Magazyn mgr.farm

Wszystkie klauzule farmaceuty

19 stycznia 2017 10:00

Czy farmaceuta może odmówić wydania leku? Oczywiście. Czasami wręcz musi to zrobić, a sytuacji i przepisów do tego uprawniających jest całkiem sporo.

klauzule.png

Katalog sytuacji, w których aptekarz może odmówić wydania leku jest dość szeroki i uwzględnia szczególnie miejsce, jakie zajmuje on w systemie opieki zdrowotnej. Według obowiązujących przepisów wykonywanie zawodu farmaceuty polega między innymi na „sprawowaniu nadzoru nad wytwarzaniem, obrotem, przechowywaniem, wykorzystaniem i utylizacją produktów leczniczych oraz wyrobów medycznych”. Oznacza to, że stanowi on ostatnie ogniwo łańcucha dystrybucji leków mające kontakt z pacjentem, przez co spoczywa na nim odpowiedzialność za ich właściwe dyspensowanie i zastosowanie. Już samo to sprawia, że farmaceuta musi posiadać prawnie uregulowane kompetencje do odmowy sprzedaży określonego preparatu, jeśli w oparciu o posiadaną wiedzę uzna, że stanowi to zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjenta albo rodzi podejrzenie działania niezgodnego z prawem.

Podstawowym zapisem dającym farmaceucie i technikowi farmaceutycznemu prawo do odmowy wydania produktu leczniczego, jeżeli może to zagrażać życiu lub zdrowiu pacjenta, jest artykuł 96 ustęp 4 ustawy Prawo farmaceutyczne. Uprawnienie to zwykło się potocznie nazywać „klauzulą zdrowia”. Teoretycznie daje ona prawo odmowy wydania każdego leku (dostępnego na receptę lub bez) jeśli tylko istnieje podejrzenie, że zaszkodzi on w jakikolwiek sposób pacjentowi – szczególnie jeśli nabywany jest w celu zastosowania niezgodnego z jego przeznaczeniem.

Ponadto odmowa wydania produktu leczniczego może nastąpić w sytuacjach, gdy nie zostały dopełnione odpowiednie wymogi formalne dotyczące recepty. Przykładowo gdy została ona wystawiona na dany lek podlegający refundacji i nie zawiera wszystkich elementów wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie recept lekarskich, dodatkowo nie dających się poprawić w ramach uprawnień zawodowych farmaceutów. Zrealizowanie takiej recepty może zostać zakwestionowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia, co skutkować będzie odmową refundacji bądź żądaniem zwrotu już wypłaconej – w takiej sytuacji zadaniem farmaceuty jest weryfikacja jej poprawności i odmowa realizacji.

Innym przykładem sytuacji, w której farmaceuta lub technik farmaceutyczny może odmówić realizacji recepty lub zapotrzebowania, jest podejrzenie co do ich autentyczności. Zapis ten znajduje się w nieco zapomnianym rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 18 października 2002 roku w sprawie wydawania z apteki produktów leczniczych i wyrobów medycznych. Natomiast sposób postępowania z receptą, co do której zachodzi uzasadnione podejrzenie sfałszowania, opisuje zdecydowanie bardziej znane rozporządzenie Ministra Zdrowia z 8 marca 2012 w sprawie recept lekarskich. Mówi ono, że osoba wydająca leki powinna odmówić realizacji takiej recepty, zatrzymać ją i niezwłocznie powiadomić o tym wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego i oddział wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia. O ile to możliwe, farmaceuta powinien poinformować o zaistniałej sytuacji również osobę uprawnioną do wystawienia takiej recepty (czyli lekarza podpisanego pod sfałszowanym dokumentem) lub świadczeniodawcę widniejącego w jej nagłówku.
Wracając jednak do rozporządzenia w sprawie wydawania z apteki produktów leczniczych i wyrobów medycznych, trzeba nadmienić również inne sytuacje umożliwiające na jego mocy odmowę wydania leku. Otóż jego paragraf 5 mówi, że może to również nastąpić gdy konieczne jest dokonanie zmian w leku recepturowym, przy braku możliwości porozumienia się z osobą, która ją wystawiła. Poza tym jeśli od dnia sporządzenia leku upłynęło co najmniej 6 dni – w przypadku leku recepturowego lub leku sporządzonego na podstawie etykiety aptecznej – pracownik aptek również może odmówić jego wydania.
[img]http://mgr.farm/sites/default/files/mgr_7.png[/img]
Ostatnie lata przyniosły kolejne ograniczenia dotyczące nabywania produktów leczniczych, które nałożyły na farmaceutów nowe obowiązki dotyczące weryfikacji wieku osób je nabywających. Do tej pory aptekarz mógł odmówić realizacji recepty, jeśli osoba, która ją przedstawiała nie ukończyła 13 roku życia lub zachodziło uzasadnione podejrzenie co do jej wieku. Od 1 lipca 2015 roku farmaceuta ma również obowiązek odmówić wydania produktu leczniczego zawierającego substancje psychoaktywne (kodeinę, pseudoefedrynę, dekstrometorfan) osobie, która nie ukończyła 18 roku życia, a także jeśli podejrzewa, że może być użyty w innych celach niż lecznicze i być zagrożeniem dla zdrowia i życia. To efekt zmian w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. Na tym jednak nie koniec gdyż na mocy tych samych przepisów, w ramach jednorazowej sprzedaży można wydać w aptece (a także punkcie aptecznym) nie więcej niż jedno opakowanie danego produktu leczniczego zawierającego w swoim składzie wspomniane substancje. Oznacza to, że farmaceuta i technik farmaceutyczny mają prawo odmówić wydania opakowania leku przekraczającego tę ilość.

Jedną z najświeższych zmian w przepisach jest podpisana przez Ministra Zdrowia na początku kwietnia 2015 roku zmiana rozporządzenia w sprawie wydawania z aptek produktów leczniczych. Wprowadzono do niej przepis mówiący, że hormonalne środki antykoncepcyjne do stosowania wewnętrznego, posiadające kategorię dostępności OTC, wydaje się bez recepty osobie, która ukończyła 15 rok życia. W praktyce oznacza to, że tzw. pigułka „dzień po” może być wydana bez recepty wyłącznie osobom, które skończyły 15 lat. Farmaceuta bądź technik farmaceutyczny może odmówić wydania tego preparatu osobie, która na jego prośbę tego nie udokumentuje.

Przytoczone przepisy pokazują, że zarówno farmaceuta, jak i technik farmaceutyczni nie są pozbawieni odpowiednich klauzul umożliwiających odmowę realizacji recepty lub wydania leku, w sytuacjach budzących wątpliwości lub podejrzenia co do ich legalności lub bezpieczeństwa. Niestety często można odnieść wrażenie, że pracownicy aptek z nie znają swoich uprawnień lub po prostu boją się z nich korzystać. Roszczeniowość pacjentów i oczekiwania pracodawców sprawiają, że farmaceuci nierzadko zapominają o ciążącej na nich odpowiedzialności za „sprawowanie nadzoru nad wytwarzaniem, obrotem, przechowywaniem, wykorzystaniem i utylizacją produktów leczniczych oraz wyrobów medycznych”. W rezultacie sami sprowadzają się do roli niemych sprzedawców. Tymczasem wszystkie działania podejmowane przez aptekarza powinny być czynione z myślą o dobru pacjenta – nawet jeśli miałoby się to wiązać z odmową realizacji konkretnej recepty lub wydania konkretnego leku. W końcu to czego pacjent chce, nie zawsze jest tym czego naprawdę potrzebuje. I to stanowi o różnicy między apteką, a sklepem ogólnodostępnym.
[img]http://mgr.farm/sites/default/files/mgr_7.png[/img]

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Wspierać i być wspieranym Wspierać i być wspieranym

Jeśli coś zapewnia twój fizyczny i psychiczny komfort, umożliwia zaspokajanie aspiracji, planów i po...

Farmaceuci nie mogą być trybikami machiny biznesowej Farmaceuci nie mogą być trybikami machiny biznesowej

Kilkudziesięciu aptekom sieciowym w całej Polsce grozi zamknięcie z powodu złamania przepisów antyko...

Dwie opcje aptekarstwa w Polsce – część 2 Dwie opcje aptekarstwa w Polsce – część 2

Przejdźmy do rozważań o możliwości utrzymania apteki przez indywidualnego młodego magistra farmacji....

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz