Odizolowanie od społeczeństwa, niska samoocena, czy zaburzenia depresyjne to charakterystyczne objawy występujące u wielu osób zmagających się z łuszczycą. Wszystko to sprawia, że schorzenie, które na “pierwszy rzut oka” obejmuje tylko i wyłącznie skórę, tak naprawdę stanowi dużo bardziej rozbudowany problem zdrowotny.
Przyczyny rozwoju łuszczycy
Przyczyny rozwoju łuszczycy jak do tej pory nie zostały w pełni poznane. Na pewno wpływ na pojawienie się tego typu zmian skórnych ma podłoże genetyczne. Na podstawie badań przeprowadzonych na bliźniętach ustalono, że dziedziczenie tej choroby można określić jako autosomalne dominujące. Innej przyczyny pojawienia się zmian łuszczycowych należy doszukiwać się w podłożu immunologicznym, w szczególności w zwiększonej aktywności limfocytów T pomocniczych.
Na powyższe przyczyny rozwoju łuszczycy człowiek nie ma wpływu. Istnieje, jednak wiele czynników, które predysponują do rozwoju tej choroby, których można świadomie unikać. Należą do nich przede wszystkim:
- uszkodzenia skóry, będące efektem długotrwałego drapania (np. po ukąszeniu owadów), oparzenia, tatuażu, szczepień, a nawet zbyt częstego mycia (!);
- infekcje bakteryjne, szczególnie zakażenia paciorkowcami (angina, zapalenia migdałków);
- przewlekłe infekcje grzybicze;
- infekcje wirusowe (półpasiec, ospa, odra, AIDS)
- przewlekły stres, permanentne zmęczenie;
- spożywanie nadmiernej ilości alkoholu, palenie tytoniu;
- choroby metaboliczne (cukrzyca typu II, dna moczanowa);
- przyjmowanie leków glikokortykosteroidowych, beta-blokerów, związków litów, czy substancji leczniczych działających przeciwmalarycznie;
W zależności od czynników, które mają wpływ na rozwój łuszczycy, możemy wyróżnić jej dwa podtypy:
I typ: występuje u młodych osób (w wieku 20-30 lat) i jej uwarunkowanie jest przede wszystkim uzależnione od czynników genetycznych;
II typ: występuje przede wszystkich u osób starszych (powyżej 60 r.ż); niewątpliwy wpływ na jej rozwój mają przede wszystkim czynniki środowiskowe, takie jak infekcje, czy stałe przyjmowanie wyżej wymienionych leków;
Obraz kliniczny łuszczycy
Zmiany łuszczycowe są skutkiem zbyt intensywnego złuszczania starego naskórka, co prowadzi do odbudowywania nowego, chociaż stary nie został jeszcze do końca złuszczony. Proces, który u zdrowego człowieka trwa ok. 1 miesiąca, u chorych na łuszczycę jest skrócony do 4-5 dni. Efektem tego są charakterystyczne łuski, które pokrywają wyniosłe, czerwono-brunatne grudki pojawiające się najczęściej w obrębie owłosionej skóry głowy, łokci, kolan, pośladków, czy pleców. Z czasem pojedyncze grudki zlewają się w większą całość, tworząc duże plamy, które pokrywają się łuskami.
W obrębie zmian skórnych, charakterystycznych dla chorych na łuszczycę pojawia się świąd. Rozdrapywanie tych zmian skutkuje odpadaniem łusek i pojawieniem się gładkiej, lśniącej powierzchni oraz punktowych krwawień. Nieleczona łuszczyca może prowadzić do rozwoju zmian zapalnych w obrębie stawów, co może skutkować nawet inwalidztwem.
Inną odmianą łuszczycy jest ta, która obejmuje paznokcie. Charakterystyczne zmiany jakie wywołuje obejmują punkcikowe zgłębienia blaszki paznokci, bądź bruzdy poprzeczne lub podłużne na ich powierzchni. Blaszki paznokciowe stają się ponadto kruche.
Przebieg łuszczycy
Przebieg łuszczycy może mieć charakter przewlekły lub nawrotowy. Drugi z nich występuje zdecydowanie częściej i objawia się jako występujące na zmianę okresy wysiewu z okresami bezobjawowymi. Nawrót choroby może być wynikiem działania bodźców, które zostały powyżej wymienione.
Farmakoterapia łuszczycy
Leczenie łuszczycy obejmuje przede wszystkim usunięcie łusek, a następnie zahamowanie proliferacji naskórka, czyli utrzymanie choroby jak najdłużej w stanie remisji. W tym celu zastosowanie znajdują preparaty keratolityczne, mające działanie złuszczające. Mowa tutaj przede wszystkim o moczniku i kwasie salicylowym. Miejscowo stosowane są również leki glikokortykosteroidowe wykazujące działanie przeciwzapalne, ale i również hamują one proliferację naskórka. Jednak, ich wykorzystanie jest możliwe dopiero wtedy, gdy skóra zostanie oczyszczona z powstałych łusek, przy pomocy preparatów keratolitycznych.
Więcej na temat leków recepturowych znajdziesz w serwisie RECEPTURA.PL.
Coraz częściej, w leczeniu łuszczycy wykorzystywane są właściwości dziegcia, który jest dostępny przede wszystkim w postaci maści, i pasty, ale i mydeł do codziennej pielęgnacji. Celem jego działania jest przede wszystkim zmiękczenie naskórka. W trakcie terapii przeciwłuszczycowej istotne jest również dbanie o właściwą pielęgnację skóry. W tym celu należy ją natłuszczać preparatami zawierającymi oleje mineralne, parafinę, czy wazeliną i lanolinę.
Jeśli powyższy schemat leczenia nie przynosi pożądanego efektu, należy zastosować terapię ogólnoustrojową. Lekiem pierwszego wyboru jest metotreksat, który jest dużo bardziej skuteczniejszy i jego działanie jest obarczone mniejszym ryzykiem, gdy łuszczyca obejmuje tylko skórę bez zajęcia stawów. Jego działanie polega na hamowaniu proliferacji naskórka, aktywności limfocytów i syntezy cytokin prozapalnych. W terapii ogólnoustrojowej stosowana jest również cyklosporyna, której działanie przede wszystkim polega na hamowaniu aktywności limfocytów. Innymi preparatami ogólnoustrojowymi, które stosuje się w leczeniu łuszczycy są retinoidy. Są one teratogenne, dlatego u kobiet w okresie reprodukcyjnym zalecane jest stosowanie antykoncepcji, nawet 2 lata po skończonej terapii.
Innym sposobem leczenia jest naświetlanie zmienionej chorobowo skóry promieniowaniem UVA. Jest ono stosowane szczególnie u chorych, u których zmiany są rozległe i rozsiane, a dla uwrażliwienia skóry na jego działanie stosuje się dodatkowo psoraleny.
Dla chorych z ciężką postacią łuszczycy, którzy są oporni na inne metody leczenia, znaczenie zyskują leki biologiczne. Są to preparaty uzyskane w wyniku technik biologii molekularnej, które są wysoce selektywne wobec aktywności wybranych cytokin, biorących udział w reakcjach immunologicznych, odpowiedzialnych za rozwój łuszczycy. Należy tutaj przede wszystkim wymienić adalimumab, etanercept, infiksymab.
Łuszczyca to nie tylko choroba dermatologiczna
Leczenie łuszczycy, które nie przynosi pozytywnych rezultatów może wywoływać wśród pacjentów rozczarowanie, rozgoryczenie i niechęć do dalszej terapii. Z tego względu farmakoterapia tej choroby powinna być uzupełniona o wsparcie psychologiczne, gdyż bardzo często u osób, które się z nią zmagają, pojawiają się zaburzenia psychiczne i depresyjne. W związku z tym organizowane są liczne grupy wsparcia, które mają na celu zrzeszać chorych na łuszczycę. Wymieniają się oni w nich nawzajem doświadczeniem w walce ze schorzeniem, które ich dotknęło, a także są dla siebie wsparciem w trudnych momentach. Niezbędna jest w tym względzie pomoc lekarza dermatologa, który stwierdził łuszczycę, aby nie pozostawił pacjenta “samego sobie”. Ponadto warto uświadamiać chorych, że objawy łuszczycy można “wyciszyć”. Niezbędna w tym celu jest cierpliwość i samozaparcie, a pojawiające się korzystne efekty wywołają uśmiech na twarzy każdej osoby, która zmaga się z tą chorobą.
