REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Między literaturą a medycyną

23 czerwca 2017 10:30

„Między literaturą i medycyną” to obowiązkowa pozycja dla każdego, kto śledzi wątki medyczne w sztuce. Dzięki tej książce dowiadujemy się, w jaki sposób i po co problemy medyczne były prezentowane w literaturze, gdyż często były to przedstawienia alegoryczne i można je odczytać na wiele sposobów.

Książka jest starannie i elegancko wydana, ilustrowana zdjęciami dzieł malarskich, z obrazem Piero di Cosimo na okładce.

Dzięki współpracy trzech lubelskich instytucji naukowych: Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie, Uniwersytetu Medycznego i Lubelskiego Towarzystwa Naukowego w latach 2003-2012 odbywały się spotkania przedstawicieli świata naukowego i literaturoznawców, które zaowocowały serią esejów na temat związku medycyny i literatury. Eseje, zebrane w książce pt. „Między literaturą a medycyną” (Marian Stępień, Studio EMKA, 2015), podejmują analizę przypadków medycznych w utworach literackich. Kolejne szkice przedstawiają m.in. literacki obraz choroby psychicznej, postać chirurga z powieści Michała Choromańskiego „Zazdrość i medycyna”, przypadek chorego na kiłę Adriana Leverkühna, którego pierwowzorem był Fryderyk Nietzsche, szpitalne opowiadanie „Sala nr 6” napisane przez lekarza Antoniego Czechowa, historię genialnego chirurga Fausta z opowiadania Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, zarazę i jej funkcje literackie, różne postawy i zachowania ludzi w ekstremalnych sytuacjach, blaski i cienie starości w wierszach Czesława Miłosza i Jarosława Iwaszkiewicza.

Trudno byłoby omówić wszystkie rozdziały, skupię się na kilku wybranych. W eseju „Skalpel i eros”, dotyczącym „Zazdrości i medycyny” Michała Choromańskiego narrator analizuje postać chirurga Tamtena i przytacza opinie krytyków, które ukazały się po publikacji książki: przedstawiciele środowiska lekarskiego zachwycali się opisem operacji, jego dokładnością. Choromański znał dobrze realia szpitalnego życia, wiele czasu spędzał jako pacjent w szpitalach i sanatoriach (chorował na gruźlicę), pracował też w szpitalu jako sanitariusz i pomocnik intendenta. „Zazdrość i medycynę” można interpretowano jako wielką pochwałę sztuki lekarskiej, przede wszystkim chirurgii, którą autor przeciwstawił błahości miłosnych zauroczeń.

REKLAMA

Z innego eseju dowiadujemy się, dzięki jakim zabiegom Tomasz Mann w powieści „Doktor Faustus” pod postacią Adriana Leverkühna przedstawił losy Fryderyka Nietzschego. Mann przyznawał, że utwór zawiera aluzje do choroby, na która cierpiał Nietzsche – kiły. Pisarz, opierając się na biografii filozofa, wprowadził do „Faustusa” opis objawów choroby (pierwsze objawy miejscowe po pięciu tygodniach, potem zawroty głowy, migrena, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, osłabienie, uczulenie na światło, depresja), zastosowanego leczenia (doustnie roztwór „kamienia piekielnego”, czyli azotanu srebra, chinina, sól karlsbadzka) i diety (ograniczenia ilościowe, zakaz spożywania zup, jarzyn, potraw mącznych, rekomendowane białe mięso). Podczas pracy nad książka Mann konsultował się z lekarzami w temacie objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego u chorych z syfilisem.

REKLAMA

W rozdziale „Dżuma. Zaraza i jej funkcje literackie” przywoływane są dzieła literackie, opisujące – dosłownie lub alegorycznie – epidemie oraz ludzkie postawy w obliczu masowych zachorowań. Mamy tu m.in. analizę „Dziennika roku zarazy” Daniela Defoe, powstałego w niedługim czasie po epidemii, która dotknęła Londyn (do napisania „Dziennika” autor długo się przygotowywał, rozmawiał ze świadkami, przeczesywał archiwa, czytał wspomnienia i pamiętniki), alegoryczną „Dżumę” Albert Camusa (opisaną zarazę można interpretować dosłownie – jako epidemię lub przenośnie – jako hitlerowską okupację), niejednoznaczną w interpretacji powieść „Msza za miasto Arras” Andrzeja Szczypiorskiego (pisarz odwołał się do wydarzeń w Arras w XV wieku – klęski zarazy i głodu oraz prześladowania Żydów, zaraza pełni tu funkcję metafory określonej sytuacji społeczno-politycznej, w domyśle – Marca 1968 roku), „opowiadanie z kluczem” Herlinga-Grudzińskiego pt. „Dżuma w Neapolu. Relacja o stanie wyjątkowym” (przywódca neapolitańskiego ludu przypominał autorowi Lecha Wałęsę, a ruch, którego został przywódcą – „Solidarność”), wreszcie romantyczną „Miłość w czasach zarazy” Gabriela Garcii Marqueza, w której żółta flaga, symbol cholery, gwarantuje spokój kochankom. Książkę zamykają eseje o wierszach Iwaszkiewicza i Miłosza, dotyczących starości, odchodzenia, przemijania, śmierci. Tak się składa, że wymieniony w nich tomik „Druga przestrzeń” Czesława Miłosza czytałam w drodze na egzamin wstępny na studia. Nie spodziewałam się wtedy, że po latach wrócę do tematu poezji Miłosza w farmaceutycznym czasopiśmie!

Podsumowując, eseje „Między literaturą i medycyną” to obowiązkowa pozycja dla każdego, kto śledzi wątki medyczne w sztuce. Dzięki tej książce dowiadujemy się, w jaki sposób i po co problemy medyczne były prezentowane w literaturze, gdyż często były to przedstawienia alegoryczne i można je odczytać na wiele sposobów. Poza wszystkim – książka jest starannie i elegancko wydana, ilustrowana zdjęciami dzieł malarskich, z obrazem Piero di Cosimo na okładce. Tym, którym bliskie jest zdanie Antoniego Czechowa, piszącego o sobie „Medycyna to moja ślubna żona, a literatura kochanka”, polecam lekturę „Między literaturą a medycyną”.

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Wszystkie klauzule farmaceuty Wszystkie klauzule farmaceuty

Czy farmaceuta może odmówić wydania leku? Oczywiście. Czasami wręcz musi to zrobić, a sytuacji i prz...

Brexit a polskie apteki Brexit a polskie apteki

Temat brytyjskiego referendum dotyczącego opuszczenia przez ten kraj Unii Europejskiej nie schodzi z...

Brak mi słów Brak mi słów

Ostatnio czytałem książkę, w której próbowano uargumentować tezę, iż nasza planeta osiągnęła tak zwa...

REKLAMA
?>

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz