań wielokrotnych. Pod wpływem promieniowania UV A dochodzi do wybijania elektronów ze struktur molekularnych i przejścia atomów ze stabilnych stanów singletowych w niestabilny, reaktywny stan tripletowy. Wzbudzone w ten sposób atomy wchodzą w reakcje, podczas których dochodzi do generowania wolnych rodników bądź reaktywnych form tlenu. O ich toksycznym wpływie na struktury żywego organizmu możecie przeczytać w artykule ”Stres oksydacyjny”. Uszkodzenia spowodowane stresem oksydacyjnym w komórkach skóry są bezpośrednią przyczyną powstawania zmian skórnych.

W przypadku reakcji fotoalergicznych dochodzi do aktywacji układu immunologicznego i uwalniania komórkowych mediatorów zapalnych. Odczyny te przebiegają zgodnie z mechanizmem IV typu nadwrażliwości (komórkowego). Cząsteczka leku, której struktura zostaje zmodyfikowana przez promieniowanie słoneczne, staje się antygenem, który wyzwala odpowiedź immunologiczną. Zostaje on następnie przyłączony do komórek prezentujących antygen i na drodze odpowiedzi komórkowej prowadzi do uwalniania mediatorów zapalnych w obrębie naskórka. Odczyn taki pojawia się zazwyczaj po upływie 24-72 godzin od ekspozycji na słońce, a jego wystąpienie poprzedzone jest tzw. okresem indukcji, trwającym 1 do 2 tygodni. Reakcja fotoalergiczna, w przeciwieństwie do reakcji fototoksycznej wymaga więcej niż jednorazowej ekspozycji na uczulający ksenobiotyk.

REKLAMA

Grupą leków, szczególnie często wywołującą odczyny fototoksyczne i fotoalergiczne, są niesteroidowe leki przeciwzapalne: ketoprofen, naproksen czy ibuprofen, zwłaszcza aplikowane miejscowo. Reakcje fototoksyczne mogą być również wywołane przez antybiotyki: tetracykliny (tetracyklinę, doksycyklinę) oraz chemioterapeutyki: fluorochinolony (cyprofloksacynę, lewofloksacynę) i sulfonamidy. Rzadziej fototoksyczność mogą powodować diuretyki (furosemid, hydrochlorotiazyd) oraz retionoidy (izotretynoina, acytretyna).
W przypadku naproksenu, retionoidów oraz diuretyków może również dojść do wystąpienia objawów tzw. pseudoporfirii (na skórze, wystawionej na działanie promieni UV, pojawiają się bąble, dochodzi do zaczerwienienia i powstawania plamek o ciemniejszym zabarwieniu).

REKLAMA

Mieszane reakcje nadwrażliwości na światło mogą być przyczyną stosowania leków przeciwgrzybiczych (gryzeofulwiny, itrakonazolu i worykonazolu) oraz innych leków: diltiazemu i amiodaronu , fluorouracylu i paklitakselu, neuroleptyków – chloropromazyny, flufenazyny czy tiorydazyny oraz chlorprotyksenu i tiotiksenu. O wywoływanie reakcji fotoalergicznych podejrzewane są także doustne preparaty antykoncepcyjne i stosowany w leczeniu łuszczycy dziegieć. Działanie fotoalergiczne mogą wywołać także substancje, wchodzące w skład preparatów do opalania: kwas para-aminobenzoesowy, benzofenony, salicylany oraz pochodne kwasu cynamonowego, a także składniki leków roślinnych i perfum, o których pisałam w poprzednich artykułach.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Refundowana recepta od farmaceuty? – opinia Naczelnej Izby Lekarskiej Refundowana recepta od farmaceuty? – opinia Naczelnej Izby Lekarskiej

Z coraz większą krytyką spotyka się rozszerzenie uprawnień pielęgniarek o możliwość wypisywania pacj...

Lepiej zapobiegać, niż leczyć Lepiej zapobiegać, niż leczyć

Jestem zdania, że farmaceuta to ktoś więcej niż tylko aptekarz. Nawet jeśli w aptece pracuje. Dlacze...

Upiorne testowanie Upiorne testowanie

W Wielkiej Brytanii około półtora miliona kobiet otrzymało Primodos od swojego lekarza prowadzącego,...

REKLAMA
?>

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz