Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. Naukowcy odkryli, że metformina osłabia istotne korzyści w zakresie funkcjonowania naczyń krwionośnych, sprawności fizycznej i kontroli poziomu cukru we krwi, które zazwyczaj można uzyskać dzięki ćwiczeniom.
Metformina jako podstawa leczenia cukrzycy
Metformina jest lekiem pierwszego rzutu w leczeniu cukrzycy i często zaleca się, aby pacjenci z wysokim stężeniem glukozy we krwi przyjmowali metforminę nie zapominając jednocześnie o aktywności fizycznej. „Dwie sprawdzone terapie powinny dawać lepsze rezultaty” – argumentują naukowcy i lekarze. Jednak nowe badanie przeczy słuszności takiego postępowania.
Niektóre badania wskazują, że metformina może zakłócać pozytywne procesy adaptacyjne zachodzące podczas ruchu. W związku z tym naukowcy z Uniwersytetu Rutgersa w stanie New Jersey w USA postanowili sprawdzić, czy metformina rzeczywiście osłabia wrażliwość naczyń krwionośnych na insulinę u dorosłych z ryzykiem zespołu metabolicznego i ogranicza korzystne efekty aktywności fizycznej.
Przebieg badania
Naukowcy przeprowadzili 16-tygodniowe badanie, podczas którego uczestnicy zostali podzieleni na cztery grupy. W badaniu wzięły udział 72 osoby dorosłe obciążone dużym ryzykiem zespołu metabolicznego.
Dwie grupy wykonywały ćwiczenia o niskiej intensywności przez 5 dni w tygodniu, przyjmując jednocześnie metforminę lub placebo. Kolejne dwie grupy wykonywały ćwiczenia o wysokiej intensywności również przez 5 dni w tygodniu, stosując albo metforminę, albo placebo. Badacze obserwowali, jak zmienia się funkcjonowanie naczyń krwionośnych pod wpływem insuliny, aby ocenić wpływ podawanego leku na te zmiany.
Wyniki badania wykazały, że ćwiczenia fizyczne u pacjentów, którzy nie stosowali metforminy przynosiły lepsze efekty. Metformina zmniejszała ogólne korzyści metaboliczne wynikające z aktywności fizycznej. Ćwiczenia u pacjentów, którzy nie stosowali metforminy znacząco poprawiły wydolność tlenową, o czym świadczy wzrost VO₂max, czyli maksymalnego pułapu tlenowego.
Metformina hamuje pozytywny wpływ ćwiczeń na naczynia krwionośne
– Funkcjonowanie naczyń krwionośnych poprawiło się dzięki treningowi, niezależnie od jego intensywności – powiedział w komunikacie prasowym Steven Malin, profesor z Katedry Kinezyologii i Zdrowia Uniwersytetu Rutgers i główny autor badania – Metformina osłabiała korzyści dla naczyń krwionośnych płynące z ćwiczeń i pokazała, że nie ma różnicy między ćwiczeniami o różnej intensywności, jeśli chodzi o wpływ tego leku na zdrowie naczyń.
Naukowcy podkreślili, że metformina zwykle poprawia funkcję naczyń, ale w połączeniu z ćwiczeniami może zmniejszać niektóre kluczowe korzyści dla naczyń, które zwykle pojawiają się podczas treningu.
W badaniu metformina osłabiała pozytywny wpływ aktywności fizycznej na naczynia krwionośne i metabolizm, typowy dla ćwiczeń fizycznych. W szczególności wpływała na indukowaną wysiłkiem poprawę rozkurczu mięśni stymulowanego insuliną i przepływu krwi w mięśniach. Osłabiała również obniżanie stężenia glukozy na czczo.
Autorzy artykułu tłumaczą, że metformina blokuje części mitochondriów, zmniejszając w ten sposób stres oksydacyjny i poprawiając kontrolę insuliny. Mechanizm ten może jednak również zaburzać adaptacje komórkowe wywoływane wysiłkiem fizycznym. Może wpływac m.in na wrażliwość naczyń na insulinę oraz na rozszerzanie naczyń pod wpływem ćwiczeń.
- Czytaj również: Metformina znacznie zwiększa szanse na długowieczność?
Czy będzie zmiana wytycznych leczenia?
Malin stawia hipotezę, że mechanizm działania metforminy może być przyczyną zmniejszenia ogólnych korzyści z ćwiczeń. Dane te rodzą istotne pytania dla lekarzy i farmaceutów monitorujących pacjentów leczonych metforminą. Aktywność fizyczna jest kluczowym elementem leczenia cukrzycy, dlatego zapewnienie pacjentom pełnych korzyści jest niezbędne dla uzyskania optymalnych wyników zdrowotnych.
– Musimy ustalić, jak najlepiej zalecać ćwiczenia pacjentom, którzy jednocześnie przyjmują metforminę – mówił Malin – Konieczne jest też rozważenie wpływu innych leków na efekty ćwiczeń. Istotne jest opracowanie wytycznych, które pomogą zmniejszyć ryzyko chorób przewlekłych i zapewnią pacjentom pełne korzyści z aktywności fizycznej – dodaje autor badania.
Źródła:
- https://www.pharmacytimes.com/view/metformin-may-diminish-the-cardiometabolic-benefits-of-exercise
- https://www.eurekalert.org/news-releases/1104961
@MGR.FARM










