REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Dlaczego zaleca się kobietom w ciąży suplementację kwasu foliowego?

16 grudnia 2019 15:47

Prawidłowy przebieg ciąży i właściwy rozwój płodu uzależnione są od znacznej liczby czynników. Bezsprzecznie jednym z ważniejszych jest właściwy poziom kwasu foliowego w organizmie kobiety. Związek ten jest substratem biorącym udział w wielu procesach metabolicznych, ważnych zarówno dla matki, jak i dla dziecka.

Kwas foliowy szczególnie potrzebny jest tam, gdzie dochodzi do intensywnych podziałów komórkowych, a takie mają miejsce w obrębie rozwijającego się płodu (fot. Shutterstock).
Kwas foliowy szczególnie potrzebny jest tam, gdzie dochodzi do intensywnych podziałów komórkowych, a takie mają miejsce w obrębie rozwijającego się płodu (fot. Shutterstock).

Dlaczego akurat kwas foliowy? Jaką rolę odgrywa on we właściwym przebiegu ciąży i do czego prowadzić może jego niedobór?

Kwas foliowy – egzogenny związek niezbędny w okresie ciąży

Kwas foliowy, znany też jako witamina B9 czy też folacyna, jest związkiem, którego ludzki organizm nie jest w stanie samodzielnie wyprodukować [1, 2]. Musi być zatem dostarczany z zewnątrz, najczęściej z pożywieniem bądź w postaci produktów leczniczych czy suplementów diety.

Kwas foliowy wyizolowany został po raz pierwszy w 1941 roku z liści szpinaku, stąd też pochodzi jego nazwa od słowa „folium” [3]. W przyrodzie najwięcej znajduje się go w roślinach zielonych, jak np. sałata, szpinak, brokuł, brukselka, szparagi, ale również w roślinach strączkowych, jak fasola czy groszek.

Warto wiedzieć, jaką rolę w organizmie kobiety ciężarnej pełni kwas foliowy, ponieważ zbyt niski jego poziom skutkuje poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi głównie dla płodu, ale również dla matki. Kwas foliowy szczególnie potrzebny jest tam, gdzie dochodzi do intensywnych podziałów komórkowych, a takie mają miejsce w obrębie rozwijającego się płodu. Pełni on rolę koenzymu w procesie syntezy zasad purynowych i pirymidynowych [1] oraz uczestniczy w przemianach aminokwasów. Jest ważny podczas budowy otoczki mielinowej w obrębie neuronów układu nerwowego oraz przy tworzeniu łańcuchów DNA i RNA [1, 3].

[3]. Nic zatem dziwnego, że właściwy poziom kwasu foliowego jest kluczowy dla rozwijającego się płodu. Czym zatem może skutkować niedostateczna ilość kwasu foliowego w organizmie kobiety, a w konsekwencji u płodu?

Niedobór kwasu foliowego może skutkować:

  • wadami cewy nerwowej płodu – dochodzi tu do niepełnego zamknięcia cewy nerwowej, co może spowodować utratę ciąży lub urodzenie dziecka z wadami ośrodkowego układu nerwowego, takimi jak bezmózgowie, przepukliny mózgowo-rdzeniowe lub rozszczep kręgosłupa,
  • odklejaniem łożyska lub nawet poronieniem,
  • niską masą urodzeniową dziecka [1].

Niewystarczająca ilość kwasu foliowego ma również wpływ na organizm przyszłej matki. Udowodnione jest, że zbyt mała zawartość tego związku może indukować rozwój anemii megaloblastycznej [1, 3]. Dodatkowo niedobór kwasu foliowego powoduje wzrost stężenia homocysteiny we krwi, a to może z kolei skutkować rozwojem miażdżycy i zwielokrotnionym ryzykiem incydentów sercowo-naczyniowych u kobiety [1]. Co więcej – homocysteina, a w zasadzie jej nadmiar, może prowadzić do wad cewy nerwowej płodu, gdyż gromadzi się ona w komórkach zarodka i uszkadza go [4]. W piśmiennictwie znaleźć można również informacje o potencjalnym działaniu teratogennym homocysteiny [4].

Podaż z diety nie zaspokaja potrzeb organizmu kobiety w ciąży?

Pomimo faktu dość powszechnej obecności kwasu foliowego w produktach roślinnych obserwuje się jego znaczny niedobór w organizmach kobiet w ciąży. Badania pokazują, że kobiety w ciąży spożywają tylko około 53% zalecanej dziennej normy kwasu foliowego [1, 3], która wzrasta w okresie ciąży dwukrotnie. Zalecana dawka dla kobiet w ciąży (do II trymestru) i planujących ciążę (min. 6 tygodni przed) wynosi 0,4 mg/dobę [5]. Dlaczego zatem spożycie kwasu foliowego jest na tak niskim poziomie? Powodów jest kilka, najważniejsze z nich to:

  • zbyt mała podaż produktów roślinnych w diecie kobiet w ciąży,
  • wcześniejsze przyjmowanie (zwłaszcza długotrwałe) doustnych środków; antykoncepcyjnych – zaburzają one wchłanianie kwasu foliowego, co prowadzi do jego niedoborów,
  • niska trwałość kwasu foliowego występującego w przyrodzie,
  • brak dodatkowej suplementacji kwasem foliowym z produktów dostępnych w aptekach [1, 3, 6, 7].

W tym miejscu warto skupić się na trzecim punkcie z powyższej listy. Kwas foliowy jest związkiem nietrwałym, podatnym na czynniki utleniające i redukujące [1, 6]. Warzywa poddane obróbce termicznej, w zależności od jej rodzaju i czasu trwania tracą nawet 50–80% zawartego w nich kwasu foliowego [1, 3, 6]. Pokazują to chociażby liczne badania prowadzone w celu określenia trwałości kwasu foliowego. Zgodnie z ich wynikami wiadomo np., że 10-minutowe gotowanie brokułów zmniejsza zawartość obecnego w nich kwasu foliowego o 56% [7].

Jak zatem zabezpieczyć odpowiednią ilość kwasu foliowego w organizmie kobiety w ciąży?

Wyniki licznych analiz pokazują, że dodatkowe przyjmowanie kwasu foliowego w okresie przed koncepcyjnym i w pierwszych 12 tygodniach ciąży obniża o 70% liczbę przypadków wad cewy nerwowej u płodu [2]. Co więcej – zapewnienie wystarczających zasobów tego związku skutkuje w późniejszym czasie dobrymi zdolnościami poznawczymi u nowonarodzonego dziecka [8].

Aktualne wytyczne polskich i międzynarodowych instytucji zdrowotnych zalecają przyjmowanie kwasu foliowego w dawce 0,4 mg/dobę jako uzupełnienia codziennej diety [5] przez kobiety planujące ciążę i w I trymestrze ciąży.

Niezwykle istotne jest uzupełnienie zasobów tak ważnego dla prawidłowego rozwoju płodu składnika, jakim jest kwas foliowy. Dbając o zdrowie swojego dziecka, warto o tym pamiętać i wybrać sprawdzony preparat o udokumentowanym składzie, zwłaszcza że zapotrzebowanie na kwas foliowy u kobiet w ciąży wzrasta dwukrotnie [1, 6]! A wiemy już, że dostarczenie pożądanej jego ilości nawet z urozmaiconą, bogatą w rośliny zielone dietą przy niskiej trwałości cząsteczki jest bardzo trudne – często niemożliwe.

Literatura:

