Magazyn mgr.farm

Przegląd lekowy [cz. 2]

27 stycznia 2016 08:22

Jak wspominałem w poprzednim wpisie chciałbym Wam pokazać parę przeglądów lekowych, tak bym je widział w praktyce. Na pewno z takimi zestawami leków spotykaliście się w swoich aptekach, więc nie będą jakieś niesamowite rzeczy. Jednak to, co się zdarza najczęściej nie oznacza, że można to ignorować.

pills.png

Pan Tomasz jest Twoim stałym pacjentem, cierpiącym na nadciśnienie i cukrzycę. Postanowiliście się dziś spotkać, żeby przeanalizować jego leki. Na początku spotkania mówi, że ostatnio był u kilku lekarzy i dostał nowe leki, w związku z czym prosi Cię o poradę.

Rp.
Prestarium 5 mg 1op
DS 1×1
Amlozek 5 mg 1op
DS 1×1
Amaryl 2mg 1op
DS 1×1
Metformax 1000mg x 90tab 1op
DS. 3×1
Paski Accu Check Performa 1op
DS wiadomo

Rp.
Olfen 75 mg SR x 30 tab 1op
DS 1×1

Rp.
Prestarium 5 mg 1op
DS 1×1
Amlozek 5 mg 1op
DS 1×1
Betaloc ZOK 25 mg 1op
DS 1×1

Rp.
Asertin 50 mg 1op
DS 1×1

Pierwsze dwie recepty pan Tomasz otrzymał podczas wizyty u swojego lekarza pierwszego kontaktu. Receptę na Olfen dostał w związku z narzekaniem na ból pleców, po tym jak się szybko schylił. Drugą receptę otrzymał od lekarza kardiologa, bo był z nim umówiony od pół roku. Ostatnią – na Asertin, dostał od lekarza psychiatry, do którego poszedł za namową żony. Pan Tomasz stwierdził, że rzeczywiście psychicznie się gorzej czuł od jakiegoś czasu, ale nie wiązał tego z depresją, którą stwierdził lekarz. Trochę się obawia nowego leczenia, bo przecież to lek psychotropowy i może się uzależnić, ale ma zaufanie, że mu dobrze doradzisz w kwestii tego leczenia.

Co należy powiedzieć?

Po pierwsze na początku wizyty dobrze jest zaznaczyć, że nie jesteś w stanie wszystkiego od razu o lekach powiedzieć, bo jest to sprawa skomplikowana. Dlatego jest drugie spotkanie, na którym pacjent dostanie podsumowanie i więcej porad. Natomiast nie można pacjenta zostawić beż żadnych informacji, jeśli jesteśmy je w stanie udzielić od ręki. Szczególnie jest to ważne, jeśli pojawiły się nowe leki, do których pacjent ma wątpliwości.

Moim zdaniem powinno się zacząć od wyjaśnienia działania sertraliny, czyli uspokoić pacjenta, że nie uzależni się od tego leku, choć nie powinien go nagle odstawiać. Druga informacja powinna być taka, że lek nie będzie działać od pierwszej tabletki, tylko trzeba go stosować tydzień dwa, zanim zauważy efekty. Poza tym warto wspomnieć o tym, żeby dał znać lekarzowi, jeśli miałby jakieś niepokojące myśli w początkowym okresie leczenia. Chodzi o to, że leki z grupy SSRI najpierw odhamowują, a dopiero potem poprawiają nastrój, więc istnieje ryzyko prób samobójczych w pierwszym etapie leczenia.

Drugą ważną sprawą, którą widać na pierwszy rzut oka to stosowanie NLPZ. Nie są to dobre leki przy nadciśnieniu i cukrzycy, gdyż podnoszą ciśnienie krwi i wpływają na leki stosowane w cukrzycy.

Co zasugerować?

Jeżeli pacjent cierpi, powinien otrzymać skuteczne leczenie. W tym wypadku sugerowałbym zmianę leku na połączenie paracetamolu z tramadolem w niskiej dawce i wizytę u fizjoterapeuty. Leki zawierające kombinację paracetamolu i tramadolu działają dość mocno przeciwbólowo, przy czym są bezpieczniejsze, szczególnie w dłuższej perspektywie, niż leki z grupy NLPZ. Owszem można tutaj zauważyć niebezpieczeństwo wystąpienia zespołu serotoninowego, przy połączeniu tramadolu z sertraliną, jednak sądzę, że ryzyko jest małe, gdyż oba te leki występują w niskich dawkach.

Oczywiście decyzję o zamianie leku musi podjąć lekarz, więc najlepiej jakby farmaceuta skontaktował się z lekarzem w tej sprawie. W przypadku Pana Tomasza sprawa jest prosta, bo masz dobre kontakty z jego lekarzem rodzinnym.

Pogłębiona analiza leków

Wracając do analizy interakcji diklofenaku. Po pierwsze w będzie kolidował z lekiem z grupy IACE, bo oba działają w obrębie nerek, co przy dłuższym łącznym stosowaniu będzie źle wpływało na ich funkcjonowanie. Dodatkowo diklofenak będzie wypychał z połączeń z białkami glimepiryd (Amaryl), co może zwiększyć działanie tego leku i doprowadzić do hipoglikemii. Podobna interakcja, czyli wypychanie z wiązań z białkami, występuje z sertraliną. W efekcie w pierwszym etapie leczenia mogłyby się pojawić działania niepożądane, których normalnie by nie było.

