REKLAMA
czw. 23 lipca 2020, 14:30

Szczepionka na COVID-19 coraz bliżej? Uniwersytet Oksfordzki ma dobre wieści

Uniwersytet Oksfordzki oraz powołana przez niego spółka Vaccitech stworzyli szczepionkę AZD1222 przeciwko COVID-19. Wstępne dane pokazują, że indukuje ona odpowiedź odpornościową u wszystkich uczestników badania fazy I/II.

74% farmaceutów uruchomiło również w swoich placówkach usługi takie, jak szczepienia oraz testy na obecność koronawirusa (fot. Shutterstock).
Szczepionka AZD1222 to efekt współpracy Uniwersytetu Oksfordzkiego i powołanej przez niego spółki Vaccitech (fot. Shutterstock).

COV001 to wieloośrodkowe, randomizowane, pojedynczo zaślepione badanie fazy I/II, w którym udział wzięło 1077 zdrowych, dorosłych uczestników w wieku 18–55 lat. Przedmiotem oceny była immunogenność i bezpieczeństwo pojedynczej dawki AZD1222 w odniesieniu do preparatu porównawczego – skoniugowanej szczepionki przeciwko meningokokom MenACWY. Ponadto dziesięciu uczestników badania otrzymało dwie dawki AZD1222 w odstępie miesiąca (czytaj również: Farmaceuci z Nowego Jorku będą mogli podać szczepionkę przeciwko COVID-1).

Obiecujące wyniki

Wyniki opublikowane w czasopiśmie „The Lancet” pokazują, że u 95% uczestników pojedyncza dawka AZD1222 wywołała czterokrotny wzrost miana przeciwciał przeciwko białku szczytowemu SARS-CoV-2 w miesiąc po podaniu. U wszystkich uczestników badania zaobserwowano pojawienie się odpowiedzi ze strony limfocytów T, która była najsilniejsza w czternastym dniu po podaniu i utrzymywała się przez dwa miesiące.

Aktywność neutralizującą wobec SARS-CoV-2 (ocenianą w teście MNA80) zaobserwowano u 91% uczestników w miesiąc po szczepieniu i u 100% uczestników, którzy otrzymali drugą dawkę. Miano przeciwciał neutralizujących obserwowane u uczestników otrzymujących jedną lub dwie dawki było zbliżone do miana przeciwciał obserwowanego u ozdrowieńców COVID-19. Podobną korelację zaobserwowano we wszystkich zastosowanych testach neutralizacji. W grupie uczestników otrzymujących AZD1222 nie odnotowano żadnych ciężkich zdarzeń niepożądanych (czytaj również: COVID-19: Włochy, Francja, Niemcy oraz Niderlandy podpisały kontrakt na szczepionki).

Jakie plany?

Według profesora Andrew Pollarda, kierownika zespołu badającego szczepionkę na Uniwersytecie Oksfordzkim i współautora badania, „najsilniejszą odpowiedź odpornościową zaobserwowaliśmy u uczestników, którzy otrzymali dwie dawki szczepionki, co może wskazywać, że jest to dobra strategia szczepień”.

Badania późnej fazy (II/III) są aktualnie prowadzone w Wielkiej Brytanii, Brazylii i Republice Południowej Afryki, a ich rozpoczęcie planowane jest również w USA. Pozwolą one określić stopień, w jakim szczepionka chroni przed COVID-19, a także ocenić bezpieczeństwo i odpowiedź odpornościową w różnych przedziałach wiekowych i przy różnych dawkach.

AstraZeneca dotychczas zawarła umowy na dostawę ponad dwóch miliardów dawek szczepionki z Wielką Brytanią, Stanami Zjednoczonymi, europejską organizacją Inclusive Vaccines Alliance, Koalicją na rzecz Innowacji i Przygotowania do Epidemii (CEPI), Globalnym Sojuszem na rzecz Szczepionek i Szczepień (GAVI) oraz indyjskim Serum Institute of India.

Co to jest AZD1222?

Szczepionka AZD1222 to efekt współpracy Uniwersytetu Oksfordzkiego i powołanej przez niego spółki Vaccitech. Wykorzystano w niej niezdolny do replikacji, pochodzący od szympansów wektor wirusowy opracowany w oparciu o osłabiony wariant wirusa (adenowirusa), który u tych naczelnych wywołuje przeziębienie.

Wektor ten zawiera materiał genetyczny kodujący białko szczytowe wirusa SARS-CoV-2, które po szczepieniu produkowane jest w komórkach przygotowując układ odpornościowy na ewentualną infekcję wirusem SARS-CoV-2.

Źródło: IK/AstraZeneca

Profilaktyka i właściwa terapia odleżyny – na co warto zwrócić uwagę?

17 maja 202408:58

Odleżyny lub też ciężko gojące się rany to wymagający problem, który wbrew pozorom dotyka sporej grupy pacjentów. Pojawienie się odleżyn może komplikować proces terapeutyczny innej choroby, bądź też być powodem dodatkowych trudności wymagających wdrożenia właściwego postępowania. W tym kontekście zasadnym wydaje się posiadanie wiedzy nt. tego, jak radzić sobie z tego typu problemami. Warto też wiedzieć, jak przeciwdziałać powstawaniu odleżyn, gdyż obecne na rynku preparaty dają również i taką możliwość.

Odleżyny to tak naprawdę uraz/uszkodzenie obszaru skóry obejmującego zwykle skórę i tkanki podskórne [1]. W wielu przypadkach uszkodzenie obejmuje także podskórną tkankę tłuszczową [2]. Tego typu rany powstają na skutek ucisku, tarcia, wilgoci lub też połączenia wszystkich tych niekorzystnych czynników [1]. Nowe rekomendacje proponują, aby odleżyny definiować zatem jako „urazy uciskowe” [2].

Co do zasady odleżyny powstają głównie w miejscach narażonych na ucisk w czasie unieruchomienia danej osoby [2]. Oznacza to, że najbardziej narażone na pojawienie się odleżyn są tkanki znajdujące się w okolicach kości krzyżowej, kości ogonowej, a także kończyn dolnych, zwłaszcza bioder i pięt [2]. Wszystko dlatego, że długotrwały ucisk prowadzi wprost  do niedokrwienia tych okolic. W wyniku tego komórki w tych miejscach są niedotlenione i nieodżywione. Konsekwencją tego jest rozwój stanu zapalnego, nadprodukcja wolnych rodników i upośledzenie normalnych procesów regeneracji skóry [2]. Im dłużej utrzymuje się taki stan, tym większe ryzyko powstania odleżyn.

Kto jest najbardziej narażony na wystąpienie odleżyny?

Częstość występowania odleżyn jest różna, niemniej jednak istnieje zależność, że im dłuższy czas opieki nad pacjentem unieruchomionym, tym większe jest ryzyko tego typu zmian skórnych [2,3]. Generalnie statystyki pokazują, że częstość występowania waha się od kilku do nawet 30% u pacjentów objętych opieką długoterminową [3]. Pojawienie się odleżyn znacząco komplikuje dotychczasowy proces terapeutyczny i zwykle znacząco go wydłuża. Co gorsza – odleżyny zwiększają wskaźniki śmiertelności wśród pacjentów [3,4].

W praktyce istnieje kilka czynników, które wyraźnie zwiększają ryzyko wystąpienia odleżyn. Zalicza się do nich przede wszystkim unieruchomienie i ograniczenie mobilności danej osoby [2,3,4]. Nie bez znaczenia jest także wiek (osoby starsze są bardziej narażone z racji zmian w strukturze skóry oraz niedoborów dietetycznych) [2,3,4]. Odleżynom sprzyjają także niektóre schorzenia, jak cukrzyca, zakrzepica czy też reumatoidalne zapalenie stawów [2,4]. Wiele badań pokazuje jednak, że ogromne znaczenie w kontekście przeciwdziałania i terapii odleżyn odgrywa kwestia niedożywienia i braku konkretnych składników odżywczych w diecie [2,3,4,5].

Niedobory żywieniowe jako przyczyna odleżyny

Jak pokazuje zarówno teoria, jak i praktyka odżywianie i gojenie się ran są ze sobą ściśle powiązane [1]. Badania prowadzone na osobach z problematyką odleżyn uwidoczniły, że utrata masy ciała i niedobory żywieniowe znacząco zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się odleżyn [3]. Przykładem jest chociażby doświadczenie japońskie, gdzie prawie 59% osób po 65 roku życia z odleżynami było niedożywionych [3].

Z czego to wynika? Okazuje się, że stan odżywienia jest istotny dla procesów gojenia się ran. Brak składników odżywczych wydłuża chociażby fazę zapalną procesu gojenia, upośledza proliferację fibroblastów i zmniejsza poziom syntezy kolagenu [1]. Co więcej – niedożywienie ogranicza zdolności antyoksydacyjne organizmu, zwiększa podatność na infekcje (również w obrębie odleżyny) i wydłuża tym samym czas gojenia [1,2,3]. Wsparciem w takich sytuacjach jest uzupełnienie diety o niezbędne dla tych procesów składniki. Liczne wytyczne rekomendują w tym celu podaż białek. Niestety spora część pacjentów nie może ich przyjmować, z racji upośledzenia pracy nerek [1,6]. Co wtedy?

Aminokwasy wsparciem w terapii i profilaktyce odleżyn 

Wytyczne ESPEN (to europejska organizacja, która opracowuje zalecenia dietetyczne dla pacjentów z różnymi schorzeniami) rekomendują pacjentom z odleżynami przyjmowanie aminokwasów [3]. Pojawia się jednak pytanie, jakie konkretnie aminokwasy znajdują zastosowanie w tego typu problemach? Z pomocą przychodzą badania na pacjentach z odleżynami, według których w osoczu takich osób stwierdzono obniżone stężenia chociażby histydyny i tryptofanu [7].

Z kolei inne badania pokazały spore korzyści, jakie niesie ze sobą przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny [5]. Karnozyna to dipeptyd, składający się z dwóch aminokwasów: beta-alaniny i histydyny. Co do zasady posiada wiele biologicznych funkcji: działa antyoksydacyjnie oraz wspiera procesy gojenia się ran [5]. Mechanizm jej działania opiera się najprawdopodobniej na stymulacji fibroblastów do produkcji kolagenu oraz na zmniejszaniu stresu oksydacyjnego (który bez wątpienia ma miejsce w uszkodzonych tkankach) [5]. Badania udowodniły, że przyjmowanie przez takich pacjentów karnozyny przyśpiesza gojenie się ran [5,8].

Pellicar-F w prewencji i terapii odleżyn oraz ran przewlekłych

W kontekście zarówno przeciwdziałania, jak i właściwej terapii odleżyn dobrym rozwiązaniem może być produkt Pellicar-F, będący żywnością specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Pellicar-F to preparat zawierający:

  • L-karnozynę, która rozpada się we krwi do beta-alaniny i histydyny
  • treoninę

L-karnozyna, jak już wspomniano wspiera procesy gojenia się ran. Dodatek treoniny i tryptofanu ma za zadanie uzupełnić to działanie. Warto też wiedzieć, że przyjmowanie tryptofanu zmniejsza odczucie niepokoju i poprawia nastrój [9]. To również istotne w kontekście takich pacjentów, gdyż stres dotykający takie osoby dodatkowo utrudnia proces gojenia [10]. Pellicar-F rekomenduje się przyjmować 2 lub 3 razy na dobę. Wskazany jest zarówno dla osób dotkniętych już problemem ran i odleżyn, jak również jako ich prewencja. Wszystko dlatego, że jak już wspomniano niedobory żywieniowe znacząco zwiększają ryzyko powstania tego typu zmian skórnych.

Wyłącznym dystrybutorem produktu w Polsce jest NGK Pharma Sp. z o.o.

Literatura:

  1. Joyce K. Stechmiller, Understanding the role of nutrition and wound healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 25, Number 1, 2010, 61-68
  2. Joshua S. Mervis, Tania J. Phillips, Pressure ulcers: pathophysiology, epidemiology, risk factors, and presentation, J Am Acad Dermatol, October 2019
  3. Seied Haidi Saghaleini, et.al., Pressure ulcer and nutrition, Indian J Crit Care Med 2018;22: 283-9
  4. Man-Long Chung, et.al., Risk factors for pressure injuries in adult patients: a narrative synthesis, Int. J. Environ. Public Health 2022,19,761
  5. Kensaku Sakae, et.al., Effects of L-carnosine and its zinc complex (polaprezinc) on pressure ulcer healing, Nutrition in Clinical Practice, Volume 28, Number 5, October 2013, 609-616
  6. Emily Haesler, et.al., National Pressure ulcer advisory panel, European pressure ulcer advisory panel and Pan Pacific injury alliance. Prevention and treatment od pressure ulcers: Clinical practice Guideline, Australia 2014
  7. Dawson B, Fevaloro E.J., High rate of deficiency in the amino acids tryptophan and histidine in people with wounds: implication for nutrient targeting in wound management – a pilot study, Adv Skin Wound Care 2009;22:79-82
  8. Ansurudeen I, et.al., Carnosine promotion of wound healing. (w:) Imidazole dipeptides chemistry analysis, function and effects, ed. R. Preedy, The Royal Society of Chemistry, 2015, 325-340
  9. Kikuchi A.M., et.al., A systematic review of the effect od L-tryptophan supplementation on mood and emotional functioning, J Diet Suppl. 2021;18: 316-333
  10. Vileikyte L., Stress and wound healing, Clin Dermatol 2007;25: 49-55

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]