Biuro Analiz Sejmowych wydało opinię o zgodności proponowanych zmian w Prawie farmaceutycznym, z prawem Unii Europejskiej. Zastrzeżenia wzbudził tylko art. 99 ust. 3b dotyczący określenia zasad demograficznych i geograficznych dotyczących wydawania zezwoleń na prowadzenie apteki. BAS uważa, że może on być uznany za sprzeczny z prawem unijnym.
Zdaniem BAS określone w projekcie wymogi dotyczące uzyskania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej spełniają kryteria uzasadniające ograniczenie swobody przedsiębiorczości w rozumieniu traktatowy. Jest o tyle istotne, że państwa członkowskie mogą wprowadzać regulacje w zakresie określania zasad dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej, lecz pod pewnymi warunkami. Jak wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej środki krajowe, które mogłyby utrudnić lub uczynić mniej atrakcyjnym korzystanie z podstawowej swobody, jaką daje swoboda przedsiębiorczości, powinny spełniać cztery warunki: 1) muszą być stosowane w sposób niedyskryminujący, 2) muszą być usprawiedliwione nadrzędnymi wymogami interesu ogólnego, 3) muszą być odpowiednie dla zapewnienia realizacji zamierzonego celu i 4) nie mogą wykraczać poza to, co konieczne dla realizacji tego celu.
– W przypadku opiniowanego projektu istotne jest to, że wśród nadrzędnych względów interesu ogólnego, które mogą uzasadniać ograniczenia swobód gwarantowanych w TfUE, takich jak swoboda przedsiębiorczości, jest ochrona zdrowia publicznego – pisze BAS. – W ocenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, państwo członkowskie może podjąć środki, które w najszerszym możliwym zakresie zmniejszą zagrożenie dla zdrowia publicznego, w tym w szczególności zagrożenie dla pewnego i należytej jakości zaopatrzenia ludności w produkty lecznicze, gdyż skutki lecznicze odróżniają je zasadniczo od innych towarów.
Biuro Analiz Sejmowych przytoczyło też argument, wielokrotnie wysuwany przez samorząd aptekarski mówiący, że „państwo członkowskie może uznać, że w odróżnieniu od placówki prowadzonej przez farmaceutę, prowadzenie apteki przez niefarmaceutę może stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego, w szczególności dla pewności i jakości detalicznej dystrybucji produktów leczniczych, ponieważ osiąganie zysków w ramach prowadzenia apteki nie jest ograniczane czynnikami, które charakteryzują działalność farmaceutów, takimi jak wykształcenie, doświadczenie zawodowe i odpowiedzialność, jaka na nich ciąży, zważywszy na ewentualne naruszenie przepisów prawnych lub zasad etyki zawodowej nie tylko obniża wartość jego inwestycji, ale także podważa ich byt zawodowy”.
– W konsekwencji Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że art. Traktatu o Wspólnotach Europejskich [obecnie – art. 49 TfUE] nie stoi na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które uniemożliwiają osobom nieposiadającym dyplomu farmaceuty posiadanie i prowadzenie apteki.
Zastrzeżenia BAS wzbudziło proponowane brzmienie art. 99 ust. 3b Prawa farmaceutycznego, mówiącego o ograniczeniach demograficznych i geograficznych dotyczących wydawania zezwoleń na prowadzenie apteki.
– Art. 49 TfUE stoi na przeszkodzie tego rodzaju przepisom krajowym, o ile wprowadzone w nich zasady uniemożliwiają w jakimkolwiek rejonie o szczególnych cechach demograficznych utworzenie wystarczającej liczby aptek mogących zapewnić odpowiednią opiekę farmaceutyczną – czytamy w opinii Biura Analiz Sejmowych. – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreślił, że jednolite stosowane na danym terytorium przesłanek związanych z gęstością zaludnienia oraz minimalną odległością między aptekami określonych w przepisach krajowych w celu utworzenia nowej apteki w pewnych okolicznościach niesie z sobą ryzyko, że nie zapewni się odpowiedniego dostępu do opieki farmaceutycznej w rejonach posiadających określone szczególne cechy demograficzne, odnośnie do przesłanej związanych z gęstością zaludnienia.
Zdaniem BAS jednolite stosowanie przesłanek bez możliwego odstępstwa mogłoby doprowadzić na niektórych obszarach wiejskich, na których ludność jest zazwyczaj rozproszona i mniej liczna, że niektórzy zainteresowani mieszkańcy znajdą się poza rozsądnym zasięgiem lokalnym apteki i zostaną tym samym pozbawieni odpowiedniego dostępu do opieki farmaceutycznej.
Źródło: sejm.gov.pl
