Szczepionki to produkty biologiczne, których celem jest wytworzenie w organizmie odporności wobec konkretnych patogenów. Obecny, konwencjonalny model projektowania i produkcji szczepionek zakłada generowanie ogólnoustrojowej odpowiedzi immunologicznej. Okazuje się jednak, że w przypadku chorób układu oddechowego nie zawsze zapewnia to 100% skuteczność. Jak podkreśla Novo Nordisk w swoim komunikacie biorcy mogą zostać nadal zarażeni i przekazać chorobę innym osobom. Dlatego też nowa inicjatywa będzie skupiała się na odmiennym podejściu. Chodzi o szczepionki wywołujące lokalną odpowiedź immunologiczną.
– Mogą one pomóc w zapobieganiu nawet łagodnej infekcji, blokowaniu przenoszenia i generowaniu długotrwałej odporności. Mogłoby to znacznie zmniejszyć liczbę zgonów i obciążenie systemów opieki zdrowotnej – informuje Fundacja Novo Nordisk.
Projektem zajmować się będzie utworzona przez Novo Nordisk Fundacja Inicjatywa na rzecz szczepionek i odporności (NIVI). W ostatnich dniach na ten cel przeznaczyła ona blisko 260 milionów dolarów. Czym dokładnie będzie się ona zajmowała?
Najpierw szczepionki na grypę, gruźlicę i paciorkowce grupy A
W informacji zamieszczonej na stronie fundacji czytamy, że w pierwszym etapie prace zostaną ukierunkowane na opracowaniu szczepionek wobec trzech konkretnych schorzeń. Chodzi o grypę, gruźlicę i infekcje dróg oddechowych wywoływane przez paciorkowce grupy A. Jak podkreśla Novo Nordisk schorzenia te generują rocznie na świecie ponad 2,5 miliona zgonów wśród pacjentów. Dlaczego jednak fundacja będzie zajmować się chorobami, na które teoretycznie są już szczepionki (za wyjątkiem paciorkowców)?
– Jedyna dostępna szczepionka przeciw gruźlicy nie zapobiega chorobom płuc u młodzieży i dorosłych, a szczepionki przeciw grypie mają ograniczoną skuteczność i zapewniają jedynie krótkotrwałą ochronę – wynika z informacji zawartych w komunikacie.
⇒ Czytaj również: Czy dogonimy Europę w wysokim poziomie wyszczepialności?
Fundacja zamierza zatem odwrócić ten trend i zwiększyć efektywność szczepień profilaktycznych. W jaki sposób zamierza tego dokonać? Dzięki wspomnianym już funduszom w Danii, we współpracy z Uniwersytetem w Kopenhadze specjaliści z dziedziny immunologii będą analizować dotychczasowe metody, próbując znaleźć sposób ukierunkowania odpowiedzi immunologicznej konkretnie na drogi oddechowe. NIVI będzie m.in. porównywać różne antygeny szczepionkowe i ich profil oddziaływania na organizm. Dodatkowo testowane mają być różne metody podawania szczepionek – począwszy od tych tradycyjnych domięśniowych aż po aerozole donosowe.
– NIVI znacząco pogłębi wiedzę na temat odporności zarówno ogólnoustrojowej, jak i odporności dróg oddechowych pomagając światu stawić czoła obecnym i przyszłym zagrożeniom przenoszonym drogą powietrzną – zakłada plan prac Fundacji.
Nowe szczepionki mają w założeniu NIVI zrewolucjonizować obecny system opieki zdrowotnej. Co jeszcze uda się dzięki nim osiągnąć?
Czy nowa inicjatywa zapobiegnie kolejnym pandemiom?
Głównym celem nowej kampanii jest opracowanie szczepionek, które będą generować silną, lokalną odporność w drogach oddechowych. Przy okazji jednak uda się zrealizować inną, równie potrzebną inicjatywę. Chodzi o narastającą oporność na powszechnie stosowane antybiotyki. Problem ten z roku na rok odgrywa coraz większą rolę w skuteczności farmakoterapii wielu chorób. Ukierunkowane i lepiej działające szczepionki powinny ograniczyć rozprzestrzenianie się oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.
– Lepsza, lokalna odporność ograniczy globalną pandemię spowodowaną częściowo nadmiernym lub niewłaściwym stosowaniem antybiotyków w walce z infekcjami dróg oddechowych – sugeruje Novo Nordisk.
⇒ Czytaj również: Powstał kalendarz szczepień dla dorosłych. Co z niego wynika?
Potrzebę opracowywania nowych szczepionek pokazała też chociażby ostatnia pandemia COVID-19. Fundacja chce wykorzystać dynamikę, jaka pozostała jeszcze po tym okresie i sprawić, żeby podobne sytuacje nie miały już miejsca. Jak podkreśla Minister Spraw Wewnętrznych i Zdrowia Danii, Sophie Lohde – badania nad szczepionkami mają w tym zakresie kluczowe znaczenie.
– Mamy nadzieję, że praca NIVI pomoże nam przygotować się na następną pandemię, a nawet sprawi, że epidemie przenoszone drogą powietrzną przejdą do historii – twierdzi wiceprezes Fundacji, Lawaetz Andersen.
NIVI ma zamiar nawiązać współpracę z krajowymi i międzynarodowymi podmiotami badawczymi. Nowe szczepionki według założeń mają być łatwo dostępne i niedrogie. Wszystko po to, aby poziom odporności na świecie był na odpowiednio wysokim poziomie. Jak podkreśla Fundacja, projektowanie szczepionek skupiających się na generowaniu odporności w układzie oddechowym to stosunkowo niezbadany obszar. Ma on jednak ogromny potencjał. Dlatego też NIVI wiąże z nim ogromne nadzieje na przyszłość.
©MGR.FARM
