REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Suplementy na dopingu

10 lipca 2018 10:29

Jedną z grup pacjentów często podejmujących suplementację diety są sportowcy. Motywowane jest to głównie powszechnym przekonaniem o konieczności wzbogacania diety o dodatkowe źródła witamin i składników odżywczych. Powinni oni jednak mieć się na baczności. Suplementy diety mogą być przyczyną dodatniego wyniku kontroli antydopingowej.

Jedną z grup pacjentów często podejmujących suplementację diety są sportowcy (fot. Shutterstock)

W świetle prawa suplementy diety są środkiem spożywczym stosowanym w celu uzupełnienia diety. Zwykle występują w postaci ,,skoncentrowanego źródła witamin i składników mineralnych wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny”. Kontrolę nad ich obrotem sprawuje w Polsce Główna Inspekcja Sanitarna, a wymagania dotyczące składu oraz oznakowania regulowane są m.in. przez ustawę o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz.U. z 2015 r. poz. 594), rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2007 r. w sprawie składu oraz oznakowania suplementów diety (Dz. U. z 2014 r. poz. 453) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności [1].

Chociaż status zarówno suplementów diety, jak i leków regulowany jest licznymi normami prawnymi, należy pamiętać o cechach odróżniających je od siebie. Przede wszystkim, nadzór nad jakością i składem suplementów sprawuje Główna Inspekcja Sanitarna. Udowodnienie skuteczności ich stosowania nie jest konieczne przed wprowadzeniem do obrotu, a miarodajna kontrola ze strony odpowiednich organów prawnych możliwa jest dopiero wówczas, gdy odnotowane zostaną szkodliwe skutki stosowania danego preparatu [2]. W rezultacie w obrocie znajdują się preparaty, które nie gwarantują bezpieczeństwa. Liczne przykłady pokazały, że często rzeczywisty skład suplementów diety znacząco odbiega od tego deklarowanego przez producentów. Tymczasem ich powszechna dostępność oraz przekonanie o bezpieczeństwie i skuteczności ich przyjmowania powodują, że popularność suplementacji stale rośnie. Konieczne jest więc prawidłowe jej rozumienie, jak również wybór odpowiednich produktów suplementacyjnych [1,3,4].

REKLAMA

SPORTOWIEC W APTECE

REKLAMA

Jedną z grup pacjentów często podejmujących suplementację diety są sportowcy. Motywowane jest to głównie powszechnym przekonaniem o konieczności wzbogacania diety o dodatkowe źródła witamin i składników odżywczych. Zapotrzebowanie sportowców na większą niż standardowo sugerowaną kaloryczność pokarmów oraz wzmożona utrata wody i elektrolitów w czasie treningów dodatkowo zachęcają ich do uzupełnienia diety przez suplementy [3,6]. Polskie Towarzystwo Medycyny Sportowej jasno podkreśla jednak, że podstawowym zaleceniem żywieniowym dla osób uprawiających sport jest zbilansowana, racjonalna dieta oraz ogólnie rozumiany zdrowy tryb życia. Suplementacja rekomendowana jest jedynie w przypadku znacznych niedoborów witamin i składników odżywczych oraz wówczas, kiedy uzupełnienie ich poprzez dietę nie jest możliwe [4].

Ważne więc, aby dokonywać właściwego wyboru suplementów i stosować je jedynie wtedy, gdy jest to niezbędne. Co istotne szczególnie w przypadku sportowców, należy również zdawać sobie sprawę z potencjalnego ryzyka suplementacji. Zagrożenia, jakie wiążą się z przyjmowaniem suplementów w sporcie, dotyczą przede wszystkim potencjalnego przekroczenia zalecanych dziennych wskazań spożycia witamin i minerałów oraz wystąpienia negatywnych skutków zdrowotnych. Działania niepożądane w następstwie spożywania suplementów wynikają jednak najczęściej z obecności niedeklarowanych w składzie substancji przeciwwskazanych czy nawet zabronionych wśród sportowców. Tym samym, wybór niewłaściwych preparatów grozi nie tylko poważnymi skutkami zdrowotnymi, ale także zwiększa ryzyko otrzymania pozytywnych wyników testów antydopingowych.

Analiza suplementów diety stosowanych przez zawodników Igrzysk Olimpijskich w 2002 roku wykazała, że średnio w 23,2% przypadków ich składniki przyczyniały się do dodatniego wyniku testu antydopingowego. Przeprowadzone w latach 2000-2001 przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski badanie obejmujące 634 suplementy pochodzące z 13 krajów dowiodło natomiast, że aż 14,8% spośród nich zawierało w składzie niedeklarowane przez producenta hormony lub ich prekursory. Zażywanie tego rodzaju preparatów przez osoby zawodowo uprawiające sport i podlegające kontroli antydopingowej jest więc szczególnie niebezpieczne. Przyjmowanie substancji androgennych może bowiem przyczynić się do zmian fizjologicznych organizmu oraz licznych niepożądanych efektów zdrowotnych. Dodatkowo jest ono zwykle równoznaczne z dyskwalifikacją sportowca wynikającą z niedozwolonego dopingu [3]. Warto wspomnieć, że nie tak dawno jeden z renomowanych, polskich producentów suplementów diety, wycofał z obrotu swój preparat na potencję dla mężczyzn – przyczyną była obecność w nim THC (tetrahydrokannabinolu) [8].

SZCZEGÓLNE WYMAGANIA

REKLAMA

Osoby uprawiające sport w celu zwiększenia wydolności i poprawy efektów treningu poszukują przeznaczonych do tego celu preparatów m.in. w aptece. Spośród szerokiej gamy suplementów diety stosowanych w sporcie, w aptekach kupić można produkty zawierające na przykład dwuwęglan sodu o działaniu alkalizującym, kofeinę stymulującą przemianę materii czy monohydrat kreatyny będącej podstawowym nośnikiem energii w komórkach mięśniowych. Dwuwęglan sodu, kofeina i kreatyna uznane zostały przez Polskie Towarzystwo Medycyny Sportowej za jedyne składniki suplementów diety o sprawdzonych i udokumentowanych właściwościach [4,6].

Wpływ na organizm tego typu preparatów jest bardzo zróżnicowany i zależny od składu oraz ilościowej zawartości poszczególnych substancji aktywnych. Z tego powodu przebadane dotychczas preparaty podzielone zostały przez Międzynarodowe Towarzystwo Żywienia w Sporcie na cztery kategorie. Do pierwszej z nich zaliczamy tzw. suplementy ,,podobno skuteczne”, których działanie zostało potwierdzone w badaniach. Drugą grupę stanowią preparaty ,,prawdopodobnie skuteczne”, tzn. takie, w przypadku których przeprowadzono wstępne badania, jednak wymagają one dalszego potwierdzenia. Trzecia grupa to suplementy ,,niedostatecznie przebadane”, których działanie opiera się na założeniach teoretycznych, czwarta nazywana jest natomiast ,,najwyraźniej nieskuteczną”, ponieważ jej działanie nie zostało dotychczas potwierdzone żadnymi badaniami [7].

Wśród dostępnych w aptece leków i suplementów diety osoby uprawiające sport mogą poszukiwać również innych preparatów, których zastosowanie wydaje się być wskazane w związku z prowadzonym przez nie trybem życia. Należą do nich m. in. „reduktory tłuszczu” (sprzężony kwas linolowy – CLA, błonnik, L-karnityna), termogeniki, czyli substancje zwiększające tempo przemiany materii (guarana, zielona kawa) czy też suplementy o działaniu pobudzającym zawierające w składzie np. kofeinę, żeń-szeń, guaranę czy lecytynę [6].

Ogromne zróżnicowanie suplementów diety dostępnych na rynku może utrudniać wybór właściwego preparatu. Warto kierować się przede wszystkim jego składem i oczekiwanym działaniem, należy jednak zwrócić szczególną uwagę na jakość przyjmowanych produktów. Dotyczy to każdego pacjenta samodzielnie uzupełniającego dietę, również sportowców. W ich przypadku troska o jakość i skuteczność suplementacji motywowana jest dwojako. Po pierwsze, suplementacja ma przynieść poprawę wyników sportowych, po drugie nie może wiązać się z ryzykiem stosowania niedozwolonego dopingu. Na szczęście w aptekach dostępne są preparaty, które mogą być bezpiecznie przyjmowane przez osoby uprawiające sport. Ich składniki aktywne oraz sposób produkcji spełniają wszelkie normy dotyczące suplementów diety, a przede wszystkim – dzięki realizacji założeń Światowej Agencji Antydopingowej – nie stwarzają ryzyka wykrycia niedozwolonego dopingu.

Ten artykuł ukazał się w 5 numerze magazynu MGR.FARM

_____________________________________________________
Bibliografia:


  • www.gis.pl/dep/?dep=14&id=27
  • Molinero O., Marquez S., Nutrition Hospitalaria 2008, 29(2);128-134
  • Pierwsze kroki w profilaktyce dopingu, Harmonising The knowledge about biomedical side effects of doping
  • Kostka T., Szyguła Z., Ziemba A., Stanowisko Polskiego Towarzystwa Medycyny Sportowej w/s żywienia sportowców
  • www.etixxsports.com/pl
  • Dymkowska-Melasa M., Walczak Z., Suplementacja w sporcie, Nowiny Lekarskie 2011, 80, 3. 199-204
  • Kreider et al. ISSN Exercise &Sport Nutrition Review: Research & Recommendations Journal Of The International Society Of Sports Nutrition 2010; 7: 1-43
  • Oświadczenie Olimp Laboratories – produkty z ekstraktem Tribulus Terrestris

Zacytuj ten artykuł jako:


  • Agnieszka Jeżewska-Żylik, Suplementy na dopingu, MGR.FARM, nr 1/2016 (5), str. L18-L19

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Czarne chmury Czarne chmury

Ostatnio mam wrażenie, że farmaceuci jak dotąd żyli w swoim bezpiecznym, lekko odosobnionym świecie,...

Hashimoto. Jak w 90 dni pozbyć się objawów i odzyskać zdrowie Hashimoto. Jak w 90 dni pozbyć się objawów i odzyskać zdrowie

Amerykańska farmaceutka Izabella Wentz, u której zdiagnozowano chorobę Hashimoto, napisała książę pt...

Nagroda Nobla za zegar biologiczny Nagroda Nobla za zegar biologiczny

Trzej naukowcy podzielą się w tym roku Nagrodą Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii. Jeffrey C. ...

REKLAMA
Logowanie

Aby w pełni korzystać z serwisów grupy farmacja.net musisz się zalogować. Jeśli nie jesteś farmaceutą, zaloguj się za pomocą swojego konta farmacja.net

Rejestracja

Wypełnij wymagane pola zamieszczone poniżej. Pamiętaj by podać poprawny adres email - na niego zostanie wysłany link potwierdzający, który umożliwi zakończenie rejestracji w serwisie.

Masz już konto? Zaloguj się Nie pamiętasz hasła? Możesz je przypomnieć
Przypomnij hasło

Podaj adres email przypisany do konta, a my wyślemy do Ciebie link z przypomnieniem hasła.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Ustaw nowe hasło

Ustal swoje hasło ponownie.

Nie masz konta? Zarejestruj się Masz konto? Zaloguj się
Dane profilu

Uzupełnij dane, aby aktywować konto.

Link aktywacyjny

Rejestracja przebiegła pomyślnie. Na podany adres email został wysłany link weryfikacyjny, który umożliwi dokończenie rejestracji.

Niepoprawny hash weryfikacyjny

Wygląda na to, że hash weryfikacyjny jest niepoprawny. Proszę skontaktuj się z nami poprzez formularz kontaktowy

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz