W obrębie Unii Europejskiej funkcjonuje już od dłuższego czasu instytucja, jaką jest Grupa Farmaceutyczna Unii Europejskiej (PGEU). To organizacja, która stanowi reprezentację aptekarzy z większości europejskich krajów. Jej wieloletnim członkiem jest chociażby Naczelna Izba Aptekarska. Rolą tej instytucji jest promowanie aktywnej roli farmaceutów w systemach ochrony zdrowia. Od dłuższego czasu PGEU dąży do zwiększenia udziału farmaceutów w profilaktyce wielu chorób. Doskonałą metodą na to są szczepienia w aptekach, o które organizacja zabiega w ramach państw członkowskich Unii Europejskiej.
– Rządy powinny promować rozwój praktyki aptecznej poprzez wdrażania programów szczepień prowadzonych w aptece, włączać farmaceutów w krajowe strategie szczepień i uwzględniać ich w krajowych planach zdrowotnych – rekomenduje grupa PGEU.
W Polsce obecnie farmaceuci mogą wykonywać szczepienia w aptekach przeciwko grypie sezonowej, COVID-19 i pneumokokom. Dotyczy to osób dorosłych, które ukończyły 18 rok życia. Okazuje się jednak, że Polska nie jest wyjątkiem na mapie Europy. Co więcej – w niektórych krajach europejskich lista szczepień, jakie mogą wykonywać pracownicy aptek jest znacznie dłuższa aniżeli ta obowiązująca w naszym kraju. Jak zatem wygląda sytuacja na naszym kontynencie? Poniżej kilka przykładów.
Szczepienia w aptekach po francusku…
Francja program szczepień ochronnych w aptekach wprowadziła wcześniej niż Polska. Szczepienia w aptekach francuskich pojawiły się już w październiku 2017 roku, jako program pilotażowy. Ogromny sukces tej inicjatywy sprawił, że niedługo później szczepić mogli już francuscy farmaceuci w całym kraju. Szczególną rolę odegrały szczepienia przeciw COVID-19, gdzie w okresie największej kulminacji pandemii większość dawek podawana była właśnie w tamtejszych aptekach.
⇒ Czytaj również: Apteki mogą realnie wpływać na wzrost wskaźników wyszczepialności
We Francji farmaceuci mogą szczepić pacjentów zarówno preparatami przeciw COVID-19, jak i przeciw grypie sezonowej. Różnica pomiędzy ich uprawnieniami, a uprawnieniami polskich farmaceutów jest jednak spora. Okazuje się bowiem, że tamtejsi farmaceuci mogą podawać wszystkie szczepionki z kalendarza szczepień ochronnych. Dotyczy to pacjentów w wieku 11 lat i starszych. Wyraźnie widać zatem różnice pomiędzy naszymi dwoma krajami w tym zakresie.
Szczepienia w aptekach również w Irlandii
Tym co wyróżnia Irlandię na tle państw europejskich jest fakt, że tam farmaceuci mogą podawać szczepionki już od 2011 roku. To o blisko 10 lat wcześniej, aniżeli miało to miejsce w Polsce. Jako pierwszą mogli oni podawać szczepionkę przeciwko grypie sezonowej. Z kolei od 2015 roku mogą oni także podawać szczepionkę przeciwko półpaścowi i przeciwko pneumokokom. W 2020 rząd umożliwił im także podawanie szczepionek w celu zapobiegania zachorowaniu na COVID-19. Jako ciekawostkę należy przytoczyć fakt, że irlandzcy farmaceuci mają możliwość szczepienia również poza lokalem apteki. Mogą to być domy opieki, zakłady pracy, szkoły lub przedszkola.
Jak wygląda sytuacja w Danii i w Niemczech?
Szczepienia w aptekach w Danii były możliwe wcześniej aniżeli w polskim systemie ochrony zdrowia. Podobnie jak w Polsce duńscy farmaceuci mogą szczepić przeciwko COVID-19 oraz przeciwko grypie. Posiadają oni jednak dodatkowe uprawnienia do wykonywania innych szczepień. Chodzi m.in. o szczepienia przeciwko błonicy, przeciwko tężcowi i krztuścowi, przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu czy też wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B. Prawo zezwala im także na szczepienie przeciwko ospie wietrznej oraz zakażeniom rotawirusowym.
W Niemczech z kolei uprawnienia farmaceutów w zakresie szczepień ochronnych są mocno zbliżone do tych, jakie posiadają polscy pracownicy aptek. Pilotaż szczepień przeciw grypie rozpoczął się w październiku 2020 roku. Następnie został on rozszerzony na inne apteki. Natomiast w lutym 2022 roku dopuszczono farmaceutów do wykonywania szczepień przeciwko COVID-19. Od sezonu grypowego 2022-2023 szczepienia przeciwko grypie są w Niemczech dopuszczone jako usługa farmaceutyczna na terenie całego kraju.
Poza wymienionymi wyżej państwami szczepienia w aptekach możliwe są także m.in. w Belgii, Grecji, we Włoszech, w Portugalii, Norwegii i Wielkiej Brytanii. Są to przede wszystkim szczepienia przeciwko COVID-19 i/lub przeciwko grypie. W części z nich, tak jak chociażby w Danii lista możliwych do wykonania przez farmaceutów szczepień jest dłuższa.
©MGR.FARM
