Śląski Uniwersytet Medyczny przewodzi projektem zatytułowanym „Częstość występowania otyłości monogenowej wśród polskich dzieci i młodzieży z otyłością olbrzymią – Polsko-Niemieckie badanie kliniczne i genetyczne”. Celem tej inicjatywy jest przygotowanie bazy polskich młodych pacjentów, u których stwierdzono otyłość olbrzymią, a także dokonanie ich charakterystyki klinicznej, biochemicznej oraz hormonalnej. Przeprowadzone zostaną też badania genetyczne – po to, by określić częstość występowania otyłości olbrzymiej o podłożu genetycznym.
Program ten, warty prawie 2 mln zł, finansowany jest przez Narodowe Centrum Nauki. Uczestniczą w nim ośrodki z Zabrza, Rzeszowa, Krakowa oraz Szczecina, przy współudziale ekspertów z Niemiec.
Otyłość u polskich dzieci
Otyłość wśród najmłodszych to problem, który staje się dziś coraz bardziej widoczny. W większości z nich, ma on być powodowany przez takie czynniki, jak siedzący tryb życia oraz zła dieta.
Jak komentuje jednak dr hab. n med. Agnieszka Zachurzok, kierownik projektu, endokrynolog z Katedry i Kliniki Pediatrii Szpitala Klinicznego nr 1 w Zabrzu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, o czym czytamy na portalu medexpress.pl:
– Istnieje jednak grupa dzieci, w której otyłość jest uwarunkowana genetycznie. Są to najczęściej dzieci z nieposkromionym apetytem, z otyłością znacznego stopnia, rozpoczynającą się już w pierwszych latach życia. U części takich pacjentów można zidentyfikować mutacje w pojedynczych genach odpowiedzialne za chorobę. Daje to możliwość postawienia diagnozy i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Dzieci, u których występuje otyłość genetyczna, mają więc cały czas włączony ośrodek głodu – a w konsekwencji, nigdy nie odczuwają sytości. W tej sytuacji, nie potrafią odnaleźć się także ich rodzice – warto tu zaznaczyć, że często nie są to osoby otyłe; są one natomiast nosicielami zmutowanych genów.
W Polsce, wciąż jeszcze nie ma wystarczających danych dotyczących częstości występowania otyłości genetycznej, wywoływanej przez mutację w pojedynczym genie u dzieci oraz nastolatków z otyłością olbrzymią. Szacuje się jednak, że problem otyłości olbrzymiej w ogóle, może dotykać blisko 2% dzieci w naszym kraju – z kolei u 3% pacjentów z tej grupy, chorobę może powodować mutacja w pojedynczym genie. A więc – podsumowując – otyłość monogenowa może dotyczyć blisko 4,5 tys. polskich dzieci i nastolatków.
– W naszym projekcie, zaplanowanym na 3 lata, chcielibyśmy zidentyfikować pół tysiąca pacjentów w wieku od roku do 18 lat. U części z nich mamy nadzieję znaleźć mutację odpowiedzialną za powstanie otyłości. U niektórych z tych dzieci w procesie leczenia mogą być wdrożone, nie tylko dieta i zmiana stylu życia, ale również postępowanie specyficzne dla danej mutacji poprzez zastosowanie istniejących skutecznych leków – podkreśla dr Zachurzok, o czym czytamy dalej na portalu medexpress.pl (zobacz też: Anglia: apteki powinny odgrywać większą rolę w walce z otyłością).
Możliwe leczenie
W Unii Europejskiej, zarejestrowano już dwa preparaty, które wykazują skuteczność w terapii otyłości wywoływanej przez mutacje w kilku genach. Dzieci i młodzież, które w ramach projektu prowadzonego przez Śląski Uniwersytet Medyczny, zostaną odpowiednio zdiagnozowane, będą mogły stać się kandydatami do leczenia za pomocą tych farmaceutyków.
Jako przykład, wskazano tu otyłość wywoływaną przez niedobór leptyny, a więc hormonu sytości. Możliwe jest więc, by dostarczać go naszemu organizmowi w postaci sztucznej leptyny – wtedy, do podwzgórza ma trafić informacja, mówiąca o tym, że odczuwamy sytość.
Dr Zachurzok relacjonuje, że spotkała pacjentów, którzy dzięki takiemu rozwiązaniu, „przestawali być wiecznie głodni, schudli, mogli prowadzić normalne życie bez nadliczbowych kilogramów, które są przyczyną wielu chorób”.
Wśród innych możliwych sposobów terapii w przypadku niektórych mutacji, wymienia się też użycie zarejestrowanego w Polsce, odchudzającego zastrzyku, a także chirurgiczne zmniejszanie żołądka (czytaj również: Australia: farmaceuci mogliby pomóc w walce z otyłością).
Do udziału w projekcie, zaproszeni zostaną młodzi pacjenci z poradni oraz oddziałów czterech ośrodków Endokrynologii Dziecięcej (Katowice/Zabrze, Kraków, Rzeszów, Szczecin).
