26 lipca br. wejdą w życie przepisy zawarte w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 12 lipca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów kategorii 1 i preparatów zawierających te środki lub substancje. Uniemożliwiają one wystawianie przez lekarzy recept na leki zawierające w swoim składzie powyższe substancje bez osobistego zbadania pacjenta. Zmiany te mają na celu zwiększenie nadzoru nad przepisywaniem tego typu leków, w tym ograniczenie ich preskrypcji za pomocą płatnych usług internetowych.
Recepta na leki psychotropowe i odurzające tylko po osobistym zbadaniu pacjenta
Zmiany wprowadzone w rozporządzeniu przez Ministra Zdrowia ograniczają możliwość wystawiania recept na preparaty zawierające środek odurzający grupy I-N lub II-N, substancję psychotropową grupy II-P, III-P lub IV-P lub prekursor kategorii 1 do sytuacji, w której osoba wystawiająca receptę będzie mogła przeprowadzić osobiste zbadanie pacjenta w sposób bezpośredni lub za pośrednictwem systemów teleinformatycznych, lub systemów łączności. Minister Zdrowia zaznacza, że zmiana ta wynika z faktu, iż przepisywanie leków zawierających substancje tego typu bez zbadania pacjenta może nieść ze sobą wyjątkowo niebezpieczne sytuacje.
Czytaj także: Lekarze interweniują ws. recept na leki psychotropowe
Co więcej, preskrypcja preparatów zawierających te substancje będzie mogła się odbyć tylko i wyłącznie, gdy osoba wystawiająca receptę będzie mogła wcześniej zweryfikować poprzez wgląd do dokumentacji medycznej i na podstawie wywiadu przeprowadzonego z pacjentem, ilość oraz rodzaj produktów leczniczych zawierających te substancje, które zostały dotychczas przepisane pacjentowi na receptach wystawionych i zrealizowanych, pod względem ich bezpieczeństwa oraz skutecznego prowadzenia farmakoterapii.
Minister Zdrowia wprowadza jednak możliwość wystawienia recept na preparaty zawierające środek odurzający grupy I-N lub II-N, substancję psychotropową grupy II-P, III-P lub IV-P lub prekursor kategorii 1, bez uprzedniego zbadania pacjenta w sytuacji, gdy od ostatniego zbadania pacjenta upłynęło nie więcej niż 3 miesiące. Informacja taka musi zostać naniesiona w dokumentacji medycznej pacjenta. Wyznaczenie tak krótkiego okresu zostało uzasadnione tym, że substancje zawarte w tego typu preparatach mają bardzo wysoki potencjał uzależniający.
Ograniczenia w wystawianiu recept na leki psychotropowe i odurzające nie będą dotyczyć wszystkich lekarzy
Minister Zdrowia zaznacza, że tego typu ograniczenia nie będą dotyczyć lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. Ze względu na długofalową więź pomiędzy nimi a pacjentami wyłącza się ich z obowiązku weryfikacji w dokumentacji medycznej dotychczas przepisanych ilości i rodzajów produktów leczniczych zawierających substancje wymienione w rozporządzeniu. Umożliwia się im również przepisywać tego typu produkty lecznicze w ramach kontynuacji leczenia, jeśli od ostatniego zbadania pacjenta minęło więcej niż 3 miesiące.
Czytaj także: Recepta na lek psychotropowy bez wizyty?
Powyższe zmiany mają ograniczyć funkcjonowanie tzw. receptomatów
Minister Zdrowia w uzasadnieniu do wprowadzonych zmian nie ukrywa, że jednym z głównych ich celów jest uniemożliwienie przepisywania recept na produkty lecznicze zawierające środki odurzające, substancje psychotropowe lub prekursory kategorii 1 za pośrednictwem płatnych usług internetowych, czyli tzw. receptomatów. Podkreśla, że preskrypcja recept w ten sposób odbywa się bez uprzedniego zbadania pacjenta, a co za tym idzie, określenia jego faktycznego stanu zdrowia. Według Ministra Zdrowia działania tego typu mogą zagrażać zdrowiu i życiu pacjentów. Co więcej, podkreślone zostało, że pozyskiwane z receptomatów recepty, mogą służyć do nabywania środków psychotropowych oraz odurzających do celów pozamedycznych. W związku z powyższym wprowadzone zmiany mają zwiększyć kontrolę nad przepisywanymi lekami zawierającymi powyższe substancje oraz uniemożliwić, aby ich preskrypcja nie miała charakteru komercyjnego, tylko była w pełni uzależniona od faktycznego stanu zdrowia pacjenta.
Źródło: MB/RCL