Drugą kwestią związaną ze zwiększonym ryzykiem hipoglikemii jest zastosowanie sertraliny, która w podobny sposób jak NLPZ, może zwiększać siłę działania glimepirydu. Jednak w tym wypadku nie sugerowałbym żadnych zmian, tylko obserwację. Problem wypychania z wiązań z białkami dotyczy całej grupy SSRI, więc nie ma tutaj prostego rozwiązania. Za to pacjent musi być uczulony na to, że mogą (ale nie muszą) się pojawić incydenty ze spadkiem poziomu glukozy we krwi.

Kolejnym lekiem, na który warto zwrócić uwagę to metoprolol, który jest beta-blokerem. Ogólna zasada mówi, że nie są to dobre leki, jeśli pacjent ma cukrzycę, ze względu na zaburzanie gospodarki węglowodanowej i ryzyko maskowania hipoglikemii. Jednak nie wiemy, czym się kierował kardiolog, przy wpisywaniu leków. Powinien wiedzieć o cukrzycy swojego pacjenta, jednak różnie to w życiu bywa i trzeba o to zapytać przynajmniej pacjenta. Optymalnym rozwiązaniem byłby telefon do lekarza z zapytaniem, czy wie o cukrzycy swojego pacjenta. Zdaję sobie sprawę z niebezpieczeństw tego drugiego rozwiązania ;).

Na co jeszcze zwrócić uwagę?

Przy zastosowaniu jakiegoś leku z grupy beta-blokerów u mężczyzn, warto zwrócić uwagę na kwestie impotencji. Szczególnie w tym przypadku, gdzie oprócz metoprololu, pojawiła się sertralina, a leki z grupy SSRI także mają negatywny wpływ na tą sferę życia. Jest to sprawa delikatna i wymaga sporej rozwagi, gdyż można doprowadzić do tego, że pacjent sam odstawi leki.
Warto też zapytać pacjenta, czy miał badany poziom cholesterolu i trójglicerydów. W leczeniu nadciśnienia i cukrzycy bardzo ważne jest, aby pacjent miał je wyrównane. Pan Tomasz nie ma zaleconego żadnego leku w tym kierunku. Może to oznaczać, że wszystko jest w porządku, ale też pacjent może wymagać dodatkowej terapii. Tutaj też decyzja leży po stronie lekarza.
Kolejna sprawa to obrzęki. Jest to dość częste działanie niepożądane amlodypiny, sięgające nawet 14% pacjentów. Nie jest to rzecz, która zagraża życiu i zdrowiu, jednak obniża komfort życia i może nie być łączona ze stosowaniem amlodypiny. Co za tym idzie, pacjent może szukać dodatkowych, zbędnych terapii.

Podsumowując

Na drugim spotkaniu pacjent powinien otrzymać raport, który w prostych i zrozumiałych dla niego słowach, opisuje problemy z jego lekami, oraz sugestie farmaceuty. Ważną rzeczą, jaką trzeba zrobić, to uzgodnić z pacjentem dalsze działania. Część problemów da się rozwiązać na linii farmaceuta-pacjent. Część rzeczy pacjent może chcieć sam załatwić ze swoim lekarzem, a część będzie musiał omówić farmaceuta z lekarzem.
Inna sprawa, że jak powstaną jakieś uwarunkowania prawne dla takich przeglądów leków, to zapewne farmaceuta będzie miał obowiązek skontaktowania się z lekarzem w sprawie wątpliwych leków.

Źródła:
1. Analiza leków: http://www.drugs.com/interactions-check.php?drug_list=172-0,869-0,1176-0,1830-0,2057-0,1615-14142&types[]=major&types[]=minor&types[]=moderate&types[]=food&types[]=therapeutic_duplication&professional=1
2. Opis substancji – sertralina: http://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=706
3. Goodman & Gilman’s the pharmacological basis of therapeutics; Laurence L Brunton; Alfred Gilman; Louis Sanford Goodman;
4. Działania niepożądane amlodypiny: http://www.drugs.com/sfx/amlodipine-side-effects.html

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Odpowiadasz:

avatar
Akceptuję regulamin dyskusji *
Komentujesz jako gość! Chcesz być informowany o nowych komentarzach w temacie? Zarejestruj się, lub jeśli już masz konto w grupie farmacja.net - .

Powiązane artykuły

Rozpędzony walec historii Rozpędzony walec historii

Możemy się nie interesować polityką, ale czy tego chcemy czy nie, polityka się nami interesuje. Prze...

Kto zaufa grubemu farmaceucie? Kto zaufa grubemu farmaceucie?

Praca w aptece i bycie w tej pracy skutecznym wiąże się nieuchronnie z posiadaniem autorytetu. Autor...

Zatrudnię sprzedawcę do apteki Zatrudnię sprzedawcę do apteki

Rynek pracy w polskiej farmacji aptecznej nigdy nie był tak otwarty na pracownika jak obecnie. Codzi...