Nie tylko na chrypkę – porost islandzki

27 listopada 2015 08:24

Porost islandzki (Cetraria islandica), zwany także płucnicą czy tarczownicą islandzką, to substancja lecznicza, którą z pewnością zna każdy farmaceuta. Ten niepozorny organizm, będący symbiotycznym połączeniem strzępek grzyba i komórek glonu, ratuje gardła naszych pacjentów, gdy pojawia się chrypka lub kaszel. Warto jednak pamiętać, że cenne właściwości płucnicy nie ograniczają się jedynie do schorzeń górnych dróg oddechowych.

porost.png

Za profil działania porostu islandzkiego odpowiadają dwie grupy związków. Pierwszą z nich są polisacharydy, stanowiące około 25-50% suchej masy plechy. Stanowią one mieszaninę rozpuszczalnych i nierozpuszczalnych w wodzie rozgałęzionych łańcuchów cukrowych, wśród których wyróżnia się związki takie jak: lichenina i izolichenina. Polisachardy te posiadają właściwości powlekające oraz mają zdolność adhezji do śluzówki górnych dróg oddechowych. Działają również immunostymulująco podobnie jak związki beta-glukanowe obecne w drożdżach czy grzybach Shiitake.

Drugą ważną grupę substancji aktywnych porostu tworzą zaś tzw. kwasy lichenowe: kwas protocetrarowy, fumarocetrarowy i usninowy. Są to związki gorzkie, które nadają smak plesze płucnicy i są podstawą do jej tradycyjnego zastosowania w problemach trawiennych i pobudzaniu łaknienia (dzięki odruchowej stymulacji wydzielania soków trawiennych).
Spośród kwasów porostowych na szczególną uwagę zasługuje kwas protolichesterynowy. Wykazuje on działanie antybakteryjne przeciwko bakteriom G(+), takim jak B. subtilis czy L. monocytogenes. Udowodniono również jego działanie bakteriostatyczne wobec Helicobacter pylori (choć o połowę słabsze niż metronidazolu). Kwas ten posiada także właściwości przeciwzapalne, związane z inhibicją lipoooksygenazy oraz silne działanie przeciwwirusowe wobec wirusa HIV (związek jest inhibitorem odwrotnej transkryptazy wirusa).

Porost islandzki w postaci ekstraktów wchodzi w skład wielu preparatów (zazwyczaj formie tabletek do ssania) polecanych przy chrypce, suchości jamy ustnej czy kaszlu. Pomimo mnogości i różnorodności tych produktów, warto jednak pamiętać, że w aptekach i sklepach zielarskich porost islandzki dostępny jest nadal także w klasycznej, farmakopealnej postaci, którą stanowi pocięta na kawałki, suszona plecha (FP IV: Thallus Lichen Islandici). W prosty sposób można z niej przyrządzić wiele postaci galenowych, takich jak:
– napar i odwar z porostu, przygotowywane w proporcjach 1 część zioła na 10 części wody,
– maceracje, sporządzane przez 5-godzinne macerowanie suszu dziesięciokrotną porcją zimnej wody,
– nalewka z porostu, która powstaje przez wytrawianie 1 części suszonej plechy i 5 części alkoholu 40-70% przez okres przez okres jednego do dwóch tygodni. Plechę można również zalewać winem.

Wymienione postacie nadają się zarówno do stosowania wewnętrznego, jak również zewnętrznego – do przemywania zmian skórnych, stanów zapalnych oraz do pielęgnacji cery trądzikowej (zwłaszcza roztwory alkoholowe). Napary i maceracje mogą być wykorzystywane także do płukania gardła i jamy ustnej. Dobowa dawka plechy porostu w przeliczeniu na suchą masę wynosi od 3 do 8 g.

W celu zwiększenia apetytu i polepszenia trawienia, płucnica islandzka powinna być pita najlepiej w postaci naparu bądź nalewki około pół godziny przed każdym posiłkiem.
Z tradycyjnego stosowania wynika, iż porost islandzki jest substancją bezpieczną w stosowaniu, zarówno w postaci leków, suplementów diety, jak i przetworów galenowych. Możliwe są jednak rzadko występujące reakcje uczuleniowe na porost, objawiające się wysypką, swędzeniem czy pieczeniem w jamie ustnej.

EMA, Commitee on Herbal Medicinal Products: Assessment report on Cetraria islandica (L.) Acharius s.l., thallus (2014);
http://rozanski.li/444/cetraria-islandica-porost-islandzki-iceland-moos/

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Odpowiadasz:

avatar
Akceptuję regulamin dyskusji *
Komentujesz jako gość! Chcesz być informowany o nowych komentarzach w temacie? Zarejestruj się, lub jeśli już masz konto w grupie farmacja.net - .

Powiązane artykuły

On jeden nie jest na sprzedaż… On jeden nie jest na sprzedaż…

Nie da się go pomnożyć, zaoszczędzić, ani zmagazynować. Jest niesłychanie rzadkim dobrem, którego ni...

Niechybna śmierć Niechybna śmierć

Z przerażeniem patrzę i przysłuchuję się kolejnym pacjentom, którzy przychodzą do apteki i proszą o ...

Czy wiemy wszystko o filtrach słonecznych? Czy wiemy wszystko o filtrach słonecznych?

To jasne jak słońce – chcąc chronić skórę przed szkodliwym promieniowaniem, w sezonie letnim należy ...