Jednym z wyzwań, przed którym stają obecnie naukowcy i lekarze na całym świecie jest ustalenie w jaki sposób przewlekłe schorzenia i stosowane w związku z tym leki wpływają na przebieg COVID-19. Z pierwszych obserwacji poczynionych u pacjentów zakażonych SARS-CoV-2 wynika, że podatność na infekcję jest ściśle uzależniona od współwystępowania chorób układu sercowo- naczyniowego.
Stężenie troponin, a przebieg COVID-19
Pacjenci zakażeni SARS-CoV-2, u których stwierdzono zaburzenie pracy serca, wykazują podwyższone stężenie troponin. Ponadto, występują u nich zmiany w funkcjonowaniu mięśnia sercowego, które zostają potwierdzone w badaniu elektrokardiograficznym i echokardiograficznym. Chorzy ci, są znacznie bardziej narażeni na wystąpienie powikłań wynikających z zakażenia nowym koronawirusem. W większości wymagają oni pobytu na oddziałach intensywnej opieki medycznej, a przebieg choroby jaki wykazują obarczony jest zwiększonym ryzykiem śmiertelności. Sądzi się, że wzrost stężenia troponin w trakcie hospitalizacji pacjenta chorego na COVID-19, może być markerem wskazującym na niekorzystne rokowania dla dalszej terapii.
COVID-19 a inhibitory enzymu konwertazy angiotensyny I (ACEI)
Enzym konwertazy angiotensyny II (ACEII) stanowi punkt uchwytu dla koronawirusów, w tym SARS-CoV-2. Enzym ten jest bezpośrednio związany z błoną komórkową komórek występujących w całym organizmie, jednak dla rozwoju COVID-19 istotna może być jego obecność w pęcherzykach płucnych. Ważne jest ponadto to, że u pacjentów chorych na schorzenia sercowo-naczyniowe występuje nasilone wydzielanie enzymu konwertazy angiotensyny II, co skutkuje tym, że jego większe ilości są obecne również w płucach. W związku z tym, można postawić tezę, jakoby to właśnie ilość ACEII warunkowała przebieg COVID-19. Większe ilości miejsc uchwytu dla koronawirusów w płucach mogą skutkować wystąpieniem groźniejszych objawów ze strony układu oddechowego w przebiegu COVID-19. To może tłumaczyć fakt występowania większej śmiertelności u pacjentów zakażonych SARS-CoV-2, u których występowały wcześniej choroby układu sercowo- naczyniowego.
Zwiększenie sekrecji ACEII może być również efektem zablokowania przez leki hamujące enzym konwertazy angiotensyny I, układu renina- angiotensyna- aldosteron. W związku z tym pojawiły się obawy o to, że pacjenci stosujący leki hamujące ACEI mogą być znacznie bardziej narażeni na infekcję koronawirusami, a także mogą u nich wystąpić znacznie bardziej zaostrzone objawy zakażenia.
Nie odstawiać leków!
Zarówno Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne jak i Europejskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego nie rekomendują odstawiania przez pacjentów inhibitorów ACEI, ze względu na wystąpienie ryzyka zakażeniem SARS-CoV-2, a nawet gdy u pacjentów leczonych tymi lekami zakażenie wystąpiło. Zdecydowanie, istotniejszy jest korzystny wpływ wynikający ze stosowania tych leków wobec uniknięcia zdarzeń sercowo- naczyniowych niż uniknięcie potencjalnego zagrożenia związanego ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na COVID-19, którego potwierdzenie naukowe wymaga nadal dużej ilości badań.
Cięższy przebieg COVID-19 może być ściśle uzależniony od występowania chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów zakażonych SARS-CoV-2. Nadal nie zostało stwierdzone, czy w przebiegu tej choroby następuje trwałe uszkodzenie mięśnia sercowego, jednak w trakcie jej trwania zauważalny jest wzrost stężenia troponin, będących markerem świadczącym o destrukcji układu sercowo-naczyniowego. Także, większa ilość badań wymagana jest, by potwierdzić tezę mówiącą o większym ryzyku zakażenia i cięższym przebiegu choroby, u pacjentów stosujących leki hamujące enzym konwertazy angiotensyny I. Kwestia wpływu COVID-19 na funkcje układu sercowo-naczyniowego z pewnością będzie podlegała dalszym badaniom w ośrodkach naukowych na całym świecie, co pozwoli na uzyskanie bardziej wiarygodnych wyników.
Bibliografia:
- Lippi G, Lavie CJ, Sanchis-Gomar F: Cardiac troponin I in patients with coronavirus disease 2019 (COVID-19): evidence from a meta-analysis, Prog Cardiovasc Dis 2020.
- Ryczek R, Krzesiński P. Pacjenci kardiologiczni a COVID-19- co lekarz rodzinny wiedzieć powinien, pediatr Med Rodz 2019; 15 (4): 1-4.
- https://www.eshonline.org/spotlights/esh-statement-covid-19/
- https://www.escardio.org/Councils/Council-on-Hypertension-(CHT)/News/position-statement-of-the-esc-council-on-hypertension-on-ace-inhibitors-and-ang
- Yang X, Yu Y, Xu J i wsp. Clinical course and outcomes of critically ill patients with SARS-CoV-2 pneumonia in Wuhan, China: a single-centered, retrospective, observational study, Lancet Respir Med 2020.
- Huang C, Wang Y, Li X i wsp. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China, Lancet 2020; 395: 497–506.
