Minister Zdrowia Izabela Leszczyna zgodnie z przedwyborczymi obietnicami nadzoruje prace nad umożliwieniem sprzedaży bez recepty pigułek EllaOne. Według procedowanych przepisów możliwość taką zyskają dziewczęta, które ukończyły 15 rok życia. Weryfikacja wieku ma natomiast przejść w kompetencje farmaceutów. Nowe przepisy zakładają bowiem, że pracownicy aptek będą mogli skontrolować chociażby legitymację szkolną.
– Farmaceuta będzie miał do tego prawo, na przykład na podstawie legitymacji szkolnej – wyjaśnia szefowa resortu zdrowia.
W tym miejscu warto przypomnieć, w jakich sytuacjach farmaceuci mogą, a nawet muszą zweryfikować wiek pacjenta? Czy mówią o tym konkretne przepisy? I jaki jest cel tego typu działań ograniczających sprzedaż niektórych preparatów osobom młodym?
Weryfikacja wieku dozwolona przez prawo
Zasady wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych z apteki reguluje m.in. ustawa Prawo Farmaceutyczne. Mówi o tym zwłaszcza artykuł 96 wspomnianego dokumentu. W ustępie 5 tego artykułu wymienione są sytuacje, w których farmaceuta lub technik farmaceutyczny mogą odmówić wydania produktu leczniczego. Należy do nich chociażby podejrzenie, że dany produkt leczniczy zostanie zastosowany w celu pozamedycznym. Wyjątkiem zezwalającym farmaceucie na odmowę wydania leku są także sytuacje związane z wiekiem pacjenta. Wówczas dozwolona jest weryfikacja wieku takiej osoby.
– Farmaceuta może odmówić wydania produktu leczniczego, jeżeli osoba, która przedstawiła receptę do realizacji nie ukończyła 13 roku życia – brzmi zapis wspomnianego ustępu ustawy P.F.
- Czytaj również: Farmaceuta zweryfikuje wiek na podstawie legitymacji szkolnej
Dodatkowo farmaceuci nie mają w obowiązku wydania leku osobom, co do których zachodzi uzasadnione podejrzenie co do wieku pacjenta, dla którego została wystawiona recepta. Biorąc pod uwagę te wymogi farmaceuci powinni weryfikować wiek osób młodych, przedstawiających w aptece receptę, jeśli zgodnie z ich przekonaniem nie ukończyli oni 13 roku życia. W sytuacji, gdy potwierdzą się obawy farmaceuty powinien on odmówić wydania leku – zwłaszcza silnie działającego lub mogącego wywołać uzależnienie. W ramach swojej wiedzy może to dotyczyć także innych, przepisanych na recepcie leków. Wszystko to w celu zapewnienia bezpieczeństwa osobie odbierającej dany preparat i następnie go przyjmującej.
Weryfikacja wieku zwłaszcza w odniesieniu do substancji psychoaktywnych
Ta sama ustawa, tj. Prawo Farmaceutyczne określa zasady obrotu substancjami psychoaktywnymi. Mówi o tym zwłaszcza artykuł 71a. Dotyczy on obrotu detalicznego produktami zawierającymi substancje o działaniu psychoaktywnym. Zgodnie z nim obrót taki prowadzić mogą wyłącznie apteki ogólnodostępne i punkty apteczne. Sprzedaż tego typu preparatów podlega licznym ograniczeniom. Jednym z nich jest konieczność przestrzegania maksymalnego poziomu zawartości tych substancji w ramach jednorazowej sprzedaży. Kolejnym ograniczeniem jest właśnie kwestia wieku pacjenta dokonującego zakupu. Komu farmaceuta lub technik farmaceutyczny może odmówić wydania danego produktu OTC z kodeiną, pseudoefedryną lub dekstrometorfanem?
– (…) osobie, która nie ukończyła 18 roku życia lub jeżeli uzna, że może on zostać wykorzystany w celach pozamedycznych lub spowodować zagrożenie dla zdrowia i życia – brzmi punkt 3 cytowanego artykuły 71a.
W związku z powyższym leki, zawierające w swoim składzie wspomniane związki można wydać w aptece tylko osobom pełnoletnim. Uzasadnia to zatem wymaganie przez farmaceutę dokumentu potwierdzającego wiek danej osoby. Kiedy? W sytuacji, gdy nie ma on pewności co do ukończenia przez nią 18 roku życia. Po co to wszystko? Celem zwiększonej kontroli nad wydawaniem tego typu preparatów jest troska o zdrowie i dobro osób niepełnoletnich. Tego typu działania wpisują się nie tylko w szeroko pojętą politykę zdrowotną państwa, ale też znajdują swoje uzasadnienie w Kodeksie Etyki Farmaceuty. Mówi o tym chociażby częściowo artykuł 7 znowelizowanego Kodeksu Etyki Farmaceuty Rzeczypospolitej Polskiej.
– Farmaceuta polecając pacjentowi produkt leczniczy (…) kieruje się aktualną wiedzą, kryterium skuteczności oraz bezpieczeństwa stosowania poleconego produktu – brzmi konkretny zapis dokumentu.
A zatem farmaceuta zawsze, jeśli ma wątpliwości co do wieku pacjenta, to w odniesieniu do preparatów, których wydanie ograniczone jest wiekiem danej osoby ma prawo wymagać od niej przedstawienia dokumentu potwierdzającego ukończenie określonego wieku.
©MGR.FARM
