Dzieci są szczególną grupą pacjentów ze względu na większe wymagania przy doborze dawki, jak i postaci leku. Do istotnych czynników branych pod uwagę przy określaniu wyżej wymienionych parametrów należy wiek i masa ciała dziecka. W praktyce aptecznej przy sporządzaniu leków recepturowych dawki dla dzieci oblicza się na podstawie farmakopealnych dawek dla dorosłych uwzględniając masę, wiek lub powierzchnię ciała dziecka. Te najczęściej stosowane wzory to wzór Younga i wzór Clarka.
Niestety nie zawsze zdają one egzamin. Istnieją bowiem różnice w fizjologii między organizmem dorosłego i dziecka na poziomie absorpcji, metabolizmu i eliminacji leku. Im młodszy organizm tym większe różnice. Wszelkie zmiany w organizmie związane ze wzrastaniem i dojrzewaniem zachodzą szybciej. Dlatego właśnie określanie dawek pediatrycznych powinno odbywać się na podstawie danych literaturowych, a nie na zasadzie przeliczania z dawki dla osoby dorosłej. Problem z obliczeniem dawki pojawia się w przypadku otyłego dziecka. Wtedy kalkulacje na podstawie masy ciała mogą być nieobiektywne. Z kolei obliczenia dawki na podstawie powierzchni ciała, które mogą wydawać się najbardziej miarodajne, zupełnie nie sprawdzają się u wcześniaków. U nich bowiem powierzchnia ciała może zwiększyć się o 1-2% w ciągu dnia. Trudność może też stanowić dokładne określenie wzrostu.
Problemem bywają również działania niepożądane związane z nieracjonalnym stosowaniem leków u dzieci. Pod tym pojęciem kryje się stosowanie leków we wskazaniach, w których skuteczność nie została klinicznie potwierdzona, ignorowanie ograniczeń i przeciwwskazań do stosowania leków oraz praktykowanie terapii skojarzonej, która nie zwiększa skuteczności terapeutycznej, zwiększa zaś ryzyko występowania polekowych działań niepożądanych.
Klasycznym przykładem nieprawidłowości jest podawanie antybiotyków w infekcjach wirusowych układu oddechowego czy stosowanie chemioterapeutyków przeciwbakteryjnych np. nifuroksazydu w biegunkach wirusowych, kiedy to leki przeciwbakteryjne mogą wydłużać czas trwania biegunki poprzez ich niekorzystny wpływ na ekosystem jelit, odgrywający ważną rolę w walce z infekcją wirusową. Brak znajomości uwarunkowań farmakokinetycznych antybiotyków powoduje przepisywanie dzieciom kropli z gentamycyną lub tobramycyną do nosa. Wiadomo, że skuteczność aminoglikozydów zależy od maksymalnego stężenia osiąganego przez antybiotyk, co w przypadku podania tą drogą jest niemożliwe.
Więcej o stosowaniu leków u dzieci, w najnowszym numerze magazynu MGR.FARM.
[center] [/center]
Źródło: MGR.FARM
