W 1990r. w American Journal of Hospital Pharmacy pojawiła się jedna z pierwszych publikacji na ten temat. Jest więc to pojęcie znane, ale pozostawiające pole do dyskusji w środowisku farmaceutów, z drugiej strony zupełnie obce dla pacjentów. Od początków założeniem opieki farmaceutycznej była zmiana orientacji zawodu farmaceuty ze sprzedawcy na partnera lekarza oraz współtwórcę procesu leczenia. Tu powstaje pytanie, czy farmaceuta jest odpowiednio przygotowany do świadczenia takich usług?
Nie każdy zdaje sobie sprawę jak wiele wiedzy przyswaja student farmacji w toku nauczania i jak bardzo nie jest to współmierne do zadań wykonywanych w aptece. Na studiach zgłębiamy wiedzę nie tylko z zakresu budowy, mechanizmów działania oraz interakcji leków, ale także z zakresu patofizjologii, żywienia, naturalnych surowców leczniczych. Farmaceuta jest więc wykwalifikowanym specjalistą. Ale zastanówmy się czy podczas wizyty w aptece mamy czas na wysłuchanie porady. Szczególnie, że powinna być udzielona w oparciu o kompletny wywiad, co często jest niekomfortowe w obecności innych pacjentów. A może ze zniecierpliwieniem czekamy, aż dostaniemy wskazany przez nas lek? Bo przecież większość z nas dobrze wie, który z preparatów wybrać. Może ktoś przyzna się do tego, że zdarzyło mu się nie przerwać rozmowy telefonicznej w trakcie realizowania recepty? Tak wyglądają realia.
Zdarza się, że pacjenci wracają do apteki aby poinformować o nieskutecznej terapii, która wynika z nieprawidłowego przyjmowania leku. Czy możemy uniknąć takich sytuacji? Owszem. Wystarczy zaufać farmaceucie i potraktować go jako specjalistę w zakresie farmakoterapii, a nie ekspedienta. Tu właśnie kluczową rolę odgrywa opieka farmaceutyczna. Jej celem jest prowadzenie fachowej opieki nad pacjentem. Farmaceuta realizujący opiekę farmaceutyczną prowadzi pełną dokumentację, która zawiera historię choroby oraz informację o przyjmowanych lekach. Wgląd w te dane pozwala na wyeliminowanie istotnego problemu jakim są interakcje lekowe.
Opieka farmaceutyczna jest skierowana do każdego pacjenta. Zasadniczo wskazana jest dla pacjentów cierpiących na choroby przewlekłe tj. cukrzyca czy nadciśnienie tętnicze oraz dla pacjentów starszych, u których występuje zjawisko polipragmazji. Podczas spotkania farmaceuta nie tylko rozwiązuje problemy związane z farmakoterapią, ale również edukuje pacjenta na temat jednostki chorobowej.
Kto w takim razie stoi za pierwszym stołem? Apteka zatrudnia techników oraz asystentów, którzy po konsultacji z farmaceutą wydają lek pacjentowi. Pomimo dobrych chęci droga do osiągnięcia sukcesu i wprowadzenia w Polsce opieki farmaceutycznej nie jest usłana różami. Wynika to z nieświadomości pacjentów, którzy nie doceniają jego wiedzy. Istotnym problemem jest również ograniczona powierzchnia apteki. Apteka realizująca opiekę farmaceutyczną wymaga oddzielnego pomieszczenia, w którym pacjent i farmaceuta mogliby przeprowadzić swobodną rozmowę. W pracy farmaceuty zaszłoby wiele zmian takich jak zwiększenie odpowiedzialności, poszerzenie zakresu obowiązków, a także wydłużenie czasu pracy. Takie zmiany wymagałyby od pracodawcy zwiększenia wynagrodzenia, a to wiąże się z podniesieniem kosztów. Nie każdy właściciel apteki zdecydowałby się na taki krok, a póki co nie widać źródła finansowania w budżecie państwa.
Na pogłębianiu świadomości społeczeństwa na temat opieki farmaceutycznej oraz podniesieniu rangi zawodu farmaceuty zależy również studentom. Po raz kolejny Młoda Farmacja Białystok (oddział Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego) zorganizowała akcję „Zapytaj farmaceutę… nadciśnienie tętnicze”. Podczas wydarzenia, które odbyło się 4.03.2017r klienci Alfa Centrum mogli skorzystać z porad farmaceutów oraz wykonać szereg badań.
Studenci farmacji oferowali pomiar zawartości tkanki tłuszczowej, analizę składu ciała. Wyniki te można było skonsultować ze dietetykiem. Studenci analityki medycznej oraz kosmetologii przeprowadzali m.in. badanie nawilżenia skóry, badanie zwartości witaminy C w organizmie, a także pomiar glikemii. Akcję wsparli również studenci medycyny, którzy mówili o profilaktyce udaru. Nowością tegorocznej akcji było stanowisko Farmakognostycznego Koła Naukowego, gdzie można było zasięgnąć porady na temat naturalnego leczenia nadciśnienia. Nie zabrakło również atrakcji dla najmłodszych. Podczas gdy rodzice zdobywali wiedzę na temat farmakoterapii i profilaktyki nadciśnienia dzieci mogły spróbować swoich sił w kąciku z recepturą apteczną. Warto podkreślić, że wszystkie oferowane porady oraz badania były bezpłatne. Na nadciśnienie tętnicze w Polsce cierpi ok. 10,5 miliona osób, co stanowi prawie ¼ ludności naszego kraju. Niestety pacjenci coraz częściej nie są świadomi swojej choroby, ponieważ schorzenie to często przebiega skrycie i nie daje charakterystycznych objawów.
Jak co roku studenci zaznaczali iż, celem opieki farmaceutycznej w nadciśnieniu, jest nie tylko prawidłowo prowadzona farmakoterapia, ale również profilaktyka i wczesne wykrycie choroby. Jako przyszły farmaceuta wierzę, że opieka farmaceutyczna rozwinie swoje skrzydła w Polsce i będę mogła brać aktywny udział w leczeniu pacjenta.
Źródło: materiały prasowe