  1. Wzbogacanie żywności kwasem foliowym – naturalnym metabolitem przemysłowych szczepów drożdży Saccharomyces cerevisie oraz bakterii fermentacji mlekowej, Anna Goncerzewicz, Anna Misiewicz, Postępy Nauki i Technologii Przemysłu Rolno-Spożywczego 2011, t. 66, nr 4.
  2. Skutki niedostatecznej podaży kwasu foliowego ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia dla kobiet w wieku rozrodczym, Ewa Cieślik, Agnieszka Gębusia, Hygeia Public Health 2011, 46(4): 431–436.
  3. Kwas foliowy – występowanie i znaczenie, Ewa Cieślik, Anna Kościej, Probl Hig Epidemiol 2012, 93(1): 1–7.
  4. Homocysteina, Dorota Gąsiorowska, Katarzyna Korzeniowska, Anna Jabłecka, Farmacja Współczesna 2008; 1: 169–175.
  5. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie stosowania witamin i mikroelementów u kobiet planujących ciążę, ciężarnych i karmiących, Agata Karowicz-Bilińska, Ewa Nowak-Markwitz, Tomasz Opala, Przemysław Oszukowski, Ryszard Poręba, Marek Spaczyński, Ginekol Pol. 5/2014, 85, 395–399.
  6. Suplementacja witaminowo-mineralna u kobiet w wieku prekoncepcyjnym, Magdalena Rzeźnik, Joanna Suliburska, Forum Zaburzeń Metabolicznych 2016, tom 7, nr 3, 106–110.
  7. The effect of different cooking methods on folate retention in various foods that are amongst the major contributors to folate intake in the UK diet, Derek J. McKillop, Kristina Pentieva, Donna Daly, Joseph M. McParlin, Joan Hughes, J.J. Strain, John M. Scott, Helene McNulty, British Journal of Nutrition (2002), 88, 681–688.
  8. Maternal folate nutrition and offspring health: evidence and current controversies, Caffrey A., McNulty H., Irwin RE., Walsh CP., Pentieva K., Proc Nutr Soc., 2018, 26: 1–13.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

W tytule jeszcze trzeba by dodać (…)kobietom w ciąży i planującym dziecko(…)

Powiązane artykuły

Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego

Farmaceuta nie jest lekarzem, ale jest człowiekiem i pewne niepokojące objawy może wyłapać jak każdy...

Amerykanie spożywają zbyt dużo sodu Amerykanie spożywają zbyt dużo sodu

Jak donoszą ostatnie badania przeprowadzone przez Center for Disease Control (CDC), Amerykanie spoży...

Cukier, cukierki i leki Cukier, cukierki i leki

Cukier stanowi ważny składnik wielu aptecznych preparatów. Czy jego obecność ma znaczenie dla zdrowi...

Potrzebujesz wsparcia
w znalezieniu pracownika do apteki?

Chcesz się dowiedzieć, jak możemy Ci pomóc?
Zostaw numer telefonu, skontaktujemy się z Tobą.

* Pola wymagane

Szanowni Państwo,

Pragniemy poinformować, że z dniem 25.05.2018 r. w życie weszły przepisy europejskiego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO), które nakładają na nas obowiązek dostosowania zasad świadczenia usług do nowych regulacji.

Zmianie uległy przepisy, na podstawie których przetwarzane będą dane osobowe w Serwisach prowadzonych przez farmacja.net sp. z o. o.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i ust. 2 Ogólnego rozporządzenia o ochronie danych z dnia 27 kwietnia 2016 r. (Dz.U.UE.L.2016.119.1) (dalej „RODO”) informujemy, iż:

  1. administratorem Pani/Pana danych osobowych jest farmacja.net spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Józefowie, adres: Piaskowa 52, 05-420 wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS 0000467979, REGON 146752729, NIP: 797-205-17-73 (dalej „Administrator”);
  2. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą w celu:

    1. realizacji usług świadczonych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt b) RODO (w celu wykonania umowy),

    2. przesyłania wiadomości marketingowych produktów i usług własnych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt f) RODO (prawny interes Administratora),

    3. wysyłania informacji handlowych przez Administratora na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana),

    4. wykonywanie połączeń telefonicznych w celu marketingu bezpośredniego za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt a) RODO (zgoda udzielona Administratorowi przez osobę, której dane dotyczą), (jeżeli zgoda została wyrażona przez Panią/Pana)

  1. Odbiorcą Pani/Pana danych osobowych będą podmioty zewnętrzne przetwarzające dane w imieniu Administratora na podstawie umów powierzenia (np. hostingodawca).

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy do Google LLC w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia prawne, którymi są standardowe klauzule umowne ochrony danych osobowych, zatwierdzone przez Komisję Europejską.

