REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Wygrana bitwa z opornością

8 czerwca 2017 10:14

Współczesna medycyna wiele zawdzięcza przypadkom i szczęśliwym zbiegom okoliczności. Również chlorheksydyna jest dowodem na to, że praktyczne wykorzystanie przewyższa niejednokrotnie zamysły odkrywcy.

Czarno-białe zdjęcie lekarzy wykonujących operację

W farmakologii nigdy nie możesz być niczego pewien. Odkrywając nową cząsteczkę tworzysz samonapędzającą się machinę, która od tej chwili zaczyna żyć własnym życiem. Szukałeś leku na gruźlicę i wydawało Ci się że trafiłeś w dziesiątkę? Nic bardziej mylnego. Ani się nie obejrzysz, a już połowa kontynentu przyjmuje Twój lek jako najnowocześniejszy antydepresant. Zachodzisz w głowę kiedy i jak to się stało? Nie próbuj dociekać. Przedstawiony przykład to historia pierwszego leku przeciwdepresyjnego z grupy inhibitorów MAO, który zaskoczył naukowców w sanatorium gruźlików, wywołując ogólną poprawę humoru kuracjuszy. Inne leki miewają równie zaskakujące biografie.

Podobnie przedstawia się historia chlorheksydyny. Cząsteczka ta została opatentowana ponad sześćdziesiąt lat temu. Po raz pierwszy zsyntetyzowano ją w laboratoriach firmy Imperial Chemical Industries (Manchester, Wielka Brytania). Nazwa budzi respekt i tak powinno pozostać – firma ta powstała w grudniu 1926 roku z fuzji Brunner Mond & Co. Ltd., Nobel Enterprises Industries Ltd., United Alkali Company Ltd. i British Dyestuffs Corporation Ltd. Sam Alfred Nobel nie mógł już co prawda przyłożyć ręki do odkrycia chlorheksydyny, ale cząsteczka z pewnością zyskałaby jego aprobatę. Powstała w czasie prac nad nowym środkiem antymalarycznym substancja wykazywała zaskakujące działanie przeciwdrobnoustrojowe w czasie stosowania zewnętrznego.

REKLAMA

Wkrótce po odkryciu, chlorheksydyna rozpoczęła karierę światową, stając się jednym z najpowszechniejszym preparatów o działaniu antyseptycznym. Udowodniono jej skuteczność w przedoperacyjnym przygotowaniu skóry i błon śluzowych i od 1954 zaczęła być powszechnie stosowana w Europie.

REKLAMA

W roku 1970 włoski naukowiec Löe y Schiott opublikował badanie, które rozpowszechniło stosowanie chlorheksydyny w stomatologii i domowej higienie jamy ustnej. Wykazał on, że codzienne dwukrotne płukanie ust 0,2% roztworem glukonianu chlorheksydyny (nie stosując jednocześnie żadnych innych form dezynfekcji jamy ustnej) hamuje rozwój biofilmu bakteryjnego i zapobiega zapaleniu dziąseł. Nie jest to zachęta do porzucenia mycia zębów, ale metoda ta do dziś jest chętnie polecana przez stomatologów i chirurgów szczękowych. Jest bowiem rozwiązaniem dla pacjentów po inwazyjnych zabiegach w obrębie zębodołów, którym dolegliwości bólowe i obrzęk uniemożliwiają tradycyjne szczotkowanie.

Również w roku 1970 do rąk naukowców trafiło opracowanie, z którego wynikało, że dezynfekcja z użyciem chlorheksydyny redukuje ilość mikroorganizmów o 86-92%. Argument ten prawdopodobnie ostatecznie przekonał Amerykanów, bo właśnie wtedy substancja została wprowadzona na rynek Stanów Zjednoczonych.

[img]http://mgr.farm//sites/default/files/mgr_3.png[/img]W roku 1992 chlorheksydyna weszła do użycia w impregnacie cewnika wprowadzanego do układu naczyniowego. Miała ona (w połączeniu z sulfadiazyną) zmniejszać ryzyko kolonizacji cewnika oraz powiązanych z tym zakażeń ogólnoustrojowych. Wkrótce potem rozpoczęto produkcję opatrunków zawierających roztwory chlorheksydyny, polecanych w celu zmniejszenia ryzyka zakażenia w przypadku ran zagrożonych infekcją. W ten sposób chlorheksydyna stała się jedną z niezastąpionych substancji w chirurgii, urologii, transplantologii i otolaryngologii.

Obecnie wiemy, że chlorheksydyna ma właściwości antyseptyczne oraz posiada szerokie spektrum antybakteryjne, charakteryzując się przy tym niską toksycznością. Substancja wykazuje również dużą zdolność adhezyjną w stosunku do skóry i błon śluzowych, co przedłuża jej działanie w obrębie tych tkanek.

REKLAMA

Chlorheksydyna w stosunkowo niskich stężeniach wykazuje aktywność bakteriostatyczną, natomiast w wyższych stężeniach, różnych w zależności od gatunku drobnoustroju, działa biobójczo, i to podczas krótkiego kontaktu. Mechanizm jej działania wynika ściśle z budowy cząsteczki. Jako silny kation chlorheksydyna przyciąga ujemnie naładowaną cząsteczkę bakterii, a następnie mocno ją adsorbuje wykorzystując do tego celu fosforany zlokalizowane na powierzchni komórki drobnoustroju. Dzieła zniszczenia dopełnia degradacja błony komórkowej i wypływ składników cytoplazmatycznych, co nieodwracalnie uszkadza komórkę bakterii. Chlorheksydyna działa w podobny sposób na komórki grzybów: drożdży i dermatofitów. Pod jej wpływem szybkiej inaktywacji ulegają wirusy lipofilne (np. wirus opryszczki, HIV, wirus grypy, wirus cytomegalii). Chlorheksydyna podobnie jak inne antyseptyki nie wykazuje znaczącej aktywności wirusobójczej w stosunku do małych wirusów bezosłonkowych (enterowirusy, wirusy polio, wirusy brodawczaków).

Co najciekawsze, mimo sześćdziesięcioletniego użycia chlorheksydyny w szpitalach, jak i w lecznictwie ambulatoryjnym oraz coraz częstszych przypadków występowania wielooporności, nie opisano dotąd drobnoustroju z grupy bakterii czy grzybów całkowicie opornego na działanie chlorheksydyny. Kluczem do sukcesu jest prawdopodobnie jej niespecyficzne działanie, które nie może zostać ominięte przez wyspecjalizowane mechanizmy oporności.

Zastosowanie chlorheksydyny to dziś szereg postaci farmaceutycznych i cały przekrój zastosowań. Począwszy od wodnych roztworów, poprzez żele i postacie półpłynne, chlorheksydyna awansowała również do postaci tabletek do ssania. Jej wielokierunkowe działanie zostało w ten sposób wykorzystane w leczeniu sezonowych infekcji, a także innych stanach zapalnych zlokalizowanych w obrębie jamy ustnej i gardła. Stosowanie chlorheksydyny w tej formie może okazać się przydatne również w leczeniu zapalenia dziąseł i chorób przyzębia, nawracających aftach i pleśniawkach, nadżerkach i odleżynach będących następstwem stosowania przez pacjentów źle dopasowanych uzupełnień protetycznych, a także w czasie odkażania jamy ustnej przed i po zabiegach chirurgicznych. Chlorheksydyna może również zapobiegać halitozie jamy ustnej, ponieważ zmniejsza stężenie lotnych związków siarki będących przyczyną nieprzyjemnego zapachu z ust.

Współczesna medycyna wiele zawdzięcza przypadkom i szczęśliwym zbiegom okoliczności. Również chlorheksydyna jest dowodem na to, że praktyczne wykorzystanie przewyższa niejednokrotnie zamysły odkrywcy.
[img]http://mgr.farm//sites/default/files/mgr_3.png[/img]

REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Kto dyżurował w aptekach w Święta? Kto dyżurował w aptekach w Święta?

Spędziłem święta u rodziny na drugim końcu Polski. Oczywiście jak to w takich sytuacjach bywa przy m...

Idealny na zimę – owoc dzikiej róży Idealny na zimę – owoc dzikiej róży

Owoc róży (Rosae fructus, Rosae pseudofructus, kiedyś owoc szypszyny czyli Fructus Cynosbati) tak na...

10 najciekawszych surowców roślinnych wykorzystywanych w lecznictwie 10 najciekawszych surowców roślinnych wykorzystywanych w lecznictwie

Surowce roślinne są obecne w lecznictwie już od stuleci, ale dopiero dzięki wykorzystaniu najnowszyc...

REKLAMA

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz