REKLAMA
Magazyn mgr.farm

Gwajafenezyna skuteczna w leczeniu objawów grypy i przeziębienia?

17 grudnia 2019 15:05

Doniesienia potwierdzające skuteczność i zasadność stosowania preparatów z gwajafenezyną w leczeniu objawów grypy i przeziębienia.

Zastosowania gwajafenezyny sprawia, że kaszel staje się bardziej produktywny – łatwiej dochodzi do usunięcia zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny (fot. Shutterstock).
Zastosowania gwajafenezyny sprawia, że kaszel staje się bardziej produktywny – łatwiej dochodzi do usunięcia zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny (fot. Shutterstock).

ARTYKUŁ SPONSOROWANY

Obecna medycyna i farmacja dysponują szeroką gamą substancji leczniczych, stosowanych w celu łagodzenia podstawowych objawów przeziębienia i grypy. Taki stan rzeczy powinien ukierunkować nasz wybór na te, których skuteczność została potwierdzona w badaniach. Nie jest przecież sztuką leczyć, sztuką jest zaś wyleczyć. Skupmy się zatem na gwajafenezynie i zadajmy sobie pytanie – czy zasadne wydaje się jej użycie w łagodzeniu takiego objawu, jak kaszel – w przebiegu przeziębienia i grypy?

Z JAKIM KASZLEM SPOTYKAMY SIĘ W TRAKCIE PRZEZIĘBIENIA?

Ostra infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych – czyli popularne przeziębienie – to najczęstsza jednostka chorobowa, z jaką pacjenci zgłaszają się do lekarza po poradę [1, 2]. Jako choroba wieloobjawowa przeziębienie dotyka osoby dorosłe 2–5 razy na rok. Wieloobjawowa – bo praktycznie jednocześnie pojawiają się: katar, kaszel, ból głowy, podwyższona temperatura, złe samopoczucie [2]. Wynika to z faktu, że w kontakcie z patogenem (w tym przypadku wirusem) organizm praktycznie natychmiast uwalnia mediatory stanu zapalnego w obrębie nabłonka górnych dróg oddechowych [3]. Prowadzi to m.in. do uwrażliwienia receptorów kaszlu, przez co pojawia się on już w II dobie infekcji, a od 4. doby staje się najbardziej dokuczliwym jej objawem [2, 3].

Kaszel w przebiegu przeziębienia ma w zdecydowanej większości czasu charakter produktywny. Pomimo początkowej formy suchej, już w 3. dniu przechodzi on w formę kaszlu mokrego, co bezpośrednio wynika ze zmian w strukturze śluzu pokrywającego nabłonek dróg oddechowych [4, 5]. Nieznacznie większą styczność z kaszlem suchym obserwuje się w przebiegu grypy, jednak i tam pojawia się kaszel mokry [6].

STRUKTURA ŚLUZU WYZNACZNIKIEM RODZAJU KASZLU?

Wspomniany już śluz to występujący naturalnie w obrębie dróg oddechowych element ich mechanizmu obronnego przed czynnikami zewnętrznymi. Produkowany przez komórki gruczołowe nabłonka składa się w 90% z wody, pozostałe kilka procent stanowią zaś mucyny i różne enzymy, białka i jony metali [7]. Rola, jaką pełni wydzielina dróg oddechowych, to przede wszystkim:

  • ochrona przed drobnoustrojami poprzez aktywne ich usuwanie za pomocą aparatu śluzówkowo-rzęskowego,
  • nawilżanie nabłonka dróg oddechowych [7, 8].

Sytuacja komplikuje się w momencie wniknięcia do organizmu patogenów, jak chociażby cząsteczek wirusa. Aby zachować ciągłość mechanizmów obronnych, komórki nabłonkowe i gruczoły zwiększają sekrecję śluzu, zmieniając jednocześnie jego strukturę [8]. Dochodzi do zwiększenia uwalniania mukopolisacharydów o dużych cząsteczkach (mucyn), które zwiększają lepkość śluzu [1]. W tym momencie również za sprawą ograniczenia ruchliwości rzęsek przez wiriony dochodzi do zaburzenia równowagi pomiędzy produkcją, uwalnianiem i usuwaniem śluzu – ma miejsce faza obturacji gęstej w przebiegu przeziębienia [1, 5, 7].
Zasadnym wydaje się zatem włączenie odpowiedniego leczenia, ukierunkowanego na nadprodukcję śluzu i uporczywy, mokry kaszel. Zasadnym, zwłaszcza że w literaturze znaleźć można zalecenia, aby nie stosować leków o działaniu p/kaszlowym w zakażeniach dróg oddechowych [9].

Sprawdźmy zatem, jak skuteczność i zasadność stosowania gwajafenezyny wygląda w świetle aktualnych badań.

GWAJAFENEZYNA – CZY WARTO WZIĄĆ JĄ POD UWAGĘ PRZY WYBORZE SKUTECZNEGO LEKU?

