Wyróżnia się dwie podstawowe drogi podania leku: enteralną i parenteralną. Każdą postać leku można przypisać do jednej z nich. Nie inaczej jest z lekami wziewnymi, które zalicza się do z form parenteralnych, a więc pozwalających na dostarczenie leku do ustroju z pominięciem układu pokarmowego. W przeciwieństwie od pozostałych leków pozajelitowych, w tym przypadku nie dochodzi jednak do przerwania powłok skórnych. Charakterystyczne dla podanie wziewnego, jest również działanie miejscowe, przyjętego w ten sposób leku, które ogranicza się do układu oddechowego. Choć podejmowane są próby aplikowania w ten sposób niektórych leków w celu uzyskania działania ogólnoustrojowego…
W przypadku niektórych chorób, stosowanie leków w postaci wziewnej, ma przewagę nad podaniem doustnym lub pozajelitowym. W leczeniu rozedmy płuc, astmy czy zapalenia oskrzeli pozwala ono na osiągnięcie wysokiego stężenia leku w drogach oddechowych, jak i ograniczenie ogólnoustrojowych działań niepożądanych, dzięki minimalnemu stężeniu leku we krwi. Działanie terapeutyczne jest też osiągane znacznie szybciej. Ten sposób podawania leków wykorzystywany jest także w terapii mukowiscydozy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, leczenia zakażeń grzybiczych układu oddechowego, zespołu nieruchomych rzęsek, przewlekłego zapalenia krtani oraz stanów pooperacyjnych dróg oddechowych. Wziewna droga podania leku jest też obecnie jedynym sposobem po dawania niektórych cennych w terapii substancji, takich jak dornaza alfa. Inhalacja substancji leczniczych w chorobach płuc umożliwia również zredukowanie ich dawek ze względu na ich absorpcję niezależną od efektu pierwszego przejścia w wątrobie przy jednocześnie bezbolesnym, nieinwazyjnym i wygodnym podaniu.
Ze względu na dużą powierzchnię wchłaniania i znacznie rozbudowany system naczyń włosowatych w płucach, podanie wziewne może również zapewniać dobre wchłanianie substancji na drodze dyfuzji biernej, co niekiedy umożliwia uzyskanie działania ogólnoustrojowego. Obecnie rozważa się możliwość wykorzystania wziewnych postaci leków do systemowego podawania środków przeciwbólowych, substancji stosowanych w terapii migren, chorób nowotworowych czy hormonoterapii zastępczej. Ten sposób podania może być alternatywą dla iniekcji substancji o charakterze białkowym.
Nieocenioną wartością dodaną, w przypadku podawania leków drogą wziewną, jest również możliwość zastosowania jej podczas znieczulenia ogólnego – zarówno jako indukcja znieczulenia po podaniu krótkodziałającego anestetyku dożylnego, jak i podtrzymywanie znieczulenia ogólnego.
[b]Historia inhalatora[/b]
Pierwsze wzmianki o stosowaniu inhalacji jako metody wprowadzania substancji leczniczych do organizmu odnotowała medycyna ajurwedyjska ok. 2000 lat p.n.e. W Indiach palono ziołowe preparaty bielunia dziędzierzawy, zawierającego alkaloidy o właściwościach antycholinergicznych. Podobny efekt osiągano w starożytnym Egipcie rzucając ziele lulka czarnego na rozgrzane cegły i wdychając pary zawierające hioscyjaminę. Mniej więcej w tym samym czasie w Ameryce Południowej Indianie zaczęli tworzyć fajki i inne urządzenia do inhalowania dymu tytoniowego. Jednak to Stary Kontynent był miejscem powstania urządzenia, które działaniem przypominało – przynajmniej, jeśli chodzi o podstawy – współczesne inhalatory. Hipokrates stworzył bowiem prosty garnek z dziurkami w pokrywie, który umożliwiał inhalację zawartych w środku substancji.
Na rozwój idei inhalatora trzeba było jednak poczekać jeszcze dwa tysiąclecia. Samo słowo ‘inhalator’ pojawiło się po raz pierwszy w wydanej w 1778 r. książce angielskiego lekarza Johna Mudge’a pt. „A Radical and Expenditious Cure for a recent Catarrhous Cough”. Opisał on substancje przydatne w leczeniu chorób dróg oddechowych oraz urządzenie do ich aplikacji. Inhalator Mudge’a był niczym innym jak cynowym kuflem, służącym do wdychania par opium w celu leczenia kaszlu. W latach 60. XIX wieku we Francji i Anglii, skonstruowano pierwsze modele inhalatorów. Był to bardzo odległy początek terapii wziewnej. W tym samym czasie powstały też pierwsze atomizery i nebulizatory na gruncie odkryć przemysłu perfumeryjnego i mody na inhalowanie wód termalnych w Spa. Z tego okresu pochodzi m.in. przenośny inhalator dr Jeana Sales-Girons.
W roku 1889 stworzono urządzenie o nazwie Carbolic Smoke Ball. Była to gumowa piłka z sitem naprzeciwko wylotu. W czasie ściskania piłki następowało rozbijanie agregatów proszku, zawierającego w składzie ciemierzycę, kwas karbolowy i lukrecję. Późniejszy okres międzywojenny zaowocował stworzeniem ręcznych nebulizatorów, które umożliwiały terapię chlorowodorkiem adrenaliny. W tym samym czasie powstały również wczesne nebulizatory elektryczne z zastosowaniem sprężonego powietrza. Czasy powojenne dały natomiast początek współcześnie znanym inhalatorom suchego proszku (DPI) czy inhalatorom ciśnieniowym z dozownikiem (pMDI). W 1948r. firma Abbot Lab wypuściła na rynek swój Aerohaler do terapii penicyliną G. 100 tysięcy jednostek antybiotyku uwięzione w naboju z sitkiem ładowało się do inhalatora i podczas wdechu poprzez uderzenie metalowej kulki w nabój następowało wytrząśnięcie proszku do strumienia powietrza. Pierwszy inhalator typu MDI został opatentowany w roku 1956 nakładem Riker Labs jako Medihaler-Epi do terapii epinefryną i Medihaler-Iso do leczenia izoproterenolem. Lata 60. przyniosły natomiast stworzenie pierwszych nebulizatorów ultradźwiękowych.
[center][b]Przeczytałeś tylko [color=#FF0000]20%[/color] całego artykułu. Reszta dostępna po zakupie najnowszego numeru MGR.FARM lub prenumeraty w sklepie [url=https://farmacja.pl/zakupy]farmacja.pl/zakupy[/url][/b][/center]
[center][i]W dalszej części artykułu między innymi o rodzajach inhalatorów i nebulizatorów dostępnych w polskich aptekach oraz porównanie ich wad i zalet…[/i][/center]
[url=https://farmacja.pl/zakupy][img]https://mgr.farm/sites/default/files/mgr_15.png[/img][/url]
