W czerwcu powstał projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks karny, ustawy – Kodeks wykroczeń oraz ustawy – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia. Ma on na celu zwiększenie ochrony funkcjonariuszy publicznych oraz osób, które – choć nie posiadają formalnego statusu funkcjonariusza – narażają swoje zdrowie i życie w celu ochrony porządku publicznego, ratowania innych ludzi, czy też udzielania świadczeń zdrowotnych. Od 2022 roku zarówno farmaceuci, jak i technicy farmaceutyczni, są objęci ochroną przewidzianą dla funkcjonariusza publicznego.
– Projektowane zmiany wpisują się w aktualne tendencje w doktrynie prawa karnego, zgodnie z którymi ochrona osób narażonych na agresję w związku z pełnieniem swoich funkcji powinna być priorytetem państwa – czytamy w uzasadnieniu do projektu.
Do 5 lat za narażenie na utratę życia lub zdrowia
Jedną ze zmian przewidzianych w projekcie jest zaostrzenie odpowiedzialności za naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych. Warto zwrócić uwagę, że w zaostrzonych przepisach mowa o narażeniu. Jeżeli czyn naraża pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, sprawca podlegać będzie karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Na wniosek pokrzywdzonego obowiązkowo musi nastąpić publikacja wyroku.
– Potrzeba takiej regulacji wynika z jednej strony z dążenia do zniechęcenia potencjalnych naśladowców, a z drugiej do moralnego zadośćuczynienia pokrzywdzonemu – mówi uzasadnienie.
Obecnie najwyższy wymiar kary to pozbawienie wolności do lat trzech.
- Czytaj również: Nie więcej niż 2 miesiące na zniesienie zakazu reklamy aptek…
Jak mówią dane Ministerstwa Sprawiedliwości, w latach 2015-2024 liczba skazań osób dorosłych za przestępstwo naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej, kształtowała się na poziomie ok. 1,8 tys. – 3,2 tys. Oznacza to, że 85% postępowań wszczętych w tych latach zakończyło sie skazaniem sprawcy. W ostatnich 4 latach najczęściej wymierzane były kara grzywny i kara ograniczenia wolności (mniej wiecej co czwarty wyrok). Kara pozbawienia wolności dotyczyła co piątego skazanego.
Będą kary za atak słowny
Nowością jest wprowadzenie trybu ścigania na wniosek poszkodowanego w przypadku naruszenia jedynie czci lub godności osoby odpierającej atak. Dlaczego zdecydowano się na podejście „na wniosek”, a nie „z urzędu”?
– W wielu bowiem wypadkach pokrzywdzony może nie być zainteresowany prowadzeniem takiego postępowania, nieuchronnie wymuszającego poświęcenie przez niego czasu związanego z udziałem w czynnościach procesowych – znajdujemy w uzasadnieniu.
Jak wyjaśnia Ministerstwo Sprawiedliwości, regulacja ta wprowadza wzmocnioną ochronę prawną dla osób, które podejmują interwencję w obronie innych. Chodzi o osoby, które działają na rzecz ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego i – przełamując niejednokrotnie strach oraz narażając się na agresywną reakcję przestępcy – reagują na przestępcze zachowania. Takie sytuacje mogą mieć miejsce również w aptekach.
– Tak więc atak na te osoby, również atak godzący w cześć lub godność tej osoby, powinien być traktowany w sensie prawnym tak samo jak atak na funkcjonariusza publicznego – przedstawia uzasadnienie projektowe.
Prokurator Generalny wprowadza nowe wytyczne
W odpowiedzi na nasilenie się zjawiska agresji słownej i fizycznej w połowie lipca powstały „Wytyczne w sprawie prowadzenia postępowań o przestępstwa popełniane na szkodę osób udzielających świadczeń zdrowotnych, pierwszej pomocy, czynności ratunkowych, a także innych osób wykonujących obowiązki służbowe i zawodowe, które na mocy przepisów szczególnych korzystają z ochrony przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych”. Wydał je Prokurator Generalny Adam Bochnar. Obowiązują one wszystkich prokuratorów od momentu publikacji.
Wytyczne nakazują, aby każdorazowo po uzyskaniu przez prokuratora informacji o zdarzeniu mogącym świadczyć o popełnieniu przestępstwa na szkodę ww. osób podczas i w związku z wykonywaniem przez nie obowiązków zawodowych, podjąć niezwłocznie działania z urzędu w celu jej weryfikacji. A w razie potwierdzenia wszcząć postępowanie przygotowawcze.
Adam Bodnar podkreśla konieczność każdorazowej oceny, czy okoliczności popełnienia czynu uzasadniają przyjęcie, że miał on charakter chuligański. A to następnie powinno znaleźć odzwierciedlenie w składanych przez prokuratorów wnioskach o wymiar kary.
- Czytaj również: Farmaceuci chcą no-fault i większej ochrony poza aptekami
Wytyczne odnoszą się także do działań o charakterze prewencyjnym, mających zapobiegać popełnianiu przestępstw wobec osób wykonujących zawody medyczne. W tym celu prokuratorzy powinni składać wnioski o podanie wyroków skazujących do publicznej wiadomości. Ma to być wyraźny sygnał dla społeczeństwa, że agresja wobec osób niosących pomoc medyczną spotka się z nieuchronną karą.
©MGR.FARM
