W ostatnim czasie Center for Global Development (CGD) opublikował raport na temat możliwości poprawy działań antybakteryjnych na światowych rynkach zdrowia. Jak zasugerowano w raporcie istnieje pilna potrzeba skoordynowanych, globalnych działań przeciwko narastającej oporności na preparaty przeciwdrobnoustrojowe. Zdaniem organizacji Welcome Trust i Africa Centres for Disease Control and Prevention powinno dojść do zawarcia międzynarodowego porozumienia, pod nazwą „Wielki Układ”. Wszystko to, aby ograniczyć oporność na antybiotyki.
– W ramach „Wielkiego Układu” kraje będą zobowiązane do ochrony środków przeciwdrobnoustrojowych przed niepotrzebnym użyciem, do wnoszenia wkładu w badania i rozwój nowych metod leczenia oraz zagwarantowania dostępu do niezbędnych środków, szczególnie w krajach o niskich i średnich dochodach – postulują autorzy wspomnianego raportu.
W raporcie zwrócono także uwagę na zarządzanie odpadami. Nie jest bowiem tajemnicą, że podczas produkcji antybiotyków powstają one w znacznych ilościach. Jednocześnie mogą one stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa, jeśli chodzi o kwestie oporności…
Oporność na antybiotyki a firmy farmaceutyczne
Na przełomie sierpnia i września Fundacja Access to Medicine zasugerowała, aby firmy farmaceutyczne uznały wpływ ich praktyk produkcyjnych na środowisko. Fundacja podkreśliła, że powinny one podjąć niezbędne środki w celu gospodarowania odpadami poantybiotykowmi. Sprawa dotyczyć ma całego łańcucha dostaw. Kwestia ta jest o tyle istotna, że jak podkreśla fundacja obecnie nie istnieją żadne regulacje dotyczące usuwania antybiotyków z zakładów produkcyjnych.
– Inwestując w odpowiedzialną produkcję firmy mogą pomóc w ograniczeniu rosnącej oporności na leki, a jednocześnie zająć korzystną pozycję na rynku – stwierdziła Marijn Verhoef, dyrektor ds. operacji i bada w Fundacji Access to Medicine.
⇒ Czytaj również: Ministerstwo Zdrowia zachęca do oszczędnego stosowania antybiotyków
W jaki sposób producenci powinny zadbać o zwiększoną kontrolę obiegu w ich zakładach preparatów antybiotykowych? Według raportu – kluczowym zaleceniem jest to, aby producenci ustalali i monitorowali limity zrzutów w celu zapewnienia bezpieczeństwa produkowanych przez zakłady ścieków. Każda ilość antybiotyku, jaka dostanie się do ścieków przyczynia się do zwiększenia ryzyka narastania oporności wśród bakterii w środowisku zewnętrznym.
– Przedsiębiorstwa mogą opracowywać i wdrażać kompleksowe procesy oczyszczania ścieków, aby zapewnić bezpieczeństwo ścieków przed ich uwolnieniem do środowiska – czytamy w zaleceniach.
Procesy te powinny objąć nie tylko producentów ostatecznych, ale też wszystkich wcześniejszych i pośrednich dostawców, w tym producentów API. W przypadku nieprzestrzegania zasad przez dostawców pośrednich firmy mogą rozważyć zastąpienie ich innymi podmiotami. Sytuacja nie wydaje się jednak taka prosta, bo producentów API jest zdecydowanie za mało.
Przejrzystość w całym łańcuchu dostaw środków przeciwdrobnoustrojowych
Opublikowany niedawno raport stwierdza, że obecnie żadna firma nie podaje rzeczywistych poziomów uwalniania antybiotyków w swoich zakładach produkcyjnych. Dlatego też raport zakłada wprowadzenie korzyści dla tych producentów, którzy wykażą się aktywnością w tym zakresie. Tym bardziej, że inwestując w odpowiedzialną produkcję mogą zyskać korzystną pozycję na rynku farmaceutycznym.
– Nabywcy, którzy przy podejmowaniu decyzji o zakupie mogą brać pod uwagę kryteria związane ze środowiskiem coraz częściej oczekują od firm wykazania kompleksowych i skutecznych praktyk pozwalających na utrzymanie limitów odpadów poantybiotykowych – sugerują autorzy zaleceń.
Przykładem może być chociażby firma Sandoz, która w 2019 roku wygrała przetarg w ramach pilotażowego programu zrównoważonych zamówień. Adresatem była Norweska Agencja ds. Zamówień Szpitalnych. Firma wykazała najwyższy wynik w zakresie kryteriów środowiskowych dotyczących m.in. przyjaznej produkcji dla środowiska.
Co jeszcze zakłada raport i jego wytyczne?
Zalecenia, jakie znalazły się w raporcie dotyczą nie tylko przemyślanego gospodarowania odpadami. Autorzy dokumentu sugerują także wdrożenie systemów finansowania dla producentów leków. Celem miałoby być zaspokojenie potrzeb również tych krajów, gdzie obecnie występują deficyty antybiotyków. Kluczowa dla bezpieczeństwa światowego jest także kwestia produkcji nowych antybiotyków.
– Usprawnianie wydawania pozwoleń na badania kliniczne, skrócenie czasu wydawania pozwolenia na dopuszczenie do obrotu oraz poprawa nadzoru po wprowadzeniu do obrotu – to kolejna z rekomendacji, zawartych w raporcie.
Specjaliści z Center for Global Development mają nadzieję, że nowe rekomendacje zaczną obowiązywać już w przyszłym roku. W 2024 roku odbędzie się spotkanie w ramach ONZ w sprawie oporności na antybiotyki. Być może wtedy dojdzie do powstania wspomnianego już „Wielkiego Układu”.
©MGR.FARM
