REKLAMA
Magazyn mgr.farm
Redakcja mgr.farm

Mamy za mało farmaceutów ze specjalizacją z farmacji klinicznej i szpitalnej

śr. 14 listopada 2018, 09:43

„Jeżeli chcemy mieć dobrze wyszkolonych farmaceutów szpitalnych, którzy zadbają o budżety szpitalne to Ministerstwo Zdrowia musi pomóc i dofinansować te specjalizacje” – mówi dr n. farm. Krystyna Chmal-Jagiełło w wywiadzie dla magazynu AptekaSzpitalna.pl. Jej zdaniem teraz jak nigdy wcześniej Ministerstwo Zdrowia zrozumiało jak ważną rolę może pełnić farmaceuta w szpitalu, ile może zrobić i że warto wzmocnić tę grupę zawodową.

Jeżeli kierownik apteki szpitalnej nie będzie musiał posiadać specjalizacji, to może tylko być asystentem ze znacznie mniejszym uposażeniem. (fot. szpitalrydygier.pl)

Kilka miesięcy temu dr n. farm. Krystyna Chmal-Jagiełło objęła funkcję konsultanta krajowego w dziedzinie farmacji szpitalnej. W wywiadzie dla magazynu AptekaSzpitalna.pl opowiedziała o co zamierza zabiegać w Ministerstwie Zdrowia, by poprawić stan polskiej farmacji szpitalnej.

– Brak ustawy o zawodzie farmaceuty oraz regulacji zatrudnienia i finansowania farmaceutów w szpitalu doprowadził do skrajnej dobrowolności zarządzających szpitalami. Kiedy dyrektorami szpitali byli lekarze łatwiej było im zrozumieć jak ważną rolę i jak ważne zadania wykonują koledzy farmaceuci z tej samej uczelni medycznej. Wiedzieli jaki wielki zakres wiedzy posiadają farmaceuci i ile można skorzystać z ich kompetencji. Obecnie coraz częściej dyrektorami szpitali są prawnicy i ekonomiści dla których apteka szpitalna stała się jedynie magazynem szpitalnym. Jednak podczas akredytacji szpitala cała odpowiedzialność za „farmakoterapię” w szpitalu spada na aptekę szpitalną – mówi Krystyna Chmal-Jagiełło.

REKLAMA

Jednocześnie przypomina ona, że zgodnie z obowiązującymi przepisami w każdym Zakładzie Opieki Zdrowotnej musi być apteka szpitalna lub dział farmacji.

REKLAMA

– Ale nie jest powiedziane gdzie muszą być apteki szpitalne, a gdzie działy farmacji, nawet duży 1000-łóżkowy szpital może mieć tylko dział farmacji, w którym będzie pracował tylko jeden farmaceuta (kierownik) – mówi Chmal-Jagiełło. – Oczywiście w praktyce jest to nierealne, ale w teorii tak i ta teoria z roku na rok jest bliższa praktyce. Szpitale nawet jak mają apteki szpitalne to zdarza się coraz częściej, że pracuje w nich tylko jeden lub dwóch farmaceutów.

Konsultant krajowy w dziedzinie farmacji szpitalnej podkreśla, że na dzień dzisiejszy zdecydowanie mamy za mało farmaceutów ze specjalizacją farmacji klinicznej i również farmacji szpitalnej.

– Obecnie są pojedyncze szpitale, w których jest zatrudniony farmaceuta na oddziale, albo są zatrudnieni w aptece szpitalnej i wychodzą na oddziały, gdzie uczestniczą w odprawach lekarskich i pomagają w ustalaniu farmakoterapii. Szczególnie pomocni są w ustalaniu antybiotykoterapii, żywienia pozajelitowego i w leczeniu pacjentów onkologicznych – mówi Krystyna Chmal-Jagiełło.

Jej zdaniem specjalizacje dla farmaceutów są niezbędne. W medycynie nie może pełnić kierowniczej funkcji ordynator lekarz, który nie ma specjalizacji. W szpitalach są stanowiska dla „białego” personelu wyższego młodszy asystent, asystent, starszy asystent. Starszy asystent musi mieć specjalizację. Spośród starszych asystentów wybiera się ordynatorów. Jej zdaniem jeżeli kierownik apteki szpitalnej nie będzie musiał posiadać specjalizacji, to może tylko być asystentem ze znacznie mniejszym uposażeniem.

REKLAMA

– Lekarze obecnie wykonują specjalizację na rezydenturach, a więc za pieniądze Ministerstwa Zdrowia, natomiast farmaceuci muszą za tę specjalizację zapłacić z własnej kieszeni. Lekarz jak zrobi specjalizację może ją wykorzystać w prywatnej praktyce, a farmaceuta szczególnie szpitalny tylko w tym jednym szpitalu. Jeżeli chcemy mieć dobrze wyszkolonych farmaceutów szpitalnych, którzy zadbają o budżety szpitalne to Ministerstwo Zdrowia musi pomóc i dofinansować te specjalizacje – twierdzi Chmal-Jagiełło.

Cały wywiad można przeczytać w serwisie AptekaSzpitalna.pl[/url].

REKLAMA
REKLAMA
Artykuł sponsorowany
Redakcja mgr.farm

Niedobór witamin i minerałów u seniorów – jak im pomóc?

24 listopada 202214:55

Dieta osób starszych powinna opierać się nie tylko o prawidłowy bilans energetyczny spożywanych posiłków. Niezwykle istotne jest także, aby na konsumowane potrawy składały się różnorodne produkty, które dostarczą organizmowi odpowiednich ilości składników odżywczych, minerałów oraz witamin. Niestety, osoby w wieku senioralnym często nie stosują się do zasad prawidłowego żywienia. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest mnóstwo. […]

Dieta osób starszych powinna opierać się nie tylko o prawidłowy bilans energetyczny spożywanych posiłków. Niezwykle istotne jest także, aby na konsumowane potrawy składały się różnorodne produkty, które dostarczą organizmowi odpowiednich ilości składników odżywczych, minerałów oraz witamin. Niestety, osoby w wieku senioralnym często nie stosują się do zasad prawidłowego żywienia. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest mnóstwo. Począwszy od zaburzeń fizjologicznych, poprzez problemy natury emocjonalnej, na czynnikach ekonomicznych kończąc. Dlatego tak istotne jest dostarczanie do organizmu przez osoby starsze w odpowiednich proporcjach wszelkich składników odżywczych wraz z niezbędnymi witaminami i minerałami [3].   

CZYNNIKI WPŁYWAJĄCE NA WYSTĄPIENIE NIEDOŻYWIENIA U SENIORÓW

Niestosowanie się przez osoby starsze do zasad prawidłowego żywienia często nie jest bezprzyczynowe. Wśród czynników, które mogą na taki stan rzeczy wpływać, możemy wyróżnić:

REKLAMA
  • spowolniony metabolizm: wpływa na słabsze odczuwanie głodu, wolniejszą perystaltykę jelit, a także pogorszenie wchłaniania składników odżywczych; 
  • choroby zębów i przyzębia: skutkują one wystąpieniem problemów z pobieraniem pokarmów, a tym samym znacznie zmniejsza się różnorodność spożywanych posiłków;
  • choroby układu pokarmowego i zaburzenia aktywności enzymów trawiennych: mogą prowadzić do zaburzeń wchłaniania dostarczanych wraz z pożywieniem składników odżywczych;  
  • zanik smaku oraz węchu: wiąże się to z tym, że osoba starsza nie odczuwa przyjemności z jedzenia; 
  • zaburzenia emocjonalne: ich występowanie wiąże się z problemami z racjonalnym myśleniem i problemami z poczuciem czasu. W związku z tym nie spożywają oni posiłków regularnie oraz nie przywiązują wagi do jakości spożywanych posiłków; 
  • złe warunki materialno-bytowe: problemy ekonomiczne powodują, że seniorów nie stać na zakup odpowiedniej jakościowo i ilościowo żywności; 
  • samotność: wielu seniorów nie przywiązuje wagi do jakości przygotowywanych posiłków, gdyż czują się wykluczeni społecznie; 
  • zażywanie niektórych leków: np. glikokortykosteroidy zaburzają wchłanianie wapnia i metabolizm mikroelementów; leki przeczyszczające wpływają negatywnie na wchłanianie witamin A,D3,K; tetracykliny zaburzają wchłanianie witamin D3, B6, kwasu foliowego; inhibitory pompy protonowej zaburzają wchłanianie witaminy B12 [2,4,5,6];

NIEDOBORY WITAMIN I SKŁADNIKÓW MINERALNYCH U OSÓB STARSZYCH

Ze względu na powyższe czynniki, niezwykle istotne jest, aby dieta osób starszych dostarczała do ich organizmu odpowiednią ilość składników odżywczych, witamin oraz minerałów. Powinna ona uwzględniać takie czynniki, jak stan fizjologiczny seniora, wiek, płeć, nałogi, czy stosowane leki. Dieta nie zawsze okazuje się wystarczająca do tego, by uzupełnić wszelkie niedobory odżywcze. W takich sytuacjach zaleca się zastosowanie odpowiednio skomponowanych suplementów diety. Należy, jednak pamiętać, że nie są one nieobojętne dla zdrowia człowieka. Nieodpowiednio dobrane mogą wywoływać działania niepożądane i wchodzić w interakcje ze stosowanymi lekami. Dlatego ważne jest, aby ich zakupu dokonywać w aptekach, gdzie fachowy personel udzieli stosownych informacji odnośnie składu danego preparatu, czy zaleceń dotyczących jego dawkowania [3]. 

REKLAMA

U osób powyżej 65. roku życia obserwuje się, m.in. deficyt witaminy D3. Jej niedobór może przyczyniać się do rozwoju chorób nowotworowych, chorób serca, cukrzycy typu I, a także chorób psychicznych. Ważną kwestią wynikającą z niedoboru tej witaminy jest zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, co przyczynia się do rozwoju osteoporozy oraz osłabienia siły mięśniowej [7].  

Innymi witaminami, które koniecznie powinny się znaleźć w diecie seniorów, są witaminy A, C i E. Są one silnymi utleniaczami, dzięki czemu spowalniają procesy starcze, a także zapobiegają rozwojowi miażdżycy oraz chorób nowotworowych [3]. Co więcej, witamina C korzystnie wpływa na gojenie się wszelkiego rodzaju owrzodzeń i odleżyn, a witamina E odgrywa zasadniczą rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego [2,5].  U osób w podeszłym wieku wzrasta także zapotrzebowanie na witaminy z grupy B. Przykładowo odpowiednia podaż witamin B2, B6, B12 i kwasu foliowego opóźnia rozwój choroby Alzheimera [5]. Natomiast niedobór kwasu foliowego, witaminy B12 oraz żelaza może ujawnić się w postaci anemii [3]. Osoby w wieku senioralnym powinni ponadto zwrócić uwagę na właściwą podaż wapnia i fosforu. Ma to istotne znaczenie dla zahamowania rozwoju niekorzystnych zmian w ich układzie kostnym. U osób w podeszłym wieku stwierdza się także dość często niedobór takich składników mineralnych jak cynku, magnezu, selenu, czy chromu [5].  

Przykładem preparatu zawierającego w swoim składzie kompleks witamin oraz minerałów pozwalających na wzmocnienie funkcjonowania organizmu osób starszych jest Pharmaton Geriavit®. Co więcej, w jego składzie znajduje się także ekstrakt z żeń-szenia będący źródłem ginsenozydów. Substancje te posiadają szereg właściwości prozdrowotnych. Mają one, m.in. zdolność stymulowania hemoglobiny do przyłączania większej ilości tlenu, a także pobudzają aktywność makrofagów, komórek NK, neutrofili i zwiększają syntezę cytokin prozapalnych [8].

Dzięki temu: 

REKLAMA
  • następuje wzrost odporności; 
  • poprawie ulega pamięć i koncentracja; 
  • wzrasta ogólna wydolność fizyczna i psychiczna organizmu [9]; 

Z tego względu stosowanie preparatu Pharmaton Geriavit nie tylko poprawia funkcjonowanie ludzkiego organizmu i zmniejsza ryzyko rozwoju przewlekłych chorób, ale i zapewnia witalność i pełnie energii na każdy dzień. 

Warto uświadamiać w tym osoby starsze, które nie zawsze potrafią samodzielnie dokonać właściwego wyboru odpowiednich preparatów uzupełniających niedobory witaminowo-mineralne. Zbliżające się święta Bożego Narodzenia mogą być idealną okazją, by zadbać o swoich rodziców i dziadków. Podarowanie im wysokiej jakości preparatu, którego zażywanie poprawi ich jakość życia może być najlepszym prezentem.

Bibliografia: 

  1. Gancarek J, Wanot B, Biskupek-Wanot A.  Proces starzenia i jego aspekty. Zaburzenia odżywiania. DOI: 10.16926/daziw.2020.05
  2. Dąbrowska K, Wanot B, Pilis K. Starzenie się i dieta osób starszych. DOI: 10.16926/daziw.2020.07
  3. Macias M, Doskocz J, Biskupek-Wanot A, Doskocz M. Żywienie i suplementy diety u osób starszych. DOI: 10.16926/daziw.2020.11
  4. Burmecha-Olszowy M, Kaczyński M. Żywienie osób w wieku podeszłym. Alter Ego Seniora 2014; 1 (2): 40-41. 
  5. Jurczak I, Barylski M, Irzmański R. Znaczenie diety u osób w wieku podeszłym- ważny aspekt prewencji zdrowia czy nieistotna codzienność? Geriatria 2011; 5: 127-133. 
  6. Duda G, Saran A. Polskie rekomendacje dotyczące spożywania witamin i składników mineralnych przez osoby w starszym wieku, Farmacja Współczesna 2008; 1: 16-23.
  7. Kupisz-Urbańska M, Galus K Epidemiologia niedoboru witaminy D u osób w podeszłym wieku. Wybrane Zagadnienia. Gerontologia Polska 2011; 19 (1): 1-6. 
  8. Jankowska K, Suszczewicz N. Naturalne metody wspomagania odporności w walce z koronawirusem, Wiedza Medyczna 2020; wydanie specjalne: 46-65.
  9. Dąbrowska- Bernstein B, Moskalik M, Wydro D. Adaptogeny korygujące reakcję organizmu na stres i zaburzenia homeostazy- pomocą w prewencji chorób cywilizacyjnych, 2015. 

MAT-PL-2202376-1.0-11.2022

REKLAMA