REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Żaba pod językiem

2 czerwca 2017 09:13

Nakładem wydawnictwa Austeria w 2015 roku ukazała się książka Marka Tuszewickiego „Żaba pod językiem. Medycyna ludowa Żydów aszkenazyjskich przełomu XIX i XX wieku”. Autor przedstawił żydowskie wierzenia i praktyki zdrowotne, pokazując ich wpływ na środkowoeuropejską kulturę i obyczajowość…

Tytułowa żaba pod językiem to opuchnięcie dolnej części jamy ustnej. Ale już maść z żaby ugotowanej w oliwie stosowano w leczeniu opuchlizny, bądź wzdęciach brzucha lub gośćcu.

Jako, że żydowska kultura leży w kręgu moich zainteresowań, z ciekawością sięgnęłam po tę książkę, zwracając szczególną uwagę na poglądy Żydów na kwestie dolegliwości kobiecych i dziecięcych, bowiem mentalnie jestem ponoć „żydowską matką”, „jidisze mame”, co przepowiedziano mi już na pierwszym USG ciążowym.

Autor podaje, że gdy w domu żydowskim miał miejsce ciężki poród, wykonywano szereg czynności odwzorowujących rozwiązywanie, otwieranie, co miało ulżyć rodzącej i przyspieszyć poród – otwierano drzwi, szafy i szuflady, kładziono nóż pod łóżkiem rodzącej, by przeciąć ból. Z kolei jeśli chodzi o noworodka, popularne były amulety – rękawiczki lub woreczki – wypełnione hyzopem, kogucimi kamieniami, igłami, czarcim zielem, rtęcią i rutą, łupinami orzecha, w których znajdowały się pieprz, sól, pająk lub jaszczurka – zawieszane dzieciom na szyi na czerwonym sznurku. Na rączkach lub szyjkach niemowląt zawieszano czerwone nitki, tasiemki, bransoletki, obwiązywano nimi mały palec u dłoni, czerwona nicią obszywano kroje rękawów – miało to strzec przed urokiem.

REKLAMA

Niekiedy płacz dziecka postrzegano w kategoriach choroby, wywołanej przez siły nieczyste, zwłaszcza wówczas, gdy nie można było niemowlaka uspokoić naturalną metoda (tulenie, dmuchanie w usteczka, odwar z makówek). Mowa o przestrachu – czyli wystraszeniu przez siły nieczyste. Lano wosk nad główką dziecka – z utworzonego kształtu wnioskowano o źródle przestrachu. Dzieciom, które miały trudności ze snem, podawano odwar z makówek lub makowy okład na czoło i skronie. Ze strachu przed liczbami parzystymi zachęcano do odstawiania niemowląt od piersi w miesiącach parzystych. Do zatamowania krwawienia po obrzezaniu noworodka stosowano sproszkowany węgiel drzewny, skorupki jajka, utłuczoną jarzębinę, proch z żaby, a w opatrunkach wykorzystywano mieszankę octu i wódki, kamień galicyjski, krople żelazne, maść różaną.

REKLAMA

Bardzo zwracano też uwagę, by nie wkładać dzieciom ubrań, nieodpowiadających ich płci, bowiem niewłaściwie ubrane dziecko mogłoby zostać hultajem, ladacznicą lub osobą rozpasaną seksualnie. Zaś takie osoby łatwo było zidentyfikować – pojawiający się trądzik młodzieńczy nazywano zachciewajką, gdyż miał znamionować silny popęd seksualny. Pierwszym znakiem choroby była bladość, zatem przy niepewnych rokowaniach mówiono „albo martwy, albo rumiany”. Być może z tego powodu dzieci szczypano w policzki, a rumianek stanowił, obok cukru, wody i mleka, główny składnik pożywienia noworodka. Kobiecie brzemiennej, którą postrzegano jako znajdującą się pomiędzy śmiercią i życiem, nie powinno się niczego odmawiać, a wypowiadane przez nią przekleństwa miały szczególną moc.

Autor zwraca uwagę na istotną rolę apteki. Apteka pełniła funkcję nie tylko sprzedaży leków, ale też doradztwa. Apteka jawiła się jako wyjątkowe miejsce również ze względu na panującą w niej czystość i porządek.

Zanim jednak udano się do apteki, w pierwszej kolejności sięgano po tzw. babskie leki, czyli domowe sposoby. Stosowano przetwory, nalewki, zioła. Po rosół sięgano w przypadku każdej większej słabości. Herbatki z bzu i lipowe z dodatkiem suszonych malin lub soku malinowego używano napotnie. Zarobaczonym dzieciom podawano wywar z ziół, m.in. wrotyczu. Istniał zwyczaj wyprowadzania dzieci na deszcz bez nakrycia głowy – by rosły jak młoda trawa. Zarówno majowy deszcz, jaki i zioła wyrosłe po wiosennych ulewach były środkami na porost włosów.

Pewne medyczne właściwości przypisywano także zwierzętom. Walkę z uwiądem i bezpłodnością toczono, używając do leczenia fragmentów ciała kojarzonego z płodnością królika. Żabę oskarżano o wywoływanie chorób, szczególnie opuchlizn i narośli. Wierzono, że niektóre choroby powstały na skutek dostania się płaza do organizmu. Tytułowa żaba pod językiem to opuchnięcie dolnej części jamy ustnej. Ale już maść z żaby ugotowanej w oliwie stosowano w leczeniu opuchlizny, bądź wzdęciach brzucha lub gośćcu.

Więcej o żydowskiej medycynie i ściśle związanych z nią wierzeniach, których echa przetrwały w naszym języku i obyczajach, można przeczytać w tej arcyciekawej książce Marka Tuszewickiego. Zachęcam do lektury!

REKLAMA
REKLAMA

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Matka farmaceutka na urlopie Matka farmaceutka na urlopie

Urlop urlopem, a farmaceuta – i tak w pracy. Od zawodu nie da się uciec nad morze, w góry czy, jak w...

Wrzutki Wrzutki

Tupet niektórych przedstawicieli farmaceutycznych i hurtowni przekracza kolejne granice. Liczba niez...

Apteka jako punkt szczepień Apteka jako punkt szczepień

O możliwości wykonywania szczepień przez farmaceutów mówiło się już od dłuższego czasu, jednak do te...

REKLAMA

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz