Magazyn mgr.farm

Probiotyk… przed czy po antybiotyku?

14 października 2016 09:21

Sezon przeziębieniowy rozpoczął się, a wraz z nim zwiększona ilość kuracji antybiotykowych, podczas których lekarz lub farmaceuta najczęściej zaleca dodatkowo zastosowanie probiotyku. W tym momencie często pojawia się pytanie odnośnie czasu podania – stosować go jednocześnie z antybiotykiem czy z zachowaniem kilkugodzinnego odstępu?

pam-probiotyk.png

Słowo probiotyk pochodzi z języka greckiego, gdzie „pro bios” oznacza „dla życia”. Według definicji FAO i WHO probiotyki to produkty lub preparaty zawierające odpowiednią ilość ściśle zdefiniowanych żywych mikroorganizmów, które wpływają na mikroflorę określonego miejsca w ludzkim organizmie i poprzez to wywierają korzystny efekt zdrowotny.

Jako probiotyki wykorzystywane są najczęściej pałeczki kwasu mlekowego z rodzaju Lactobacillus (np. Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus acidophilus LB) czy Bifidobacterium, a także niepatogenne drożdże (Saccharomyces boulardii). Probiotyki dostępne są w postaci preparatów farmaceutycznych, a także produktów fermentowanych (jogurt, kefir, maślanka, mleko acidofilne). Szczep może być uznany za probiotyczny jeśli wykazuje szereg udokumentowanych korzyści zdrowotnych [1,2].

Probiotyk powinien być szczepem niepatogennym i nietoksynotwórczym, zachowującym żywotność i aktywność w przewodzie pokarmowym, odpornym na działanie kwasu żołądkowego, żółci i enzymów trzustkowych, zdolnym do adhezji do komórek nabłonkowych jelita gospodarza, łatwo namnażającym się i kolonizującym jelito, nie wykazującym działań ubocznych oraz stabilnym w obecności dodatków żywieniowych. Korzystne działania są szczepozależne czyli właściwe tylko dla jednego, wyselekcjonowanego szczepu bakterii [1,2,3].

Jednym ze wskazań do stosowania probiotyków jest zapobieganie biegunce poantybiotykowej. Podczas stosowania antybiotyków, szczególnie o szerokim spektrum działania, mogą wystąpić działanie niepożądane między innymi ze strony przewodu pokarmowego w postaci biegunki (3-39% dorosłych i 11-40% dzieci) [4]. Zwykle pojawia się ona 3-10 dni od rozpoczęcia terapii, ale może wystąpić nawet 2-10 tygodni po jej zakończeniu [5]. Taką biegunkę rozpoznaje się gdy stolce są częstsze i/lub luźniejsze niż zwykle oraz kiedy tych objawów nie można wytłumaczyć inną przyczyną niż związaną z przyjmowaniem leków przeciwdrobnoustrojowych. Dolegliwości mogą mieć rożny przebieg, od lekkiej nieswoistej biegunki o łagodnym i samoograniczającym przebiegu, poprzez zapalenie jelit i/lub okrężnicy, aż po ciężkie objawy takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego wywołane przez Clostridium difficile [4,6]. Takie problemy mogą wynikać z bezpośredniego działania antybiotyku na przewód pokarmowy powodującego uszkodzenie błony śluzowej jelita i zaburzenia wchłaniania czy stymulację motoryki przewodu pokarmowego [3,4,5].

Jednak najczęstszą przyczyną są ilościowe i jakościowe zmiany w obrębie mikroflory jelitowej, spowodowane niszczeniem naturalnie bytujących bakterii i namnażaniem się innych patogennych drobnoustrojów takich jak Clostridium difficile czy Clostridium perfringens. Zmiany flory bakteryjnej wpływają także na zaburzenia metabolizmu i wchłaniania węglowodanów (upośledzenie ich fermentacji może spowodować wystąpienie biegunki osmotycznej), a także zaburzenia degradacji wolnych kwasów tłuszczowych i w konsekwencji biegunkę sekrecyjną [2,4].

Udokumentowane działanie w zapobieganiu biegunce poantybiotykowej mają preparaty zawierające Saccharomyces boulardii (dzieci i dorośli), Lactobacillus rhamnosus GG (dzieci), Lactobacillus rhamnosus E/N, Oxy, Pen (dzieci), Streptococcus thermophilus & Bifidobacterium lactis Bb12 (dzieci) oraz Lactobacillus casei DN 11401 (dorośli) [5,7].

Z analizy badań dokonanej przez ekspertów Corachne Collaboration (niezależna instytucja zajmująca się krytyczną analizą danych z badań biomedycznych) wynika, że stosowanie w odpowiedniej dawce probiotyku razem z antybiotykiem, zmniejsza ryzyko wystąpienia biegunki o około 50%. Dodatkowo u dzieci, u których wystąpiła biegunka, profilaktyczne zastosowanie probiotyku wpływa na skrócenie trwania objawów [6,8,9]. Pozostaje jednak dylemat, kiedy podać probiotyk?

W badaniach klinicznych udowadniających skuteczność probiotyków autorzy nie zaznaczyli konieczności zachowania odpowiedniego odstępu czasowego pomiędzy stosowaniem antybiotyku i probiotyku, w części z nich jest wyraźnie zaznaczone, że były stosowane jednocześnie. Szczepy probiotyczne zawarte w dostępnych preparatach są odporne na większość antybiotyków [5,10]. Lactobacillus rhamnosus GG wykazuje potwierdzoną w badaniach stabilność genetyczną (zerowy potencjał przenoszenia plazmidów) i niepodatność na działanie antybiotyku, jak i mutacje pod wpływem patogennych bakterii [11]. Zaś oporność Saccharomyces boulardii na działanie leków przeciwbakteryjnych jest wynikiem ich przynależności gatunkowej (są to grzyby) [10].

W celu wykluczenia działania bakteriobójczego antybiotyku w stosunku do bakterii probiotycznych został wykonany eksperyment metodą dyfuzyjno-krążkową z użyciem 24 powszechnie stosowanych antybiotyków i chemioterapeutyków. Potwierdził on oporność preparatu zawierającego L. rhamnosus (szczepy PEN, E/N, OXY) w stosunku do wszystkich zastosowanych leków [12,13].

W związku z powyższymi informacjami można stwierdzić, że w przypadku probiotyków zawierających szczepy o udokumentowanym działaniu w zapobieganiu biegunce poantybiotykowej konieczność zachowania kilkugodzinnego odstępu czasowego w celu zmniejszenia działania antybiotyku na „zdrowe” bakterie to tylko MIT!!! Podanie antybiotyku razem z probiotykiem daje większą pewność, że pacjent nie zapomni o przyjęciu tego drugiego preparatu.

Literatura:

1. Nowak A., Śliżewska K., Libudzisz Z. Probiotyki – -historia i mechanizmy działania
2. Szałek E., Kaczmarek Z., Grześkowiak E. Wykorzystanie probiotyków we współczesnej farmakoterapii pediatrycznej
3. Szajewska H., Mrukowicz J. Skuteczność Saccharomyces boulardi w zapobieganiu biegunce związanej ze stosowaniem antybiotyków- metanaliza z komentarzem
4. Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie profilaktyki biegunki związanej ze stosowaniem antybiotyków u dzieci
5. Szajewska H. Biegunka związana ze stosowaniem antybiotyków. Jak skutecznie leczyć i zapobiegać?
6. Klincewicz B., Cichy W Działanie osłonowe probiotyków podczas antybiotykoterapii u dzieci ze szczególnym uwzględnieniem Lactobacillus rhamnosus GG
7. Szajewska H. Probiotyki w Polsce – kiedy, jakie i dlaczego?
8. Szachta P. Biegunka poantybiotykowa
9. Kwiecień J. Probiotyk jako profilaktyka powikłań po antybiotykoterapii
10. Szajewska H. Zapytaj eksperta probiotyki mp.pl
11. http://www.floractin.pl/
12. Klich J., Kozioł A. Skuteczność stosowania probiotyków w antybiotykoterapii
13. Wiatrzyk A., Czajka U., Bucholc B. Odporność na antybiotyki szczepów Lactobacillus i Bifidobacterium wchodzących w skład produktów leczniczych

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Tajemniczy Pacjent w aptece Tajemniczy Pacjent w aptece

„Tajemniczy Klient” (z jęz. ang. „Mystery Shopping”) – jedna z metod badania poziomu obsługi klienta...

Nowy typ pacjenta Nowy typ pacjenta

Są tacy pacjenci, których łatwo zaliczyć do konkretnej grupy. Na przykład – marudy – niezależnie od ...

Apteka wolna od religii Apteka wolna od religii

Sporo się ostatnio mówi o planowanej zmianie kategorii dostępności pigułek antykoncepcyjnych „dzień ...

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz