Zakażenie koronawirusem SARS-CoV-2 u kobiet w ciąży

Ciąża, jako stan fizjologiczny, w którym zmianie ulega gospodarka hormonalna, a także funkcjonowanie układu immunologicznego jest przedmiotem badań wpływu COVID-19 zarówno na zdrowie przyszłej mamy, rozwój płodu oraz stan zdrowia dziecka tuż po jego urodzeniu.

Objawy COVID-19 u kobiet w ciąży

W trzech niezależnych przeglądach naukowych, które obejmowały kolejno 108, 43 i 143 kobiety ciężarne zakażone SARS-CoV-2, jako główne objawy infekcji wymienia się wysoką gorączkę, suchy i męczący kaszel, bóle mięśni, zmęczenie, bóle i duszności w klatce piersiowej. Z tego względu można stwierdzić, że objawy zakażenia nowym koronawirusem są takie same u kobiet w ciąży, jak i u innych zakażonych pacjentów w podobnym im wieku. Jednocześnie, na podstawie tych samych przeglądów naukowych, ustalono że przebieg COVID-19 u pacjentek ciężarnych ma w znacznej większości charakter łagodny (hospitalizacji na oddziałach intensywnej terapii, ze względu na krytyczny przebieg infekcji wymagało 9 z 294 opisanych pacjentek). Uważa się, że przyczyną takiego stanu rzeczy jest przede wszystkim fakt, iż większość przyszłych mam to kobiety w młodym wieku bez chorób współistniejących, które mogłyby pogorszyć przebieg COVID-19 (np. chorób sercowo- naczyniowych). Stąd, można stwierdzić, że ciąża nie wpływa na przebieg infekcji SARS-CoV-2.

Poród u chorych na COVID-19

Opisane przypadki porodów kobiet, które były zakażone SARS-CoV-2 były znacznie częściej rozwiązywane poprzez cesarskie cięcie niż ma to miejsce u kobiet zdrowych. W metanalizie Zaigham i wsp. aż 92% kobiet urodziło potomstwo właśnie w ten sposób. Kwestię urodzenia dziecka przez cesarskie cięcie w tych przypadkach, tłumaczy się głównie zwiększonym ryzykiem wystąpienia niedotlenienia dziecka przed i w trakcie urodzenia.

Opis 41 przypadków chorych na COVID-19 kobiet ciężarnych, które rodziły swoje potomstwo w trakcie infekcji wskazuje na następujące zagrożenia:

• ryzyko przedwczesnego porodu (tj. przed 37. tygodniem ciąży)
• przedwczesne pęknięcie błon płodowych;
• wystąpienia stanu przedrzucawkowego;

Nieznany natomiast jest wpływ infekcji COVID-19 na rozwijający się płód w trakcie I trymestru ciąży. Wskazuje się jedynie na fakt, jakoby hipertermia była czynnikiem teratogennym, który zwiększa ryzyko wystąpienia wad wrodzonych, a w szczególności wad cewy nerwowej.

Czy noworodek może zarazić się SARS-CoV-2 od matki? 

Kwestia zakażenia płodu, a także noworodka w trakcie porodu przez zakażoną matkę jest nadal niewyjaśniona. W badaniach, które przeprowadzono po porodzie nie stwierdzono RNA wirusa SARS-CoV-2, ani w tkance łożyska, ani w krwi pępowinowej i płynie owodniowym, co może świadczyć o tym, że nie przedostaje się on do płodu w trakcie przebiegu ciąży. Co więcej, badania przeprowadzone na kilkudziesięciu noworodkach, które zostały urodzone przez zainfekowane matki, dały wynik negatywny wobec obecności wirusa SARS-CoV-2. Jednak, zostały zarejestrowane pojedyncze przypadki pozytywnych testów na nowego koronawirusa u noworodków urodzonych przez matki zakażone. Z tego względu kwestia infekcji wertykalnej pomiędzy matką a potomstwem nadal pozostaje nierozwiązaną zagadką. Po porodzie, matki zakażone, w większości przypadków były odizolowane od swoich nowo narodzonych dzieci. Jednak, według wytycznych Royal College of Obstreticians and Gynaecologists, przy zachowaniu pewnych środków bezpieczeństwa, kontakt chorej matki z noworodkiem nie powinien zostać ograniczony. Powołuje się przy tym na fakt, iż do tej pory nie został stwierdzony przypadek zdiagnozowania koronawirusa SARS-CoV-2 w kobiecym mleku.

Dotychczasowe badania kobiet w ciąży, które zostały zakażone koronawirusem SARS-CoV-2 wskazują, że nie przechodzą one infekcji w inny sposób niż inne pacjentki w podobnym do nich wieku. Ponadto, prawdopodobieństwo zakażenia płodu lub dziecka w trakcie porodu ocenia się jako niewielkie ryzyko. Te tezy zostały opracowane jednak na niewielkiej liczbie przypadków. W związku z czym kwestia wpływu COVID-19 na przebieg ciąży, a także ryzyko związane z zakażeniem dziecka, ciągle pozostaje tematem, wobec którego powinny być stale zbierane dane, aby w przyszłości wyniki badań miały jak najbardziej wiarygodny charakter.

Bibliografia: 

1. Zaigham M, Andersson O. Maternal and perinatal outcomes with COVID-19: a systematic review of 108 pregnancies, Acta Obstet Gynecol Scand. 2020
2. Di Mascio D, Khalil A, Saccone G, Rizzo G, Buca D, Liberati M, i wsp. Outcome of Coronavirus spectrum infections (SARS, MERS, COVID-19) during pregnancy: a systematic review and meta-analysis, Am J Obstet Gynecol MFM. 2020.
3. Breslin N, Baptiste C, Gyamfi-Bannerman C, Miller R, Martinez R, Bernstein K, i wsp. COVID-19 infection among asymptomatic and symptomatic pregnant women: two weeks of confirmed presentations to an affiliated pair of New York City hospitals, Am J Obstet Gynecol MFM. 2020.
4. Team CC-R. Preliminary Estimates of the Prevalence of Selected Underlying Health Conditions Among Patients with Coronavirus Disease 2019- United States, February 12- March 28, 2020, MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2020; 69 (13):382-386.
5. Schwartz D. An Analysis of 38 Pregnant Women with COVID-19, Their Newborn Infants, and Maternal- Fetal Transmission of SARS-CoV-2: Maternal Coronavirus Infections and Pregnancy Outcomes, Arch Pathol Lab Med. 2020.
6. https://wwwrcogorguk/globalassets/documents/guidelines/2020-04-17-coronavirus-covid-19-infection-in-pregnancy.pdf
7. Khan S, Jun L, Siddique R, Li Y, Han G, i wsp. Association of COVID-19 with pregnancy outcomes in health-care workers and general women, Clin Microbiol Infect. 2020.