REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Dlaczego czopki bisakodylowe a nie glicerynowe?

11 maja 2020 08:00

Zaparcia stolca zaliczane są do chorób cywilizacyjnych i według danych epidemiologicznych stanowią istotny problem u około 28% populacji krajów zachodnich. (1) Problem ten dotyka przede wszystkim ludzi w podeszłym wieku oraz o ograniczonej zdolności poruszania się. Ponadto w grupie ryzyka znajdują się również osoby przyjmujące inne leki, których efektem ubocznym mogą być zaparcia. (2) Pacjenci szukając skutecznego rozwiązania tego uciążliwego problemu bardzo często sięgają po formę doodbytniczą leku. Dlaczego czopki bisakodylowe stanowią przewagę nad glicerynowymi?

Bisakodyl jako ester octowy difenolu wykazuje aktywność przeczyszczającą działając bezpośrednio na śluzówkowe i podśluzówkowe sploty nerwowe błony śluzowej jelita grubego. fot. shutterstock

Czopki jako postać farmaceutyczna leku

Czopki stanowią stałą, jednodawkową postać farmaceutyczną leku stosowaną zwykle doodbytniczo, rzadziej dopochwowo lub docewkowo. W zależności od zawartych substancji czynnych i miejsca podania mogą one działać ogólnoustrojowo (np.: czopki stosowane w terapii hemoroidów) bądź miejscowo (np.: czopki doodbytnicze przeczyszczające, czopki dopochwowe o aktywności przeciwbakteryjnej, przeciwgrzybiczej bądź przeciwpierwotniakowej).

Głównym atutem czopków w przypadku aplikacji doodbytniczej jest pominięcie tzw. efektu pierwszego przejścia, a zatem metabolizowania części substancji aktywnej w wątrobie i w związku z czym obniżenia jej stężenia w organizmie. Szacuje się, że przy zastosowaniu tej formy jedynie 30% dociera do wątroby, a pozostała ilość przekazywana jest do krążenia ogólnoustrojowego, co wpływa korzystnie na czas osiągnięcia i jakość efektu terapeutycznego. Inną zaletę czopków stanowi alternatywa podania leków drażniących przewód pokarmowy bądź substancji, które ulegają w nim rozpadowi. Ponadto doodbytnicza forma przyjęcia farmaceutyku odgrywa znaczącą rolę w lecznictwie pediatrycznym, gdzie bardzo często stanowi jedyną możliwość. (3)

Czopki bisakodylowe a czopki glicerynowe

Czopki bisakodylowe i czopki glicerynowe to leki klasyfikowane do dwóch różnych grup środków o działaniu przeczyszczającym, z czego też wynika wiele różnic pomiędzy nimi. Warto zatem dokonać rzetelnego porównania i oceny, które z nich stanowią lepszy wybór w terapii zaparć.

Mechanizm działania

Z uwagi na zawartość dwóch różnych substancji czynnych w obu rodzajach czopków mechanizm ich działania jest odmienny.

Bisakodyl jako ester octowy difenolu wykazuje aktywność przeczyszczającą działając bezpośrednio na śluzówkowe i podśluzówkowe sploty nerwowe błony śluzowej jelita grubego. Efektem jest stymulacja perystaltyki jelit oraz utrudnione wchłanianie elektrolitów, co skutkuje zwiększeniem zawartości wody w kale, a tym samym rozluźnieniem mas kałowych i ułatwieniem oddawania stolca.

Istotną informacją jest fakt, że bisakodyl jedynie w minimalnym stopniu wchłania się do krążenia ogólnego i pozostaje wydalony a kałem.

Glicerol zaliczany jest do poślizgowych środków przeczyszczających. Działa miejscowo drażniąco, pobudzając kurczliwość bańki odbytnicy i ułatwia wypróżnienie.

Wskazania

Porównując wskazania do stosowania czopki bisakodylowe znajdują zdecydowanie szersze zastosowanie niż czopki glicerynowe.

Czopki bisakodylowe rekomendowane są w krótkotrwałym objawowym leczeniu zaparć, w tym zaparć nawykowych i przewlekłych u pacjentów obłożnie chorych i osób w podeszłym wieku. Ponadto są środkiem powszechnie stosowanym w przygotowaniu do badań diagnostycznych, a także zabiegów chirurgicznych i położniczych oraz w okresie okołooperacyjnym.

Czopki glicerynowe zalecane są jako łagodny środek podawany doraźnie w objawowym leczeniu zaparć.

Dawkowanie

Grupy pacjentów, do których skierowane są poszczególne rodzaje czopków różnią się między sobą.

Czopki bisakodylowe z uwagi na dawkę (10mg) i znacznie większą siłę działania w porównaniu z czopkami glicerynowymi rekomendowane są osobom dorosłym. W przypadku krótkotrwałego leczenia zaparć w tym zaparć nawykowych i przewlekłych oraz zaparć atonicznych zalecany jest 1 czopek (10mg) raz na dobę, przy czym leku nie należy stosować dłużej niż 5 dni bez ustalenia przyczyny zaparcia z uwagi na ryzyko wystąpienia zaburzeń związanych z gospodarką wodno-elektrolitową spowodowanych biegunką. W celu ułatwienia defekacji w okresie przygotowania do badań diagnostycznych i chirurgicznych bisakodyl aplikuje się pod kontrolą specjalisty według jego zaleceń. Kobiety w ciąży i karmiące piersią przed zastosowaniem czopków bisakodylowych również powinny zasięgnąć porady lekarza.

