REKLAMA
wt. 15 grudnia 2020, 08:15

Case study: Bakteryjne zapalenie spojówek u dziecka – jak pomóc bez recepty?

Do apteki przychodzi kobieta i prosi o poradę dla swojego 4-letniego dziecka. Od dwóch dni obserwuje u niego zaczerwienienie oczu oraz lepką, żółtą wydzielinę, która skleja powieki, co jest szczególnie widoczne rano. Dziecko w ciągu dnia często pociera oczy rękami. Ze względu na utrudniony kontakt z lekarzem, zmartwiona pacjentka pyta farmaceutę, czy może pomóc swojemu dziecku jakimś preparatem dostępnym bez recepty?

Blephaclean został specjalnie opracowany w celu dobrej tolerancji w przypadku wrażliwej skóry powiek i okolic oczu także u dzieci. fot. shutterstock

Opis pacjenta

Opisane dolegliwości wskazują na to, że w powyższym przypadku mamy  prawdopodobnie do czynienia z zapaleniem spojówek, które zwłaszcza u dzieci i młodzieży ma często podłoże bakteryjne. Świadczy o tym obecność śluzowo-ropnej wydzieliny [2] [6]. Innymi objawami bakteryjnego zapalenia spojówek są: uczucie obecności piasku pod powiekami oraz przekrwienie spojówek, bardziej intensywne w kącikach oczu. Najczęściej objawy dotyczą najpierw jednej strony, i z pewnym opóźnieniem obejmują drugie oko. Dziecku towarzyszy oczywisty dyskomfort [2][3] [6].

Bakteryjne zapalenie spojówek u dziecka- zalecenia

Najpierw należy się upewnić czy dziecku nie towarzyszą takie objawy, jak silny ból oczu, światłowstręt lub utrata ostrości wzroku oraz czy wystąpienie dolegliwości nie było poprzedzone urazem oka, co zawsze wymaga pilnej interwencji lekarskiej [6]. W pozostałych przypadkach również warto polecić matce kontakt z lekarzem, choć niestety, zwłaszcza w obecnych czasach pandemii, może on być utrudniony. Rolą farmaceuty jest zalecenie takiego postępowania, które pomoże ograniczyć rozprzestrzenianie się infekcji i przyniesie ulgę pacjentowi, zanim ten zostanie zbadany przez lekarza [6]. Matkę dziecka warto uspokoić, informując, że zazwyczaj zapalenie spojówek ma charakter samoograniczający się, ze względu na mechanizmy obronne, w które zaopatrzona jest spojówka. Należą do nich: bogate unaczynienie, obecność różnego typu komórek inicjujących i uczestniczących w obronnych reakcjach zapalnych oraz aktywność enzymatyczna spojówki, neutralizująca wiele patogenów [4]. Większość przypadków podejrzewanego lub potwierdzonego bakteryjnego zapalenia spojówek ustępuje samoistnie w ciągu 1–2 tygodni, także bez leczenia [5]. Właściwe leczenie skraca jednak czas trwania dolegliwości i zmniejsza dyskomfort, co może być szczególnie ważne w przypadku małych dzieci. Bakteryjne zapalenie spojówek odpowiednio leczone trwa około 5-7 dni [2]. Leczenie zazwyczaj polega na miejscowym podawaniu kropli lub maści z antybiotykiem, najlepiej o szerokim spektrum działania, które są na receptę [3][5][6]. Taką terapię ordynuje lekarz po wcześniejszym zbadaniu dziecka. 

Bardzo ważnym aspektem w przebiegu infekcji bakteryjnych oczu, o którym powinien wiedzieć rodzic, są zalecenia dotyczące odpowiedniego reżimu higienicznego,  tj. częstego mycia rąk dziecka, unikania dotykania lub pocierania powiek, właściwej higieny okolic oczu [6][7]. 

Warto pamiętać, że istnieją produkty dostępne bez recepty, które mogą łagodzić podrażnienie i wspierać leczenie oczu małego pacjenta. Jednym z takich produktów są sterylne chusteczki Blephaclean, czyli wyrób medyczny przeznaczony do higieny powiek w przebiegu infekcji i stanów zapalnych, który może być stosowany u dzieci i niemowląt powyżej 3. miesiąca życia [17]. Odpowiednio częste usuwanie zalegającej wydzieliny, a z nią bakterii i drażniących toksyn z powiek oraz wypłukiwanie worka spojówkowego np. solą fizjologiczną, w wielu przypadkach znacznie złagodzi podrażnienie i utrudni dalsze namnażanie bakterii [3][6]. Postępowanie to będzie również pomocne w przypadku, gdy rodzic zjawi się w aptece po wizycie u lekarza z receptą na krople z antybiotykiem dla dziecka. Stosowanie chusteczek może przynieść dodatkową ulgę oraz przygotuje oko do podania leku.

Bakteryjne zapelenie spojówek oczu- jaki preparat zastosować?

Blephaclean został specjalnie opracowany w celu dobrej tolerancji w przypadku wrażliwej skóry powiek i okolic oczu, także u dzieci. Był testowany pod kontrolą okulistyczną i dermatologiczną. To wygodne i gotowe do użycia sterylne chusteczki, nasączone dobrze tolerowanym płynem oczyszczającym bez konserwantów, który wzbogacony został o składniki wspierające leczenie i łagodzące podrażnienie, takie jak: 

  • kapryloil glicyny, który wykazuje działanie przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybicze oraz łagodzi świąd skóry [8-9];
  • hialuronian sodu – naturalny środek nawilżający, który koi i regeneruje skórę wrażliwą [10];
  • wyciąg z wąkrotki azjatyckiej Centella asiatica, która jest źródłem cennych składników aktywnych o potwierdzonych w badaniach właściwościach leczniczych, wykorzystywanych w medycynie i kosmetologii. Przypisuje się jej m.in. działanie przeciwbakteryjne (w tym na gronkowce), przeciwgrzybicze i przeciwzapalne oraz przyspieszające gojenie ran [11-14];
  • kompleks zawierający wyciąg z kosaćca florenckiego Iris FLorentina oraz siarczan cynku i witaminę A, które m.in. działają przeciwzapalnie, antyseptycznie i regenerująco [15].

Dzięki takiej formule stosowanie Blephaclean ułatwia odpowiednią higienę w przebiegu infekcji bakteryjnej, pomaga zmniejszyć obciążenie bakteryjne, nie naruszając naturalnej flory bakteryjnej skóry wokół oczu, co łagodzi podrażnienie [15-16].  

Oczyszczanie oczu za pomocą sterylnych chusteczek Blephaclean jest bardzo łatwe i wygodne, a często bardziej przyjemne dla dziecka niż zakraplanie kropli do oczu.

Należy umyć i osuszyć ręce, a następnie wyjąć sterylną chusteczkę z saszetki i ostrożnie przyłożyć ją do zamkniętych powiek i nasady rzęs. Chwilę przytrzymać, a następnie delikatnie masować powieki małymi, kolistymi ruchami, usuwając wszelkie zanieczyszczenia i wydzielinę. Nie spłukiwać po użyciu i co istotne – do każdego oka użyć osobnej chusteczki. Oczyszczanie powiek należy powtarzać dwa razy dziennie, rano i wieczorem lub częściej, tj. przed podaniem leku lub jeśli zachodzi potrzeba oczyszczenia oka z wydzieliny [17]. 

Bibliografia:

  1. Buznach N., Dagan R., Greenberg D.: Clinical and bacterial characteristics of acute bacterial conjunctivitis in children in the antibiotic resistance era. The Pediatric Infectious Disease Journal, 24(9): 823-828, 2005.
  2. Zagórski Z.: Bakteryjne zapalenia spojówek. Choroby rogówki, twardówki i powierzchni oka, 2008.
  3. Antoniak K.: Farmakoterapia zakażeń bakteryjnych narządu wzroku. Postępy farmakoterapii, 65(2):124-131, 2009.
  4. Sahoo S., Haq A., Sahoo R., Sahoo I.: Management of Conjunctivitis in General Practice. Conjunctivitis – A Complex and Multifaceted Disorder, 2011.
  5. Azari A, Barney M. Conjunctivitis: a systematic review of diagnosis and treatment. JAMA. 2013;310:1721–1729.
  6. Rutter P. Opieka farmaceutyczna Objawy , rozpoznanie leczenie, wyd. 4, red. J. Pluta, Roz. 6, 57-82;  2018
  7. Zalecenia Amerykańskiego centrum kontroli i prewencji chorób CDC https://www.cdc.gov/healthywater/hygiene/face/index.html
  8. Fourniat J. Bourlioux P. Activity of capryloyl collagenic acid against bacteria involved in acne, Internetional Journal of Cosmetic Science, Vol 11, Issue 6, 253-258, 1989
  9. Duprat-de-Paule  S. et al, Augmented bio-based lipids for cosmetics, OCL 25 (5) D503 (2018), DOI: 10.1051/ocl/2018036
  10. Czajkowska D., Milner-Krawczyk M., Kazanecka M.: Kwas hialuronowy – charakterystyka, otrzymywanie i zastosowanie. Biotechnology and Food Science, 2011.
  11. Król D.: Wąkrota azjatycka (Centella asiatica L.) – właściwości lecznicze. Postępy Fitoterapii, (2): 101-105, 2010.
  12. Wyszkowska-Kolatko M. i wsp. Rośliny lecznicze w terapii chorób skóry, Postępy Fitoterapii,  (3): 184-192, 2015
  13. Gohil KJ et al.  Pharmacological Review on Centella asiatica: A Potential Herbal Cure-all. Indian J Pharm Sci. 2010;72(5):546-556. doi:10.4103/0250-474X.78519
  14. Bylka W. i wsp. Centella asiatica in cosmetology,  Postępy dermatologii i alergologii vol. 30,1 (2013): 46-9. doi:10.5114/pdia.2013.33378
  15. https://cosmetics.specialchem.com/product/i-gattefosse-cytobiol-iris-a
  16. Peral A. et al. Importance of Lid Hygiene Before Ocular Surgery: Qualitative and Quantitative Analysis of Eyelid and Conjunctiva Microbiota. Eye Contact Lens. 2016;42(6):366-370; doi:10.1097/ICL.0000000000000221
  17. Ulotka wyrobu medycznego Blephaclean.