Zdaniem krytyków, samorząd aptekarski stał się podmiotem, który realizuje przede wszystkim partykularne interesy części swoich członków, sprawujących w nim funkcje kierownicze. Faktem jest, że ów samorząd posiada obecnie nieporównywalne z innymi samorządami zawodowymi kompetencje, mogące kształtować nie tylko losy zawodowe członków tej korporacji, ale determinować kształt całego rynku aptecznego.
Sądy administracyjne, sądy powszechne, Trybunał Konstytucyjny i Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w okresie ostatnich kilkunastu lat wielokrotnie stwierdzały, że samorząd nadużywa uprawnień i bezprawnie rozszerza swoje kompetencje. Aktualnie płaszczyzną na której szczególnie często dochodzi do takich sytuacji, jest wykonywanie przez organy samorządu aptekarskiego uprawnień z zakresu opiniowania wniosków przedsiębiorców o zezwolenie na otwarcie nowej apteki oraz z zakresu stwierdzania rękojmi należytego prowadzenia apteki przez jej kierownika.
Jako przykłady działalności samorządu aptekarskiego sprzecznej z interesem publicznym Instytut Staszica wymienia:
• eliminację kształcenia w zawodzie technika farmaceutycznego
• wydłużanie postępowań w sprawie wydania rękojmi kierownika apteki oraz w sprawie rękojmi właściciela apteki, powodujące opóźnienia w otwarciu placówek przedsiębiorców niebędących członkami samorządu aptekarskiego.
• ograniczenie opieki farmaceutycznej w Polsce przez forsowanie restrykcyjnego rozumienia zakazu reklamy aptek.
Zdaniem ekspertów Instytutu Staszica, dla uzdrowienia sytuacji konieczne jest wprowadzenie następujących zmian legislacyjnych:
• Zaniechanie wprowadzenia zasady „apteka tylko dla aptekarza”.
• Zapewnienie reprezentatywności wszystkich środowisk farmaceutów w organach samorządu aptekarskiego. Władze samorządu aptekarskiego są zdominowane przez farmaceutów prowadzących apteki w ramach własnej działalności gospodarczej lub spółek osobowych, stanowiących kilkanaście procent wszystkich farmaceutów. Mając na uwadze różnorodność środowiska farmaceutycznego, składającego się z farmaceutów będących właścicielami aptek, kierowników aptek, farmaceutów pracujących w aptekach, hurtowniach farmaceutycznych, firmach farmaceutycznych czy na uczelniach medycznych, konieczne jest takie ukształtowanie sposobu wyboru organów samorządu aptekarskiego, aby zapewnić reprezentację wszystkim środowiskom.
• Ograniczenie konfliktu interesów w samorządzie aptekarskim. W celu zapobieżenia konfliktom interesów należy zagwarantować, aby czynności organów samorządu aptekarskiego mogące wpływać na warunki prowadzenia działalności gospodarczej przez właścicieli aptek (np. związane z opiniowaniem) nie były przeprowadzane przez osoby, których bezstronność może budzić wątpliwości. Można tu przytoczyć przykład obecnie obowiązującej praktyki, kiedy to przedstawiciele okręgowych izb aptekarskich, będący właścicielami, współwłaścicielami, wspólnikami w spółce prowadzącej aptekę lub których osoby najbliższe są właścicielami, współwłaścicielami, wspólnikami w spółce prowadzącej aptekę, opiniują wydanie zezwolenia dla nowej apteki lub potwierdzają rękojmię kierownika apteki.
Problem konfliktu interesu w wielu krajach został rozwiązany na poziomie systemowym. Dobrym przykładem jest tu Wielka Brytania, gdzie w ramach reformy przeprowadzonej w 2010 r. instytucja analogiczna do izby aptekarskiej – Royal Pharmaceutical Society of Great Britain została podzielona na General Pharmaceutical Council (GPhC) oraz Royal Pharmaceutical Society (RPS) . Tym samym wyraźnie oddzielono funkcję regulacyjną od reprezentacji interesu farmaceutów.
• Ustanowienie instytucji konsultacyjnej ds. rynku aptecznego przy Ministrze Zdrowia – reprezentującej wszystkich interesariuszy. Brakuje obecnie instytucji, która mogłaby służyć Ministrowi Zdrowia w podejmowaniu decyzji dotyczących kształtu systemu ochrony zdrowia, przedstawiając wyważony i wielowymiarowy pogląd. W ocenie Instytutu Staszica zasadnym jest powołanie organu doradczego przy Ministrze Zdrowia, który pełniłby funkcje konsultacyjne w zakresie spraw dotyczących rynku aptecznego. Instytucja taka powinna składać się z przedstawicieli wszystkich środowisk, w tym przedstawicieli farmaceutów (samorządu aptekarskiego, stowarzyszeń farmaceutów), właścicieli aptek i punktów aptecznych niebędących farmaceutami, hurtowników, przedstawicieli aptek szpitalnych i zakładowych oraz techników farmaceutycznych.
Więcej na ten temat na [b][url=http://www.se.pl/wiadomosci/polska/rzeczywisty-samorzad-zamiast-apteki-dla-aptekarza_981927.html]se.pl[/url][/b].
Źródło: se.pl