Gwajafenezyna znana była już Indianom, którzy w 1500 roku używali ekstraktów z drzewa gwajakowego [1]. Bliższe nam wydarzenie miało miejsce w 1952 roku, kiedy to FDA zaakceptowała gwajafenezynę jako substancję leczniczą, a później (w 1989 roku) wpisała ją do monografii leków OTC, stosowanych w leczeniu przeziębienia i kaszlu. Warto w tym miejscu nadmienić, że gwajafenezyna jako jedyny lek bez recepty zarejestrowana jest przez FDA, co oznacza, że ma wystarczającą liczbę badań na potwierdzenie swojej skuteczności i bezpieczeństwa [1].

Gwajafenezyna co do zasady zmniejsza produkcję MUC5AC – gęstej mucyny, zwiększającej lepkość i gęstość śluzu [1, 8]. Mniejsza zawartość mucyny to lepsze właściwości reologiczne śluzu i łatwiejsze jego usuwanie. Na efektywniejsze wydalanie z organizmu wydzieliny wpływ ma też aktywacja aparatu nabłonkowego, również za sprawą gwajafenezyny [8]. Tym samym usprawnia ona tzw. klirens śluzówkowo-rzęskowy.

Zastosowania gwajafenezyny sprawia, że kaszel staje się bardziej produktywny – łatwiej dochodzi do usunięcia zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny [1]. Jednocześnie też zmniejszeniu ulega wrażliwość na odruch kaszlu – co jest jednoznaczne z ograniczeniem częstości jego występowania. Ważnym jest w kontekście tej właściwości gwajafenezyny fakt, że spadek częstości odruchu kaszlowego dotyczy jedynie osób chorych (infekcja wirusowa). Wynika to z tego, iż u osób tych receptory kaszlu są wysoce uwrażliwione, a tylko takie wydają się miejscem uchwytu dla gwajafenezyny [1, 10].

Wyniki badań nad gwajafenezyną donoszą zatem, że stosowanie jej:

  • zmniejsza lepkość śluzu i jednocześnie zwiększa jego objętość,
  • ułatwia jego odkrztuszanie,
  • zmniejsza częstość kaszlu,
  • prowadzi do poprawienia wentylacji i ułatwienia oddychania, a tym samym do poprawy jakości życia chorego,
  • zmniejsza prawdopodobieństwo konieczności zastosowania antybiotyków – dzięki efektywniejszemu usuwaniu patogenów z dróg oddechowych,
  • zwiększa szybkość wchłaniania paracetamolu podanego jednocześnie z gwajafenezyną – a zatem usprawnia proces leczenia, będąc składnikiem produktów złożonych z paracetamolem,
  • jest wysoce bezpieczne i nie powoduje ciężkich działań niepożądanych [1, 10, 11, 12, 13].

Biorąc pod uwagę przytoczone wyniki badań, zasadnym wydaje się zatem jej stosowanie w leczeniu objawów przeziębienia i grypy. Jedna z analiz dostarczyła też informacji, że leczenie kaszlu produktywnego za pomocą gwajafenezyny było szczególnie skuteczne wśród pacjentów od 4. dnia infekcji. Jest to zgodne z teorią fazowości przeziębienia i faktem, że kaszel od 4. doby infekcji staje się najbardziej dokuczliwym objawem choroby [3].

Literatura:

  1. Role of guaifenesin in the management of chronic bronchitis and upper respiratory tract infections, Helmut H. Albrecht, Peter V. Dicpinigaitis, Eric P. Guenin, Multidisciplinary Respiratory Medicine 2017, 12:31.
  2. Rationale for treatment of common cold and flu with multi-ingredient combination products for multi-symptom relief in adults, Ron Eccles, Ingo Fietze, Uwe-Bernd Rose, Open Journal of Respiratory Diseases, 2014, 4, 73–82.
  3. Comprehensive evidence-based review on European antitussives, Alyn Morice, Peter Kardos, BMJ Open Resp Res, 2016.
  4. Katar – etiologia i skuteczne leczenie, Robert Szamborski, Farmacja Polska, tom 65, Nr 10, 2009.
  5. Czy i jak leczyć objawowo zakażenia dróg oddechowych, Piotr Albrecht, Medycyna Rodzinna 6/2014, 268–277.
  6. Profilaktyka i leczenie grypy – wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce (2016), Kraków 2016.
  7. Mucyny śliny ludzkiej – ich rola i znaczenie, Justyna Pol, Jadwiga Buczkowska-Radlińska, Agnieszka Bińczak-Kuleta, Matylda Trusewicz, Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie, 2007, 53, 2, 87–91.
  8. Effects of guaifenesin, N-acetylcysteine, and ambroxol on MUC5AC and mucociliary transport in primary differentiated human tracheal-bronchial cells, Jean Clare Seagrave, Helmut H. Albrecht, Dacid B. Hill, Duncan F. Rogers, Gail Solomon, Respiratory Research 2012, 13: 98.
  9. Leczenie objawowe zakażeń dróg oddechowych, Piotr Albrecht, Andrzej Radzikowski, Nowa Medycyna 1/2019, s. 21–26.
  10. Effect of guaifenesin on cough reflex sensitivity, Peter V. Dicpinigaitis, Yvonne E. Gayle, CHEST 2003; 124: 2178–2181.
  11. Improved quality of life associated with long-term use of guaifenesin in a patient with chronic obstructive pulmonary disease (COPD) & stable chronic bronchitis: a case report, Ethan Singer, Judi E. Miller, Respi Med Case Per 2019; 26: 9–10.
  12. The effect of guaiphenesin on absorption and bioavailability of paracetamol from composite analgesic preparations, Perlik F., Janku I., Kordac V., International Journal of Clinical Pharmacology, Therapy and Toxicology, 1988, 26(8): 413–416.
  13. Extended-release guaifenesin/pseudoephedrine hydrochloride for symptom relief in support of a wait-and-see approach for the treatment of acute upper respiratory tract infections: a randomized, double-blind, placebo-controlled study, Edward J. Septimus, Helmut H. Albrecht, Gail Solomon, Eric P. Guenin, Current Therapeutic Research, 2017.

Jak oceniasz artykuł?

Twoja ocena: Jeszcze nie oceniłeś/aś artykułu

Udostępnij tekst w mediach społecznościowych

1 komentarz Komentujesz jako gość [ lub zarejestruj]

Jak większość syropów na kaszel produktywny działające podobnie.

Powiązane artykuły

W Irlandii coraz mniej leków OTC – winny koronawirus W Irlandii coraz mniej leków OTC – winny koronawirus

Największy irlandzki dostawca leków OTC postanowił ograniczyć zaopatrywanie aptek w niektóre produkt...

Flegafortan może wrócić do obrotu… po dwóch latach Flegafortan może wrócić do obrotu… po dwóch latach

Wczoraj Główny Inspektor Farmaceutyczny wydał decyzję przywracającą do obrotu wycofany dwa lata wcze...

Mucosolvan Max od pierwszych dni infekcji Mucosolvan Max od pierwszych dni infekcji

Wielkimi krokami zbliża się już okres jesienno-zimowy. Dla społeczeństwa oznacza to wzrost ilości za...

?>

Szanowni Państwo,

Farmacja.net sp. z o. o. przetwarza Twoje dane osobowe zbierane w Internecie, w tym informacje zapisywane w plikach cookies, w celu personalizacji treści oraz reklamy, udostępniania funkcji mediów społecznościowych oraz analizowania ruchu w Internecie.

Kliknij “Zatwierdź i przejdź do serwisu”, aby wyrazić zgodę na korzystanie z technologii takich jak cookies i na przetwarzanie przez farmacja.net sp. z o .o. , Zaufanych Partnerów Twoich danych osobowych zbieranych w Internecie, takich jak adresy IP i identyfikatory plików cookie, w celach marketingowych (w tym do zautomatyzowanego dopasowania reklam do Twoich zainteresowań i mierzenia ich skuteczności) i pozostałych, szczegółowo opisanych w ustawieniach zaawansowanych.

Zgoda jest dobrowolna i możesz ją w dowolnym momencie wycofać w ustawieniach zaawansowanych.

Ponadto masz prawo żądania dostępu, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania danych. W polityce prywatności znajdziesz informacje jak zakomunikować nam Twoją wolę skorzystania z tych praw.

Szczegółowe informacje na temat przetwarzania Twoich danych znajdują się w polityce prywatności.

Instalowanie cookies itp. na Twoich urządzeniach i dostęp do tych plików.

Na naszych stronach internetowych używamy technologii, takich jak pliki cookie i podobne służących do zbierania i przetwarzania danych eksploatacyjnych w celu personalizowania udostępnianych treści i reklam oraza analizowania ruchu na naszych stronach. Te pliki cookie pomagają poprawić jakość treści reklamowych na stronach. Dzięki tym technologiom możemy zapiewnić Ci lepszą obsługę poprzez serwowanie reklam lepiej dopasowanych do Twoich preferencji.

Nasi zaufani partnerzy to:

Facebook Ireland Limited – prowadzenie kampani remarektingowych i mierzenie ich efektywności – Irlandia (EOG)

Google Ireland Limited (Google Adwords, DoubleClick Ad Exchange, DoubleClick for Publishers Small Business) – zarządzanie kampaniami reklamowymi, ich analiza i pomiary ruchu na stronach Serwisu – Irlandia (EOG)

Google Incorporated (Google Analytics, Google Cloud Platform, GSuit, Google Optimize, Google Tag Manager, Google Data Studio) – obsługa kampanii reklamowych, analizowanie ruchu na stronach Serwisu i obsługa poczty firmowej, analiza sposobu korzystania z Serwisu przez Użytkownika – USA (poza EOG)

Comvision sp. z o. o. – wysyłanie informacji marketingowych dotyczących Serwisu – Polska (EOG)

Benhauer sp. z o.o. – prowadzenie kampanii remarketingowych i mierzenie ich efektywności, e-mail Marketing – Polska (EOG)

LiveChat, Inc. – usługa Pharm:assistant

Oświadczenie

Dostęp do zawartości serwisu mgr.farm jest możliwy dla osób uprawnionych do wystawiania recept lub osób prowadzących obrót produktami leczniczymi.

Ustawienia zaawansowane Wstecz