  3. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres realizacji usług świadczonych przez Administratora oraz przez okres wynikający z przedawnienia roszczeń, praw konsumenta, prowadzenia księgowości czy innych uprawnień w tym zakresie;

  4. W związku z przetwarzaniem Pani/Pana danych osobowych przez Administratora, przysługują Pani/Panu określone uprawnienia:

  1. ma Pani/Pan prawo do informacji, jakie dane osobowe dotyczące Pani/Pana przetwarzane są przez Administratora oraz do otrzymania kopii tych danych (tzw. prawo dostępu). Wydanie pierwszej kopii danych jest darmowe, za kolejne Administrator może naliczyć opłatę;

  2. jeżeli przetwarzane dane staną się nieaktualne lub niekompletne (lub w inny sposób niepoprawne) ma Pani/Pan prawo zażądać ich sprostowania;

  3. w pewnych sytuacjach może Pani/Pan zwrócić się do Administratora o usunięcie swoich danych osobowych, tj. kiedy dane przestaną być potrzebne Administratorowi do celów, o których Panią/Pana informował; kiedy cofnie Pani/Pan zgodę na przetwarzanie danych (o ile Administrator nie ma prawa przetwarzać danych na innej podstawie prawnej); jeżeli do przetwarzania doszłoby niezgodnie z prawem; albo jeśli konieczność usunięcia danych wynika z obowiązku prawnego Administratora;

  4. w przypadku, gdy Pani/Pana dane osobowe przetwarzane są przez Administratora na podstawie udzielonej zgody na przetwarzanie albo w celu wykonania umowy zawartej z Administratorem, ma Pani/Pan prawo przenieść swoje dane do innego administratora;

  5. Administrator przetwarza Pani/Pana dane osobowe m.in. w celu prowadzenia działań marketingowych dotyczących jego produktów i usług. Podstawą takiego przetwarzania jest tzw. „prawnie uzasadniony interes administratora”. W przypadku takiego przetwarzania ma Pani/Pan możliwość wyrażenia sprzeciwu. W konsekwencji Administrator przestanie przetwarzać Pani/Pana dane osobowe w opisanym wyżej celu;

  6. aby przetwarzać dane w niektórych celach związanych ze swoją działalnością Administrator poprosił Pani/Pana o zgodę. Zgoda ta może być w dowolnym momencie cofnięta w wiadomości mailowej wysłanej do Administratora. Będzie to miało ten skutek, że przetwarzanie, które dokonane zostało przed cofnięciem zgody nie przestanie być zgodne z prawem, natomiast po cofnięciu zgody Administrator nie będzie przetwarzał danych w celach, dla których zgoda była wyrażona;

  7. jeśli uzna Pani/Pan, że przetwarzane dane osobowe są nieprawidłowe, przetwarzanie jest niezgodne z prawem lub Administrator nie potrzebuje już określonych danych albo kiedy wniesie Pani/Pan sprzeciw wobec przetwarzania, może Pani/Pan także zażądać, aby przez określony, potrzebny czas (np. sprawdzenia poprawności danych lub dochodzenia roszczeń) Administrator nie dokonywał na danych żadnych operacji, a jedynie je przechowywał;

  1. ma Pani/Pan prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;

  2. Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane w sposób zautomatyzowany (w tym w formie profilowania), jednakże nie będzie to wywoływać wobec Pani/Pana żadnych skutków prawnych lub w podobny sposób istotnie wpływać na Pani/Pana sytuację.

  3. Profilowanie danych osobowych polega na przetwarzaniu Pani/Pana danych (również w sposób zautomatyzowany), poprzez wykorzystywanie ich do oceny niektórych informacji o Pani/Panu, w szczególności do analizy lub prognozy osobistych preferencji oraz zainteresowań.

  1. podanie przez Panią/Pana danych osobowych jest warunkiem zawarcia umowy z Administratorem. Jest Pani/Pan zobowiązana do ich podania a konsekwencją niepodania danych osobowych będzie brak możliwości świadczenia usług przez Administratora.

  2. Osobą kontaktową w sprawach ochrony danych osobowych w Farmacja.net Sp. z o. o. jest Inspektor Ochrony Danych dostępny pod adresem e-mail: iod@farmacja.net.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz