Magazyn mgr.farm

Żaba pod językiem

2 czerwca 2017 09:13

Nakładem wydawnictwa Austeria w 2015 roku ukazała się książka Marka Tuszewickiego „Żaba pod językiem. Medycyna ludowa Żydów aszkenazyjskich przełomu XIX i XX wieku”. Autor przedstawił żydowskie wierzenia i praktyki zdrowotne, pokazując ich wpływ na środkowoeuropejską kulturę i obyczajowość…

Tytułowa żaba pod językiem to opuchnięcie dolnej części jamy ustnej. Ale już maść z żaby ugotowanej w oliwie stosowano w leczeniu opuchlizny, bądź wzdęciach brzucha lub gośćcu.

Jako, że żydowska kultura leży w kręgu moich zainteresowań, z ciekawością sięgnęłam po tę książkę, zwracając szczególną uwagę na poglądy Żydów na kwestie dolegliwości kobiecych i dziecięcych, bowiem mentalnie jestem ponoć „żydowską matką”, „jidisze mame”, co przepowiedziano mi już na pierwszym USG ciążowym.

Autor podaje, że gdy w domu żydowskim miał miejsce ciężki poród, wykonywano szereg czynności odwzorowujących rozwiązywanie, otwieranie, co miało ulżyć rodzącej i przyspieszyć poród – otwierano drzwi, szafy i szuflady, kładziono nóż pod łóżkiem rodzącej, by przeciąć ból. Z kolei jeśli chodzi o noworodka, popularne były amulety – rękawiczki lub woreczki – wypełnione hyzopem, kogucimi kamieniami, igłami, czarcim zielem, rtęcią i rutą, łupinami orzecha, w których znajdowały się pieprz, sól, pająk lub jaszczurka – zawieszane dzieciom na szyi na czerwonym sznurku. Na rączkach lub szyjkach niemowląt zawieszano czerwone nitki, tasiemki, bransoletki, obwiązywano nimi mały palec u dłoni, czerwona nicią obszywano kroje rękawów – miało to strzec przed urokiem.

Niekiedy płacz dziecka postrzegano w kategoriach choroby, wywołanej przez siły nieczyste, zwłaszcza wówczas, gdy nie można było niemowlaka uspokoić naturalną metoda (tulenie, dmuchanie w usteczka, odwar z makówek). Mowa o przestrachu – czyli wystraszeniu przez siły nieczyste. Lano wosk nad główką dziecka – z utworzonego kształtu wnioskowano o źródle przestrachu. Dzieciom, które miały trudności ze snem, podawano odwar z makówek lub makowy okład na czoło i skronie. Ze strachu przed liczbami parzystymi zachęcano do odstawiania niemowląt od piersi w miesiącach parzystych. Do zatamowania krwawienia po obrzezaniu noworodka stosowano sproszkowany węgiel drzewny, skorupki jajka, utłuczoną jarzębinę, proch z żaby, a w opatrunkach wykorzystywano mieszankę octu i wódki, kamień galicyjski, krople żelazne, maść różaną.

Bardzo zwracano też uwagę, by nie wkładać dzieciom ubrań, nieodpowiadających ich płci, bowiem niewłaściwie ubrane dziecko mogłoby zostać hultajem, ladacznicą lub osobą rozpasaną seksualnie. Zaś takie osoby łatwo było zidentyfikować – pojawiający się trądzik młodzieńczy nazywano zachciewajką, gdyż miał znamionować silny popęd seksualny. Pierwszym znakiem choroby była bladość, zatem przy niepewnych rokowaniach mówiono „albo martwy, albo rumiany”. Być może z tego powodu dzieci szczypano w policzki, a rumianek stanowił, obok cukru, wody i mleka, główny składnik pożywienia noworodka. Kobiecie brzemiennej, którą postrzegano jako znajdującą się pomiędzy śmiercią i życiem, nie powinno się niczego odmawiać, a wypowiadane przez nią przekleństwa miały szczególną moc.

Autor zwraca uwagę na istotną rolę apteki. Apteka pełniła funkcję nie tylko sprzedaży leków, ale też doradztwa. Apteka jawiła się jako wyjątkowe miejsce również ze względu na panującą w niej czystość i porządek.

Zanim jednak udano się do apteki, w pierwszej kolejności sięgano po tzw. babskie leki, czyli domowe sposoby. Stosowano przetwory, nalewki, zioła. Po rosół sięgano w przypadku każdej większej słabości. Herbatki z bzu i lipowe z dodatkiem suszonych malin lub soku malinowego używano napotnie. Zarobaczonym dzieciom podawano wywar z ziół, m.in. wrotyczu. Istniał zwyczaj wyprowadzania dzieci na deszcz bez nakrycia głowy – by rosły jak młoda trawa. Zarówno majowy deszcz, jaki i zioła wyrosłe po wiosennych ulewach były środkami na porost włosów.

Pewne medyczne właściwości przypisywano także zwierzętom. Walkę z uwiądem i bezpłodnością toczono, używając do leczenia fragmentów ciała kojarzonego z płodnością królika. Żabę oskarżano o wywoływanie chorób, szczególnie opuchlizn i narośli. Wierzono, że niektóre choroby powstały na skutek dostania się płaza do organizmu. Tytułowa żaba pod językiem to opuchnięcie dolnej części jamy ustnej. Ale już maść z żaby ugotowanej w oliwie stosowano w leczeniu opuchlizny, bądź wzdęciach brzucha lub gośćcu.

Więcej o żydowskiej medycynie i ściśle związanych z nią wierzeniach, których echa przetrwały w naszym języku i obyczajach, można przeczytać w tej arcyciekawej książce Marka Tuszewickiego. Zachęcam do lektury!

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Kandydatka na posłankę przeprasza farmaceutów Kandydatka na posłankę przeprasza farmaceutów

Kiedy w połowie września Państwowa Komisja Wyborcza opublikowała dane osób kandydujących do Sejmu RP...

Cytyzyna w zwalczaniu nałogu nikotynowego Cytyzyna w zwalczaniu nałogu nikotynowego

Cytyzyna, zwana także laburniną i soforyną, należy do wtórnych metabolitów roślinnych z grupy alkalo...

Herkules Poirot za pierwszym stołem, czyli związek powieści kryminalnej z apteką Herkules Poirot za pierwszym stołem, czyli związek powieści kryminalnej z apteką

W najnowszym numerze magazynu MGR.FARM pojawia się opowiadanie “Stażysta”, którego autorem jest Thom...

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu farmacja.pl jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz