– W imieniu Wielkopolskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej i wielkopolskich farmaceutów proszę Pana Prezydenta o podpisanie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne – czytamy w apelu prezes Góreckiej. – Zawarte w niej regulacje stwarzają realną szansę na przywrócenie polskiej aptece właściwego miejsca w systemie opieki zdrowotnej, zgodnie z rzeczywistymi potrzebami pacjentów, aspiracjami farmaceutów wykonujących zawód zaufania publicznego oraz interesem naszego państwa, które musi mieć możliwość prowadzenia niezależnej polityki lekowej. Celem nadrzędnym polityki lekowej, będącej częścią polityki zdrowotnej, nie jest bowiem umożliwienie lokowania kapitału w celach biznesowych w sektorze aptek, lecz bezpieczeństwo zdrowotne obywateli. Politycy odpowiedzialni za prowadzenie polityki lekowej zawsze muszą mieć na względzie przede wszystkim interes społeczny, rozumiany nie w sposób abstrakcyjny, ale jako ochrona tak istotnych wartości jak życie i zdrowie każdego obywatela.
Alina Górecka zwraca uwagę, że nowelizacja zawiera część regulacji, o które przez wiele lat bezskutecznie zabiegał samorząd aptekarski, przedstawiając propozycje rozwiązań prawnych konsekwentnie blokowanych przez zwolenników liberalnego modelu funkcjonowania rynku farmaceutycznego. Jej zdaniem treść wystąpień wzywających do zawetowania ustawy, których adresatem w ostatnim czasie jest Prezydent, wskazuje, że również obecnie tworzą oni zwarty front jej zagorzałych przeciwników. Górecka twierdzi, że pod szyldem obrońców „wolności gospodarczej” skryli się lobbyści reprezentujący interesy wpływowych grup biznesu działających na rynku aptecznym, popierani przez polityków ignorujących podstawowe fakty na temat sytuacji polskich aptek i ich pacjentów. Wielkopolscy aptekarze zdecydowanie przeciwstawiają się fałszywemu odczytywaniu i przedstawianiu potrzeb pacjentów oraz zniekształcaniu wizerunku apteki, która jest przecież placówką ochrony zdrowia publicznego, a nie „sklepem z lekami”.
– Regulacje zawarte w ustawie uchwalonej 7 kwietnia 2017 roku od dziesięcioleci obecne są w porządku prawnym większości państw zachodniej Europy, które przykładają dużą wagę do właściwego funkcjonowania systemu dystrybucji aptecznej. Kryteria demograficzne i geograficzne uwzględniane przy otwieraniu aptek ogólnodostępnych ustanowione zostały we Francji już w latach czterdziestych XX wieku. Przepisy ustalające te kryteria obowiązują między innymi w Austrii, we Włoszech i Portugalii, gwarantując aptekom stabilność ekonomiczną i pozwalając pracującym w nich farmaceutom koncentrować się na zaspokajaniu potrzeb pacjenta, w tym na prowadzeniu opieki farmaceutycznej. Przepisy te nie są sprzeczne z prawem unijnym, co potwierdziły orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – czytamy w apelu. – Ustawa przewiduje, że prowadzenie nowych aptek będzie zastrzeżone dla farmaceutów lub spółek, w których wspólnikami odpowiedzialnymi za prowadzenie spraw spółek są farmaceuci. To ważna zasada, podkreślająca odpowiedzialną rolę farmaceuty wykonującego zawód zaufania publicznego. Gwarantuje ona prawidłowe prowadzenie apteki, o czym przekonali się między innymi Niemcy, Francuzi, Duńczycy, Węgrzy i Hiszpanie.
Zdaniem Aliny Góreckiej zasadność takich regulacji potwierdziły orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w tym wyrok z dnia 19 maja 2009 roku mówiący, że posiadanie i prowadzenie apteki może być zastrzeżone wyłącznie dla farmaceutów. Wyrok ten stanowi przełom w walce europejskich aptekarzy z liberalizacyjnymi naciskami Komisji Europejskiej. Jest on bardzo korzystny dla pacjentów, którzy będą mogli liczyć na niezależne fachowe porady aptekarzy wykonujących swój wolny zawód.
– Wbrew histerycznym wystąpieniom lobbystów z organizacji reprezentujących różne grupy przedsiębiorców działających na rynku aptek, którzy kwestionują konstytucyjność przyjętych 7 kwietnia 2017 roku regulacji, ustawa o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne jest zgodna zarówno z prawem unijnym, jak i z Konstytucją RP. Ustawa gwarantuje ochronę praw nabytych, a jej przepisy nie są sprzeczne z zasadą wolności działalności gospodarczej – czytamy w apelu prezes Wielkopolskiej Okręgowej Rady Aptekarskiej. – W myśl art. 22 Konstytucji RP dopuszczalne jest ograniczenie wolności działalności gospodarczej, o ile spełnione są łącznie dwie przesłanki: ograniczenie dokonywane jest w drodze ustawy oraz wprowadzane jest ze względu na ważny interes publiczny. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz w doktrynie przyjmuje się, że pojęcie to obejmuje między innymi bezpieczeństwo państwa i ochronę zdrowia publicznego. Nie ulega wątpliwości, że przyjęte rozwiązania prawne są korzystne z punktu widzenia pacjenta. Dobro pacjenta, jego zdrowie i życie to wszak wartości nadrzędne, które muszą być bezwzględnie chronione przez państwo. Pacjent nie może być traktowany instrumentalnie przez przedstawicieli biznesu, którzy nie są farmaceutami, a zysk i kreowanie popytu na leki nie powinno być głównym kryterium prowadzenia działalności gospodarczej w obszarze ochrony zdrowia. Każdy farmaceuta zobowiązany jest do przestrzegania określonych zasad etyki i deontologii zawodowej. Kodeks Etyki Aptekarza RP stanowi, że ani mechanizmy rynkowe, ani naciski społeczne lub wymagania administracyjne nie zwalniają aptekarza z przestrzegania zasad etyki zawodu. Ten ważny argument, uzasadniający przyjęte regulacje, wskazuje na istotę relacji między pacjentem a farmaceutą wykonującym zawód w aptece.
Górecka podkreśla, że obecna nowelizacja ustawy – Prawo farmaceutyczne to kolejny etap wprowadzania europejskich standardów do prawa regulującego rynek dystrybucji farmaceutycznej w Polsce. Wcześniej przełomowym wydarzeniem było uchwalenie przepisów zakazujących reklamy aptek, co spotkało się ze sprzeciwem tych samych organizacji, które kwestionują ustawę z dnia 7 kwietnia 2017 roku. Praktyka ostatnich lat i orzecznictwo polskich sądów w sprawach dotyczących naruszania zakazu reklamy aptek dowodzi, że rację miał ustawodawca i te środowiska, w tym aptekarskie, które popierały wprowadzenie tego zakazu.
– Samorząd aptekarski, działający na podstawie ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 roku o izbach aptekarskich, gorąco popiera nowelizację ustawy – Prawo farmaceutyczne. Jesteśmy samorządem zawodu zaufania publicznego, ustawowo zobowiązanym do współdziałanie z organami administracji publicznej i organizacjami społecznymi w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu i innych dotyczących farmacji, a mających wpływ na ochronę zdrowia publicznego – pisze Alina Górecka. – Wielkopolscy aptekarze wierzą, że w sporze o przyszłość polskiego aptekarstwa i kształt naszego rynku farmaceutycznego stanie Pan po stronie pacjentów oraz służących im swoją wiedzą i doświadczeniem farmaceutów. W imieniu Wielkopolskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej jeszcze raz bardzo proszę Pana Prezydenta o podpisanie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne.
Źródło: WOIA