Czopki glicerynowe w związku z ich łagodnym mechanizmem działania mogą być stosowane zarówno u dzieci, jak i osób dorosłych, przy czym poniżej 1 roku życia konieczna jest konsultacja z lekarzem. Lek aplikuje się na noc. Czopki glicerynowe występują w dwóch dawkach: 1g- przeznaczone do stosowania u dzieci oraz 2g- zalecane dla osób dorosłych.  U dzieci w wieku 1-3 lat podaje się jednorazowo ½ czopka krojonego wzdłuż, natomiast w przedziale wiekowym 3-6 lat 1 do 2 czopków jednorazowo. U osób dorosłych i dzieci powyżej 6 roku życia aplikuje się jednorazowo 1-2 czopków. Kobiety w ciąży i matki karmiące mogą stosować czopki glicerynowe po konsultacji z lekarzem.

Efekt działania przeczyszczającego

Czas po jakim następuje wypróżnienie w przypadku obu leków jest bardzo porównywalny.

Po zastosowaniu czopków bisakodylowych efekt przeczyszczający pojawia się po 10-45 minutach.  Z kolei czopki glicerynowe osiągają swoją aktywność terapeutyczną w przeciągu 15-60 minut.

Bezpieczeństwo stosowania i środki ostrożności

Biorąc pod uwagę bezpieczeństwo stosowania oba rodzaje środków wykazują bardzo podobny, korzystny status.

W przypadku czopków glicerynowych w związku z budową chemiczną substancji czynnej należy zachować ostrożność u pacjentów chorych na cukrzycę. (4) (5) (6) (7) (8)

Podsumowanie

Podsumowując, czopki bisakodylowe wykazują zdecydowaną przewagę w stosunku do czopków glicerynowych niemalże w każdym aspekcie. Zważając na mechanizm pierwszych wymienionych, w porównaniu z drugimi wykazują znacznie silniejsze działanie, które ogranicza się do miejsca podania. Pociąga to za sobą także szersze zastosowanie czopków bisakodylowych, wykraczające poza krótkotrwałe objawowe leczenie zaparć, do których sprowadza się rekomendacja czopków glicerynowych. Pierwszy lek z uwagi na brak dawki dla dzieci i wysoką dawkę w 1 czopku (10mg) skierowany jest wyłącznie do osób dorosłych, drugi z kolei można zaordynować już dzieciom od 1 roku życia. Kobiety w ciąży i matki karmiące powinny zachować ostrożność i zasięgnąć konsultacji lekarskiej w przypadku obu środków. Czas potrzebny na osiągnięcie efektu terapetycznego w po aplikacji czopków bisakodylowych i glicerynowych jest bardzo zbliżony. To samo dotyczy bezpieczeństwa stosowania, które osiąga korzystny profil w przypadku obu środków.

W związku z brakiem możliwości zastosowania czopków bisakodylowych u dzieci, czopki glicerynowe pozostają jedyną alternatywą w leczeniu zaparć w tej grupie pacjentów. W przypadku osób dorosłych, do których skierowane są oba leki, mając na uwadze wyżej wymienione zalety zdecydowanie lepszym wyborem w kategorii leku przeczyszczającego będą czopki bisakodylowe. (4) (5) (6) (7) (8)

mgr farm. Ilona Gołąbek- Karaś

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

SAPL.DULC1.20.04.0502

Bibliografia:

  1. Gulbicka, P. i Grzymisławski, M. Czynniki metaboliczne jako przyczyna zaparć stolca. Forum Zaburzeń Metabolicznych. 8, 2017.
  2. https://www.mp.pl/pacjent/objawy/50664,zaparcia. [Online]
  3. Kasperek-Nowakiewicz, R. Czopki jako alternatywna forma podania leków. Aptekarz Polski. 2019.
  4. Bisakodyl – indeks Leków Medycyny Praktycznej.
  5. ChPL Dulcobis, 10 mg, czopki zatw.05/2019
  6. Glicerol – Indeks Leków Medycyny Praktycznej.
  7. Czopki glicerynowe – Charakterystyka produktu.
  8. Janiec, W., Folwarczna, J. i Kaczmarczyk- Sedlak, I. Leki wpływające na czynność przewodu pokarmowego. [aut. książki] W. Janiec. Kompendium farmakologii. Warszawa : PZWL, 2015.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

0 komentarzy - napisz pierwszy Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Powiązane artykuły

Dlaczego czopki bisakodylowe a nie glicerynowe? Dlaczego czopki bisakodylowe a nie glicerynowe?

Zaparcia stolca zaliczane są do chorób cywilizacyjnych i według danych epidemiologicznych stanowią i...

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz