Do apteki wchodzi mężczyzna. Ma zatkany nos, a wokół szyi zawiązany szalik. W środku rozmawia z kobietą ubraną w białą marynarkę, która doradza mu lek Neosine Forte. Chory decyduje się na zakup preparatu. Na koniec oboje wychodzą z apteki…
Ten kilkunastosekundowy spot telewizyjny stał się w lutym 2018 roku przedmiotem postępowania Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Organ dopatrzył się bowiem w nim naruszenia Prawa farmaceutycznego. Przepisy mówią bowiem, że reklama produktów leczniczych nie może polegać na ich prezentowaniu przez osoby znane publicznie, naukowców, osoby posiadające wykształcenie medyczne lub farmaceutyczne lub sugerujące posiadanie takiego wykształcenia (art. 55 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo farmaceutyczne)(czytaj więcej: Aflofarm odpowie przed GIF za reklamy Neosine Forte).
Po tym jak Główny Inspektor Farmaceutyczny wszczął postępowanie w tej sprawie, firma Aflofarm zmodyfikowała reklamę. W nowej wersji usunięto napis „apteka” z budynku, do którego wchodził mężczyzna. Z kolei marynarka, w którą ubrana jest kobieta polecająca lek, zmieniła kolor na różowy. Zmiany zaszły też w warstwie dźwiękowej reklamy. Kobieta prezentująca produkt tym razem wygłaszała kwestię „nie jestem farmaceutą”.
Mimo to GIF wydał decyzję nakazującą firmie zaprzestania prowadzenia reklamy leku Neosine Forte. Aflofarm nie zgodził się z tą decyzją, a sprawa trafiła do sądu…
Zmiana bez znaczenia?
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tej sprawie zapadł w listopadzie 2018 roku. WSA uchylił decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego wskazując, że organ nie uwzględnił faktu, że w trakcie trwania postępowania, firma Aflofarm zaprzestała emisji spornego spotu.
Jak wynika z akt sprawy, producent 19 lutego 2018 r. poinformował GIF o zaniechaniu emisji reklamy i wniósł o umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Tymczasem organ powziął informację, że po 23 lutego reklama Neosine Forte była nadal emitowana. Jak się później okazało, był to zmodyfikowany spot (z różową marynarką). Mimo to GIF nie przychylił się do wniosku o umorzenie postępowania twierdząc, że firma nie zaprzestała emisji reklamy, a jedynie ją nieznacznie zmodyfikowała (czytaj więcej: Aflofarm zmienia reklamy Neosine: „Nie jestem farmaceutą…”).
– Oba warianty posiadają identyczną oprawę wizualną (ukazywana jest ta sama scena – mężczyzna z objawami przeziębienia i bohaterka reklamy) zastosowano ten sam układ graficzny (czcionki, kolory). Różnice dotyczą jedynie częściowej zmiany narracji – wskazywał Główny Inspektor Farmaceutyczny.
W ocenie GIF nie była to nowa reklama, której emisja mogłaby ewentualnie uzasadniać wszczęcie nowego postępowania przy jednoczesnym umorzeniu postępowania w stosunku do spotu emitowanego w pierwotnym kształcie. Organ uznał więc, że firma Aflofarm nie zaniechała prowadzenia spornej reklamy – zaprzestała emisji spotu w jednej wersji, zastępując go jego zmienioną wersją.
To była inna reklama…
Wojewódzki Sąd Administracyjny był jednak innego zdania uznając, że GIF powinien był umorzyć postępowanie. Główny Inspektor Farmaceutyczny złożył na wyrok WSA skargę kasacyjną. Tę dopiero niedawno rozpatrzył Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z 8 czerwca 2022 r. NSA oddalił skargę kasacyjną na wyrok WSA.
– W ocenie NSA zmiany, które zostały wprowadzone w spocie reklamowym objętym postępowaniem (…) doprowadziły do zaprzestania emisji reklamy w kształcie objętym tym postępowaniem i skutkowały wyemitowaniem (w toku postępowania) reklamy w zmienionej formie i treści. Przedstawione wyżej zmiany spotu reklamowego były na tyle istotne, że nie jest uzasadnione twierdzenie organu, iż spółka, do chwili zakończenia postępowania i wydania decyzji, nie zaprzestała emisji kwestionowanej reklamy, a jedynie zaprzestała reklamy w jednej wersji – czytamy w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
NSA uznał też, że wbrew twierdzeniom GIF wprowadzone w reklamie zmiany nie dawały podstaw do uznania, iż w dacie podejmowania decyzji administracyjnej oceniana reklama, była sprzeczna z treścią art. 55 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo farmaceutyczne.
Sygn. akt II GSK 348/19
©MGR.FARM
