REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Czy witamina C pomaga w przeziębieniu?

5 kwietnia 2019 11:18

Infekcje górnych dróg oddechowych to jedna z najczęstszych chorób z jakimi pacjenci zgłaszają się do lekarza pierwszego kontaktu i apteki. Większość z nich wywołana jest zakażeniem wirusowym, a także ma łagodny i samoograniczający się charakter, ale ze względu na określone symptomy może znacząco utrudniać normalne funkcjonowanie [1].

Witaminę C można zaliczyć do preparatów najbardziej popularnych i o najdłuższej tradycji stosowania w celu wzmocnienia odporności zarówno pomiędzy epizodami przeziębienia, jak i w czasie jego trwania (fot. Shutterstock)
Witaminę C można zaliczyć do preparatów najbardziej popularnych i o najdłuższej tradycji stosowania w celu wzmocnienia odporności zarówno pomiędzy epizodami przeziębienia, jak i w czasie jego trwania (fot. Shutterstock)

Choroba przeziębieniowa najczęściej pojawia się w okresie jesienno-zimowym i wczesną wiosną. Dorośli chorują 2-3 razy w roku, dzieci mogą przeziębiać się nawet co miesiąc, szczególnie jeśli na co dzień uczęszczają do żłobka lub przedszkola [2].

Rozwój objawów ma związek z wniknięciem wirusa przez błonę śluzową układu oddechowego do wnętrza komórek i pojawieniem się stanu zapalnego. Jego inwazja rozpoczyna się w momencie, kiedy nie zostanie zatrzymany przez swoiste i nieswoiste mechanizmy obronne organizmu. Z tego też powodu obniżenie odporności jest jednym z czynników zwiększających ryzyko zachorowania.

Wzmacnianie odporności

Do metod zapobiegania częstym zachorowaniom na infekcje górnych dróg oddechowych zaliczamy przede wszystkim wzmacnianie odporności. Najlepszym na to sposobem jest odpowiednie postępowanie profilaktyczne polegające na stosowaniu zdrowej i zbilansowanej diety, aktywności fizycznej oraz zachowaniu podstawowych zasad higieny. Jednak bardzo często pacjenci sięgają w tym celu po preparaty apteczne, szczególnie dużym zainteresowaniem cieszą się one w typowych okresach przeziębieniowym.

Witaminę C można zaliczyć do preparatów najbardziej popularnych i o najdłuższej tradycji stosowania w celu wzmocnienia odporności zarówno pomiędzy epizodami przeziębienia, jak i w czasie jego trwania.

Jest to najbardziej znana witamina, o najbardziej wszechstronnym działaniu na organizm człowieka. Jej znaczenie znano już w średniowieczu, kiedy to wykazano związek pomiędzy spożywaniem określonych pokarmów, a rozwojem szkorbutu – schorzenia będącego efektem jej niedoboru. Kwas askorbinowy po raz pierwszy został wyodrębniony w 1920 roku przez węgierskiego biochemika z owoców cytrusowych i warzyw [3], a w 1933 roku ustalono jej strukturę chemiczną [4]. Od tego czasu stosowana jest na szeroką skalą w medycynie w różnych wskazaniach.

Kwas L-askorbinowy 

Kwas L -askorbinowy z chemicznego punktu widzenia jest laktonem kwasu dehydrogulonowego o wzorze sumarycznym C₅H₈O₆ [4]. Organizm ludzki nie potrafi samodzielnie go syntetyzować, dlatego musi być dostarczany z zewnętrz wraz ze spożywaną dietą. Zapasy witaminy C w organizmie są niewielkie, przeciętnie wynoszą około 20 mg/kg masy ciała [4]. Natomiast dzienne minimalne zapotrzebowanie na witaminę C jest największe spośród wszystkich witamin. Wynosi ono u dorosłego człowieka 1 mg/kg masy ciała, a u niemowląt i dzieci 2 mg/kg masy ciała. Zapotrzebowanie na witaminę C wzrasta u kobiet w ciąży i karmiących (1,5 mg/kg masy ciała) oraz w różnych stanach chorobowych, u ludzi z nadciśnieniem tętniczym, palących papierosy, diabetyków, a także u ludzi będących pod wpływem stresu [5].

Witamina C ze względu na wszechstronne działanie jest związkiem bardzo aktywnym. Związane jest to przede wszystkim z jej właściwościami redoks. Bierze ona udział w wielu reakcjach i szlakach biochemicznych w organizmie, jest też najbardziej znanym antyoksydantem i właśnie dzięki właściwościom przeciwutleniającym witamina C pełni rolę ochronną między innymi w chorobach serca i naczyń krwionośnych [4]. Znajduje również zastosowanie w leczeniu i profilaktyce wielu innych schorzeń, do których należą między innymi choroby neurodegeneracyjne, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca czy też nowotwory, a także w przebiegu przeziębienia [4].

Witamina C a przeziębienie

Zastosowanie witaminy C w profilaktyce oraz przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych oraz stanów obniżenia odporności ma wieloletnią tradycję stosowania. Działanie takie zasugerował w swoich badaniach Linus Pauling w 1971 roku [5]. Od tego czasu na całym świecie przeprowadzono wiele badań dotyczących wspomnianej aktywności.

Wśród kluczowych ustaleń z tych obserwacji wymienić należy fakt, iż suplementacja witaminy C u osób narażonych na stres i zimno, a także obciążonych fizycznie np. uprawiających sporty nawet o 40% zmniejsza częstość zachorowania na infekcje wirusowe [5,6]. Wiele obserwacji klinicznych dowiodło również wpływu suplementacji tej witaminy na przebieg objawów infekcji. W badaniach z udziałem ludzi zaobserwowano wpływ podawania kwasu askorbinowego na zmniejszenie i skrócenie czasu trwania subiektywnych objawów charakterystycznych dla przeziębienia. W jednym z tych obserwacji grupa badana otrzymywała małe dawki kwasu askorbinowego i wśród jej uczestników odnotowano aż 85% złagodzenie charakterystycznych symptomów [8].

W innym badaniu dowiedziono również, że podawanie tego związku w czasie trwania infekcji skraca czas jej trwania zarówno u dorosłych, jak i u dzieci o odpowiednio 8% i 14% [9]. Długoterminowa profilaktyka przy zastosowaniu suplementacyjnych dawek witaminy C może mieć związek z redukcją przeziębienia o około 4 dni w skali roku, co na przykład w przypadku dzieci może mieć kluczowe znaczenie, ponieważ skraca okres chorobowy z 28 do 24 dni. Regularna profilaktyka wpływała również na skrócenie czasu absencji w szkole oraz w pracy, co ma wymierne korzyści ekonomiczne [5,9].

W badaniach na wpływem witaminy C na przebieg infekcji stwierdzono również, że efekt mniejszej zachorowalności na typowe infekcje górnych dróg oddechowych odnotowuje się u osób, które cechują się niskim spożyciem kwasu askorbinowego z dietą na co dzień, a więc mogą mieć jej niedobory w organizmie [9].

Dzięki przeprowadzonym badaniom i obserwacjom można wnioskować, że ze względu na bezpieczeństwo stosowania, potencjalne korzyści oraz niski koszt terapii podawanie witaminy C w profilaktyce oraz leczeniu przeziębienia jest warte rozważenia, pod warunkiem, że osoba chora nie ma przeciwwskazań do wdrożenia takiej terapii [10].

Mechanizmy działania

Wpływ witaminy C na mechanizmy obronne istotne z punktu widzenia profilaktyki i leczenia infekcji górnych dróg oddechowych związany jest z faktem, iż jej podawanie redukuje produkcję hormonów stresu, a te mają bezpośredni wpływ na obniżenie odporności [8]. Niektóre prace badawcze wskazują również na fakt, iż witamina C uczestniczy w procesach immunomodulacji poprzez wpływ na syntezę interferonu, zwiększenie aktywności komórek NK oraz limfocytów T i B. Wpływa również na migrację makrofagów, granulocytów i monocytów [4]. Kluczowy jest również fakt, iż komórki fagocytujące mają w swoim składzie duże stężenie witaminy C (1-2 μg/g białka), której poziom drastycznie wyczerpuje się w czasie trwania infekcji i walki z czynnikiem zakaźnym. Wynika to z faktu, iż działanie komórek fagocytujących związane jest z produkcją wolnych rodników, a obecność witaminy C jest dla nich ochroną przed zniszczeniem [8].

W badaniach na myszach zaobserwowano również aktywność przeciwwirusową witaminy C a dokładnie przeciw wirusowi grypy. Związane to było ze wspomnianym już zwiększeniem produkcji interferonów gamma alfa i beta przez komórki odpornościowe organizmu [11].

Wśród innych działań witaminy C, które mają związek z jej wpływem na odporność wymienia się również aktynowość antyoksydacyjną bezpośrednie działanie przeciwbakteryjne oraz wpływ na modulatory układu odpornościowego – witamina C wykazuje właściwości antyhistaminowe, dzięki czemu może hamować działanie immunosupresyjne tej cząsteczki. Aktywność antyhistaminowa kwasu askorbinowego związana jest z rozbijaniem pierścienia imdazolowego i dezaktywacji cząsteczki. Poza tym witamina C konkuruje również z histaminą o miejsce wiązania w receptorach H1 na komórkach dróg oddechowych i w naczyniach krwionośnych, dzięki temu zmniejsza nasilenie objawów zakażeń górnych dróg oddechowych indukowanych właśnie działaniem tej pierwszej. Witamina C wspiera układ odpornościowy również poprzez swoje działanie antyoksydacyjne. Jej działanie polega na neutralizacji wolnych rodników, które mogą wpływać destrukcyjnie na komórki organizmu. Ich obecność w przebiegu przeziębienia jest związana z aktywnością obronną komórek układu odpornościowego, które np. aby zwalczyć czynnik wywołujący infekcję produkują nadtlenek wodoru i inne substancje silnie utleniające [7,8].

Ze względu na wszechstronne i potwierdzone badaniami działanie kwasu askorbinowego, jego profilaktyczne stosowanie w okresie zwiększonego narażenia na częste infekcje górnych dróg oddechowych wydaje się być bardzo zasadne. Szczególnie powinno się polecać takie postępowanie osobom narażonym na niedobry tej witaminy, czyli poddanym przewlekłemu stresowi, zmęczeniu, czy spożywającym niezdrową dietę. Nie od dziś wiadomo, że zapobieganie jest łatwiejsze niż leczenie choroby. Dlatego pacjentom można polecać takie działanie w okresie jesienno-zimowym, po przebytym przeziębieniu i oczywiście w czasie jego trwania.

Warto zwrócić jednak uwagę na wybór preparatu – najlepiej sięgnąć po produkt w dawce 200 mg, ponieważ wchłanianie kwasu askorbinowego jest najbardziej wydajne do dawki 400 mg. Dodatkowo można wybrać preparat zawierający w swoim składzie rutynę, która chroni witaminę C przed utlenieniem, dzięki czemu ta zachowuje dłużej swoje właściwości. Ale rutyna dodatkowo wzmacnia naczynia krwionośne wpływając na zmniejszenie ich przepuszczalności. Dobrym wyborem będzie oczywiście lek, czyli produkt, który daje nam gwarancję, co do jakości, skuteczności i bezpieczeństwa stosowania. Produktem, który spełnia te wszystkie wymogi jest znany i sprawdzony przez lata Rutinoscorbin, o którym nie możemy zapomnieć w żadnym sezonie przeziębieniowym.

Piśmiennictwo:

  1. Mrozińska M, Stopiński M, Mik E. Przeziębienie. Przewodnik Lekarza 2003; 9: 20-27
  2. Mejza F. Przeziębienie. Portal Medycyna Praktyczna; http://grypa.mp.pl/przeziebienie/61668,przeziebienie (data wejścia 8-04-2018)
  3. Martirosyan DM, Pacier C. Vitamin C: optimal dosages, supplementation and use in disease prevention. Functional Foods in Health and Disease 2015; 5(3): 89-107
  4. Janda K i in. Witamina C – budowa, właściwości funkcje i występowania. Pom J Life Sci 2015; 4(61): 419-425
  5. Maćkowiak K, Torliński L. Współczesne poglądy na rolę witaminy C w fizjologii i patologii człowieka. Nowiny Lekarskie 2007; 4(76): 349-356
  6. Douglas RM et al. Vitamin C for preventing and treating common cold. The Cochrane Databas of Systematic Reviews 2004, Issue 4. Art. No.: CD000980.pub2
  7. Osterday G. Vitamin C and Treating the Common Cold. Master of Science 2011; Arizona State University
  8. Walingo KL. Role of vitamin C (ascorbic acid) on human health – review. African Journal of Food Agriculture 2005; 1: 1-12
  9. Hemilah H, Douglas RM. Vitamin C and acute respiratory infections. Int J TuberLung Dis 1999; 3(9): 756-761
  10. Padayatty S. Vitamin C physiology: the known and the unknown and Goldilocks. Oral Dis 2016; 22(6): 463-493
  11. Kim Y et al. Vitamin C Is an Essential Factor on the Anti-viral Immune Responses through the Production of Interferon-α/β at the Initial Stage of Influenza A Virus (H3N2) Infection. IMMUNE NETWORK 2013; 2: 70-74

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

12 komentarzy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

myślę że pomaga ale dla wzmocnionego dzialania dołożyłabym jeszcze witaminkę D a napewno droga do wyjscia z przeziębienia będzie krótsza i prostsza
Ja czytałam pracę, że lepiej przyjmować cynk niż vit c, przy przeziębienie.
najwiecej badan jest na to, że pomaga, ale tym, którzy mają jej niedobory
najwięcej jest potwierdzeń że najlepiej działa na tych co w nią wierzą ;)
Są osoby które na samym sobie doświadczyli ze pomaga, od lat się o tym mówi i nic nie zmieni ich przekonań.
Może jednym pomaga drugim nie? Ja chyba jestem w tej drugiej grupie..
Pomaga, ale na psychikę podczas przeziębienia ;)
Z tą witaminą C to co chwilę nowe doniesienia. Na przeziębienie nie pomaga, do Furaginy lepiej nie dawać...
Właśnie wszyscy kojarzą przeziebienie od razu z witaminką C a stosowanie Furaginy obowiązkowo w jej towarzystwie😏😏😏😏
Witaminę c pacjenci traktują jako złoty środek na wszystko, tak samo zreszta jest z wapnem tak popularnym w Polsce

Powiązane artykuły

Czy witamina C pomaga w przeziębieniu? Czy witamina C pomaga w przeziębieniu?

Infekcje górnych dróg oddechowych to jedna z najczęstszych chorób z jakimi pacjenci zgłaszają się do...

Witamina C – czy suplementacja wysokimi dawkami podnosi odporność? Witamina C – czy suplementacja wysokimi dawkami podnosi odporność?

Nasze apteki coraz częściej są “zalewane” przez preparaty, które w swojej nazwie obowiązkowo muszą z...

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz