Zespół ds. Suplementów Diety, zgodnie z ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, stanowi organ opinio-doradczy dla Głównego Inspektora Sanitarnego, którego celem jest, m.in. monitorowanie interakcji i działań niepożądanych suplementów diety, czy określenie maksymalnych dziennych dawek dla witamin i minerałów powyżej, których wykazują one działanie lecznicze. Zespół ten, przygotowuje ponadto listę składników roślinnych, które mogą być składnikiem suplementów diety, wraz z określeniem ich maksymalnych dawek. Dodatkowo zespół ten stanowi wsparcie merytoryczne dla Głównego Inspektora Sanitarnego.
Maksymalne dzienne dawki witamin i minerałów w suplementach diety
Zespół ds. Suplementów Diety określił maksymalne dzienne dawki dla poszczególnych witamin, które są składnikami suplementów diety:
Witamina D3: maksymalną dawkę tej witaminy, określono na 50 µg/dobę (2000 IU). Co więcej, zdaniem przedstawicieli ww. zespołu przed rozpoczęciem suplementacji tą witaminą należy oznaczyć stężenie 25-(OH)D we krwi, czyli metabolitu wątrobowego cholekalcyferolu, a następnie skonsultować ten wynik z lekarzem bądź farmaceutą i na ich podstawie ocenić rzeczywiste zapotrzebowanie organizmu na nią. Prawidłowe stężenie tego metabolitu powinno mieścić się w granicach 20-30 ng/ml. Stwierdzenie jego stężenia powyżej 100 ng/ml we krwi jednoznacznie świadczy o spożywaniu nadmiernych ilości witaminy D3 i jest wskazaniem do przerwania jej suplementowania. Przypominają oni ponadto fakt, iż zaledwie 15 minutowa ekspozycja skóry na promieniowanie słoneczne wystarcza, aby zaspokoić potrzeby organizmu na tą witaminę. Natomiast, wskazaniem do jej suplementacji jest otyłość, wiek powyżej 65 r.ż. oraz miesiące jesienno- zimowe, kiedy znacznie ograniczona jest intensywność promieniowania słonecznego. Członkowie Zespołu ds. Suplementów Diety wskazują ponadto, że stwierdzenie znacznego przekroczenia stężenia 25-(OH)D może skutkować zwiększonym pragnieniem, przy jednoczesnym częstszym oddawaniu moczu. Ponadto zwiększona podaż witaminy D3 może powodować odkładanie wapnia w narządach oraz predysponuje do kamicy nerkowej i zaburzeń rytmu serca.
Witamina C: maksymalna dzienna dawka tej witaminy wynosi 1000 mg/dzień. Członkowie zespołu ds. Suplementów Diety zalecają, by na preparatach zawierających jej duże ilości umieszczona została informacja “nie stosować u osób mających predyspozycje do tworzenia kamieni nerkowych lub chorujących na kamicę nerkową”. Nadmierny jej podaż może wywoływać zaburzenia jelitowo- żołądkowe oraz przyczyniać się do powstawania kamieni nerkowych.
Witamina PP (niacyna): jej maksymalne dzienne dawki zostały określone jako 830 mg, gdy znajduje się ona w suplementach diety w postaci amidu kwasu nikotynowego lub 16 mg, gdy występuje w postaci kwasu nikotynowego;
Witamina B9 (kwasu foliowego): w tym przypadku maksymalną dzienną dawkę określono jako 600 metabolitu wątrobowego cholekalcyferolu metabolitu wątrobowego cholekalcyferolu µg, a w przypadku preparatów dla kobiet w ciąży jako 800 µg. Członkowie Zespołu ds. Suplementów Diety zalecają jednak, by na suplementach diety zawierających 800 µg tej witaminy, w jednej dawce, umieszczać informację: “u kobiet w ciąży stosować po konsultacji z lekarzem”;
Witamina A: jej maksymalną dzienną dawkę określono na 800 µg równoważnika retinolu lub 7 mg w formie beta-karotenu;
Zespół ds. Suplementów Diety określił również maksymalne dzienne dawki dla poszczególnych minerałów, które są składnikami suplementów diety:
- mangan: 1,8 mg/dobę;
- cynk: 15mg/dobę;
Czy określenie powyższych norm ma wpływ na rynek suplementów diety?
Pewnie nie zaskoczę Was, ale odpowiedź brzmi: NIE. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, jakiekolwiek uchwały Głównego Inspektora Sanitarnego nie mają mocy prawnej. Stąd, żaden organ nie ma możliwości kontrolowania, czy wprowadzane na rynek suplementy diety spełniają normy przyjęte przez Zespół ds. Suplementów Diety. Na dzień dzisiejszy kolejne suplementy diety, które są wprowadzane na rynek nie są w żaden sposób rejestrowane. Jedynym obostrzeniem jest ich zgłoszenie do Głównego Inspektora Sanitarnego. Następnie, nic nie stoi na przeszkodzie by wprowadzić je do obrotu, czy to aptecznego, czy również pozaaptecznego.
Jak wskazują przedstawiciele Głównego Inspektoratu Sanitarnego, określenie maksymalnych dawek dla minerałów i witamin będących składnikiem suplementów diety, stanowi informację przede wszystkim dla pacjentów, którzy świadomie przyjmują kolejne preparaty oraz dla lekarzy, farmaceutów i pielęgniarek, którzy mają bezpośredni z nimi kontakt. Uświadamianie pacjentów o możliwych efektach ubocznych, które mogą się pojawić w wyniku przedawkowania suplementów diety powinno pozytywnie wpłynąć na właściwy wybór stosowanych dodatkowo preparatów.
Im więcej tym lepiej… się sprzedają!
Im wyższa dawka danego składnika w preparacie, tym się on lepiej sprzedaje. Stąd, jeśli nie zostanie wdrożony akt prawny, który wymusi na producentach suplementów diety ograniczanie ilości substancji w pojedynczych dawkach, to nic się w tej kwestii nie zmieni, gdyż produkcja większych dawek jest dużo bardziej opłacalna. Chwytliwe hasła reklamowe, ogrom informacji w Internecie o konieczności stosowania ogromnych ilości witamin i minerałów, sprawiają że pacjenci chętnie kupują te produkty, które są max, forte a dodatkowo posiadają super przyswajalną formułą. Naszą opinię mają za nic, bo dużo bardziej ufają oni reklamom. Nie zdają sobie oni niestety sprawy, że przedawkowanie suplementów diety może być równie groźne jak przedawkowanie substancji leczniczych.
