Magazyn mgr.farm

Zioła na stres – rodzaje, działanie i zastosowanie

11 grudnia 2018 09:30

Natura wyposażyła nas w lekarstwa skutecznie obniżające poziom stresu i przeciwdziałające jego skutkom. Warto sięgnąć po melisę, dziurawiec, chmiel lub kozłek. O tym, jak stosować zioła, by naprawdę działały mówi dr. n. farm. Natasza Staniak z Katedry Farmakologii z Farmakodynamiką, Uniwersytetu Medycznego w Lublinie w rozmowie dla Gazety Wyborczej.

akłada się wejście w życie projektowanego rozporządzenia z dniem następującym po dniu ogłoszenia. T
Przyjmuje się, że preparaty ziołowe stosowane zgodnie z zaleceniami nie wywołują zjawiska tolerancji i nie uzależniają (fot. Shutterstock)

Zioła na stres tak, ale ważna jest dawka

Jak przyznaje Natasza Staniak, nim wynaleziono leki syntetyczne, to właśnie zioła były idealnym preparatem na skołatane nerwy. Jednak są one skuteczne w przypadku łagodnych dolegliwości depresyjnych i stresu. Cięższe choroby psychiczne lub długotrwały, silny stres wymagają już farmakoterapii i psychoterapii.

W przypadku ziół bardzo ważna jest dawka, którą zastosujemy. To od niej zależy efekt kuracji. O mocy preparatu decyduje nie tylko ilość miligramów ziołowego wyciągu, ale też tzw. DDR. Jest to stosunek ilości surowca roślinnego użytego do ekstrakcji do ilości otrzymanego przetworu roślinnego. Przykładowo zapis 5:1 oznacza, że z pięciu części rośliny otrzymano jedną część ekstraktu. Będzie więc on miał dwa razy większą moc niż preparat o DDR 2,5:1.

Co tak naprawdę działa w ziołach?

Substancją odpowiedzialną za uspokajające działanie melisy jest jej olejek eteryczny. Jednak suszenie melisy w temperaturze ponad 35°C, a także jego mechaniczne rozdrabnianie sprawia, że ten olejek się ulatnia. N. Staniak ujawnia, że to dlatego herbatki z melisą w tzw. fiksach nie mają żadnej wartości terapeutycznej. Zdecydowanie lepiej sięgnąć po melisę z przydomowego ogródka – zawiera nawet 0,5% olejku. Taki sam problem dotyczy także kozłka. Na rynku często znajduje się surowiec niskiej jakości, wysuszony w temperaturze powyżej 40°C lub rozdrabniany w młynach, w których temperatura może sięgać 50-70°C. Za uspokajające działanie waleriany odpowiadają między innymi walepotriaty. Związki te niestety łatwo ulegają rozpadowi pod wpływem światła i w temperaturze powyżej 35°C.

Staniak przyznaje, że nie zawsze da się wskazać jedną substancję czynną w ziołach, często jest to kompleks kilku związków, np. z grupy flawonoidów. W przypadku kozłka są to walepotriaty, ale też produkty ich degradacji, kwas walerenowy, walerenal, waleranol. W badaniach na zwierzętach wykazano, że wyciągi zawierające te związki są w stanie aż czterokrotnie podwyższyć stężenie kwasu GABA w szczelinach synaptycznych. GABA jest z kolei ważnym neuroprzekaźnikiem, przypisuje się mu istotną rolę w stresie, reakcjach lękowych i zaburzeniach snu.

Z receptorem GABA A oddziałują także flawonoidy znajdujące się w wyciągach alkoholowych passiflory, czyli męczennicy. Aktywacja tego receptora wpływa hamująco na neurony, w związku z czym obserwujemy działanie relaksujące, zmniejszające napięcie nerwowe, uspokajające i przeciwlękowe. W przypadku dziurawca działanie wykazuje głównie hiperycyna.

Zioła bezpieczne, ale uwaga na interakcje

– Są dużo bezpieczniejsze niż leki syntetyczne, nie wywołują tylu działań niepożądanych i nie uzależniają – mówi Natasza Staniak. Dziurawiec, w przeciwieństwie do leków przeciwdepresyjnych, nie wywołuje np. zaburzeń potencji, nie zaburza też koncentracji i uwagi. Ponadto jego działanie fotouczulające nie jest wcale tak duże, jak się o tym mówi. Dotyczy ono tylko naprawdę intensywnej ekspozycji na słońce.

Wyciąg alkoholowy z dziurawca może osłabiać działanie niektórych leków, dlatego nie będzie odpowiedni dla pacjentów leczonych antykoagulantami, lekami immunosupresyjnymi, cytostatykami, digoksyną i warfaryną. Stosowanie dziurawca może również zmniejszyć skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych. Nie powinno go się też łączyć z innymi lekami przeciwdepresyjnymi. Dodatkowo uspokajających leków ziołowych nie powinno się łączyć z benzodiazepinami. Mogą też potęgować działanie alkoholu.

Nie każda forma będzie dobra

Niektóre substancje zawarte w ziołach, które mają działanie uspokajające czy przeciwdepresyjne, są lipofilne. Oznacza to, że nie przechodzą do wyciągów wodnych – naparów, odwarów i herbatek. Zatem trzeba sporządzić wyciąg alkoholowy. Ważne jest to zwłaszcza w przypadku preparatów z dziurawcem.

Alkohol można później odparować i otrzymać w ten sposób tzw. suche wyciągi, których używa się do produkcji tabletek. Herbatka z dziurawca wspomoże trawienie, ale niekoniecznie poprawi pacjentowi nastrój.

Jak długo można stosować zioła?

Jak twierdzi N. Staniak, lepiej nie stosować uspokajających preparatów ziołowych w sposób ciągły powyżej miesiąca. Jeśli zaburzenia snu czy zaburzenia lękowe trwają długo, powinniśmy skonsultować się z lekarzem. Dziurawiec można stosować nawet kilka miesięcy.

Przyjmuje się, że preparaty ziołowe stosowane zgodnie z zaleceniami nie wywołują zjawiska tolerancji i nie uzależniają. Jest raczej na odwrót – passiflorę stosuje się pomocniczo przy odstawianiu benzodiazepin, alkoholu czy też marihuany. Ważne jest jednak, by zwłaszcza w przypadku benzodiazepin robić to stopniowo i pod kontrolą lekarza.

Jak kupić dobre preparaty ziołowe?

Przy kupowaniu ziół lub tabletek ziołowych warto sprawdzić sposób rejestracji. Sięgając po lek, mamy większą pewność co do jakości preparatu niż przy suplementach diety. Lek zawiera zawsze taką ilość substancji czynnych, jaką zadeklarowano na opakowaniu, w przypadku suplementu zależy to od uczciwości producenta. N. Staniak dodaje, że dobrą jakość leku lub suplementu można do pewnego stopnia poznać po cenie. Niska cena to niska jakość.

Najlepiej kupować preparaty ziołowe od producentów, którzy kontrolują jakość dostarczanego do swoich zakładów produkcyjnych surowca. Dobrzy producenci stosują standaryzację do substancji referencyjnej. W przypadku dziurawca będzie to hiperycyna, w przypadku passiflory wymaga się, by wyciąg zawierał minimum 2% flawonoidów w przeliczeniu na witeksynę.

Zdaniem rozmówczyni GW wieloskładnikowe mieszanki ziołowe mają często za małe dawki, zwłaszcza jeśli są to zwykłe sprasowane zioła, a nie wyciągi. Tu nie pomoże nam nawet to, że preparat jest zarejestrowany jako lek. Nie jest to wówczas rejestracja na podstawie badań klinicznych, jak w przypadku preparatów z dziurawcem, ale na podstawie tzw. wieloletniego stosowania w lecznictwie.

Źródło: IK/wyborcza.pl

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

    Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

    0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

    Powiązane artykuły

    Nowa insulina Toujeo refundowana od 1 stycznia 2017 roku Nowa insulina Toujeo refundowana od 1 stycznia 2017 roku

    W projekcie zmian w wykazie leków refundowanych opublikowanym przez Ministerstwo Zdrowia, który wejd...

    Prof. Janusz Pluta: jesteśmy otwarci na współpracę korzystną dla pacjentów i farmaceutów Prof. Janusz Pluta: jesteśmy otwarci na współpracę korzystną dla pacjentów i farmaceutów

    Prof. Janusz Pluta w liście do prezesa NRA, Grzegorza Kucharewicza odniósł się do pytania czy Polski...

    Jak Ministerstwo Zdrowia ureguluje reklamę? Jak Ministerstwo Zdrowia ureguluje reklamę?

    Obecnie bolączką jest to, że nierzetelni reklamodawcy nie ponoszą dotkliwych konsekwencji. Postępowa...

    Szanowni Państwo,

    Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

    Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

    Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

    1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
    2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

      1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

      2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

      3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

      4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

    1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

    2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

    3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

    4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

    1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

    2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

    3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

    4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

    5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

    6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

    7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

    1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

    2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

    3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

    1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

    2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

    Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

    Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

    Nasi zaufani partnerzy to:

    Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

    Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

    Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

    Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

    Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

    Oświadczenie

    Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

    Ustawienia zaawansowane Wstecz